Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Konuşma Bozukluğu: Dizartri

Konuşma Bozukluğu: Dizartri In Life
4 dakika
9,781
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat
Dizartri
  • Türkçe Adı Dizartri
  • İngilizce Adı Dysarthria
  • OrphaNet

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Konuşma eyleminin gerçekleşmesi için birçok kas ve organ görev alır. Başlıca; ses telleri dahil gırtlak, dil, dudak, yüz, boğaz ve etrafındaki kaslar, konuşma eyleminin gerçekleşmesi için gereklidir. Motor konuşma bozuklukları kategorisine ait olan dizartri, konuşma eylemini yerine getirmek için gerekli olan üst solunum bölgesini, ağzı ve yüz kaslarını kontrol ettirmede problem yaşanmasıdır. Ayrıca; sinir, beyin ya da kasların hasar görmesi, felç olması veya zayıflaması, bu yapıların fonksiyonel olarak bozulması ile oluşur. Sinir sisteminde ki lezyonun olduğu bölgeye göre dizartri bozukluğunda da tipi değişmektedir. Bu nedenlerden dolayı dizartri hastalığına sahip kişiler, kelimeleri oluşturmakta ve telaffuz etmekte güçlük çekerler, insanlar için anlaşılması zor bir konuşma ortaya çıkar.[1]

Belirti ve Bulgular

Dizartri bozukluğunun tipine göre belirtiler ve semptomlar değişiklik göstermektedir. İki tip için de bazı temel belirtileri:

  • Konuşma hızı normale göre hızlı ya da yavaş olması
  • Konuşmanın anlaşılması zor olması
  • Fısıltı ya da yüksek sesle konuşma
  • Geveleyerek, mırıldanarak ya da kesik kesik konuşma
  • Monoton konuşma
  • Dudak, dil ve çene hareketlerinde sorun yaşama
  • Robotik ve dalgalı ses
  • Boğuk ve gergin ses
  • Sürekli olarak salya akmasına neden olabilen yutma güçlüğü (disfaji) yaşanması
Dizartri
Dizartri
Tech Explorist

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Dizartri bozukluğu; merkezi ve periferik olarak iki türe ayrılmaktadır ve oluşum nedenleri farklılık göstermektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Merkezi Dizartri

Temel olarak beyinde (merkezi sinir sistemi) oluşan hasar ile gerçekleşir. Travmalar ya da doğumda oluşan komplikasyonlar sonucu hasar meydana gelebilir ya da hasar zamanla gelişebilir. Merkezi dizartrinin nedenleri arasında; inme, beyin tümörü, travmatik beyin hasarı, bunaklık, diğer dejeneratif beyin hastalıkları, serebral palsi, Huntington hastalığı, Parkinson hastalığı, multipl skleroz, Lou Gehrig hastalığı / amiyotrofik lateral skleroz (ALS), miyastenia gravis, dejeneratif beyin hastalıkları ve ilaçların yan etkisi bulunmaktadır.[1]

Periferik Dizartri

Konuşma organlarının hasar görmesi sonucunda ses çıkma şeklinin değişmesidir. Periferik dizartri nedenleri arasında; yüz ya da ağız bölgesinde travma, doğuştan hastalık ile doğma ve baş, boyun, dil ya da ses telleri ile ilgili ameliyatlar bulunmaktadır.[1]

Teşhis Yöntemleri

Dizartri bozukluğu için “konuşma dili patolojisi” (İng: “Speech-language pathology”, SLP) dil ve konuşma test ederek bu alanda çalışmaktadır. Konuşma dili patolojisi, detaylı olarak ağız, dil ve dudaklara odaklanır; hareket ettirebilme performansına ve nefes alış-verişini inceler.[3]

Tanı konulmaya başlanmadan önce aile geçmişi öğrenilir ve fizik muayene yapılır. Ses kutusunu görüntülemek için ağız ve boğaz bölgesine görüntüleme dürbünü denilen alet yerleştirilir ve bu tıbbi işleme “laringoskopi” denir. Ayrıca, beyin ve boyun bölgesini analiz eden MRI veya BT taraması gibi farklı şekillerde görüntüleme testleri de kullanılabilir. Ayrıca elektromiyograf adı verilen bir cihaz ile sinir iletimi ve sinir ya da kasların elektriksel fonksiyonlarını kontrol etmek için “elektromiyogram” yorumlanır. Bunlara ek olarak, X-ışınlarını ya da özel bir sıvı içmeyi içeren yutma çalışmaları yapılabilir. Son olarak, vitamin ve toksin düzeylerini kontrol etmek için kan testleri uygulanabilir.[4] Yapılan testler ve görüntülemeler sonucunda sadece uzmanlar tarafından teşhis konulabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Dizartrinin türüne ve bozukluğun şiddetine göre tedavi ve idare yöntemleri değişmektedir. Konuşma ve dil terapistleri ile gerekli ve özel beceriler kazandırılmaya çalışılır.[4]Bu becerileri kazandırmak için; güvenli çiğneme ve yutkunma teknikleri, ağız hareketlerini öğrenebilmek için sesleri tekrarlamak, konuşmayı yavaşlatma gibi konuşmayı iyileştirme stratejileri, yavaş konuşmak için daha yüksek bir ses kullanmak, yorgun olunduğunda konuşmaktan kaçınmak ve konuşma hacmini veya netliğini iyileştirmek için egzersizler kullanılmaktadır.[5]

Dizartri
Dizartri
Apogee Therapy Center

Ayrıca; tedavi veya idare yöntemleri arasında fotoğraf veya konuşma kullanan uygulamalar, basit bir alfabe panosu, amplifikatör gibi cihazlar, kelimeleri yazmak için bilgisayarlar veya cep telefonları ya da kelime veya sembol içeren kartları kullanarak konuşmaya yardımcı olmak bulunmaktadır. Son olarak, cerrahi prosedürler ile de gerekebilir.[4]

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Dizartrinin oluşum nedenine bağlı olarak semptomlar iyileştirilebilir, aynı düzeyde kalabilir ya da hızlı veya yavaş şekilde ilerleyebilir. Ayrıca, hastalığın tanımlandığı seviye ve tedavi yöntemleri de prognoz için önemli bir referans sağlamaktadır.[4]

Önlem Yöntemleri

Dizartriye sahip bir insan ile iletişim kurulurken bazı davranışlar ve hareketler kolaylık sağlayabilir. Daha sağlıklı bir iletişim kurmak için; sessiz bir ortam sağlamak, bulunulan ortamdaki aydınlatmanın iyi olması, göz teması kurmak, dikkatlice dinlemek ve bireyin sözünün bitirmesine izin vermek, iletişim kurarken gösterdikleri çaba için motive etmek ve görsel ipuçlarını daha iyi kullanabilmek için uygun mesafede bulunmak yardımcı olabilir.[4] Bu sayede dizartri sahibi kişiyi destekleyerek bozukluğun (nedenine bağlı olarak) ilerlemesinin önlenmesinde yardımcı olunabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Etimoloji

Dizartri kelimesinin etimolojik kökeni iki kelimeden oluşan Yunancaya dayanır ve “dis” kelimesi olumsuz anlamda zor, kötü, anormal, talihsizlik anlamına gelir ve “arthron” kelimesi ise vücudun veya nesnenin bir kısmı anlamına gelir.[6]

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
42
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 16
  • Merak Uyandırıcı! 8
  • Muhteşem! 6
  • Bilim Budur! 6
  • İnanılmaz 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Umut Verici! 4
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/04/2024 11:04:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9219

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Hava
Uyku
Kütle
Yas
Çeşitlilik
Kanat
Yeni Koronavirüs
Bebek Doğumu
Neandertal
Diş Hekimi
Yeni Doğan
Konuşma
Sosyal
Bilimkurgu
Kuantum
Kalıtım
Epidemik
Goril
Eğilim
Çeviri
Epistemoloji
Ornitoloji
Amerika Birleşik Devletleri
Göğüs
Yaşanabilir Gezegen
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. E. Koçak, et al. Konuşma Bozukluğu: Dizartri. (30 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 20 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9219
Koçak, A. E., Türkoğlu, P. (2020, August 30). Konuşma Bozukluğu: Dizartri. Evrim Ağacı. Retrieved April 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9219
A. E. Koçak, et al. “Konuşma Bozukluğu: Dizartri.” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, 30 Aug. 2020, https://evrimagaci.org/s/9219.
Koçak, Aslı Ece. Türkoğlu, Pedram. “Konuşma Bozukluğu: Dizartri.” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, August 30, 2020. https://evrimagaci.org/s/9219.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close