Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kırmızı Orman Karıncası (Formica rufa)

Kırmızı Orman Karıncası (Formica rufa) Pixabay
Kırmızı Orman Karıncasının üstten görüntüsü.
6 dakika
4,515
Tüm Reklamları Kapat
Kırmızı Orman Karıncası
  • Bilimsel Adı Formica rufa
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Kırmızı Orman Karıncası
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Red Wood Ant
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Kırmızı Orman Karıncası (Formica rufa), "kızılağaç karıncası", "güneyli odun karıncası" veya "at karıncası" olarak da bilinir ve Formica cinsi karıncaların tip türü olarak kategorize edilir. Aslen Avrupa ve Anadolu'ya özgü bir türdür; ancak insanlarla Kuzey Amerika'ya da taşınmıştır ve artık bu kıtada da koniferli ve geniş yapraklı ormanlarda rastlamak mümkündür.[9], [10]

Formica rufa karıncalarının kraliçeleri 11 ilâ 12 mm boyundadır ve boyut olarak diğer karıncalardan büyüktür. Bir kolonide 1 ilâ 20 adet kraliçe karınca bulunabilir. Kraliçeler ömürleri boyunca sadece bir defa çiftleşirler, 20 yıl kadar yaşayabilirler ve ömür boyunca yumurta dölleyip yumurta bırakabilirler. Erkek karıncalarsa 9.5 ilâ 11 mm boyundadırlar. Görevleri, kraliçe karıncayı döllemektir ve kraliçe karınca ile çiftleştikten hemen sonra ölürler.

Kırmızı orman karıncalarının vücutları koyu siyah, bacakları ve genital organları daha açık soluk renklidir. İşçi karıncalar 8 ilâ 10 mm boyundadır ve 6 ilâ 10 yıl kadar yaşayabilirler ağırlıkları 8 mg'dır.[1] Kafalarında (Lat: "caput"), başın ön üst kısmında (Lat: "promesonotum") ve sırt kısmı ile karın tarafında (Lat: "dorsal") derinliği ve boyutu değişiklik gösteren kırmızımsı ve kahverengimsi yamalar bulunmaktadır. Gözlerinin üzerinde ve ağız çevresinde mikroskobik kıllar vardır.[2] Ayrıca Kırmızı Orman Karıncalarında iki veya daha fazla farklı fenotipi aynı tür popülasyonda bulundurarak farklı çeşitleri olabilirler; yani polimorfiktirler.[3]

İşçi karıncaların tamamı kısırdır. Koloninin çiftleşmek hariç bütün işlerinden işçi karıncalar sorumludur. Yuvayı düşman saldırılarından korumak için diğer birçok karınca türü gibi savunma anında karınlarından (Lat: "abdomen") formik asit püskürterek kendilerinden 10 kat daha büyük düşmanlarını alt edebilirler. Salgıladıkları formik asit (CH2O2), insanlar için tahriş edici olabilirken diğer canlılar için zehirlidir.[1]

Tüm Reklamları Kapat

Erginlerinin abdomenleri beş segmetten oluşur, parlak siyah renktedirler. Bir Formica rufa kolonisinin nüfusu takriben 300.000 kadardır.[1] Büyük kolonilerin nüfusu 400.000 kadar olabilirken, büyük bir kolonide 100 kadar kraliçe karınca olabilir.[2]

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Formica rufa adı ilk olarak 1758 yılında Linnaeus tarafından Avrupa'da bir işçi karıncayı keşfetmesiyle tanımlandı. Hymenoptera takımında Formicidae familyasında bulunan bir türdür. Formica rufa türü odun karıncalarını da içerisinde bulunduran Formica rufa grubunun boreal bir üyesidir ve bu grup için tipik türüdür.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Formica rufa karıncaları Avrupa ve Rusya'da dağılım göstermektedirler. Kuzey Amerika'da geniş yapraklı ve iğne yapraklı orman alanlarında ve park alanlarında bulunurlar ve İngiltere'de yaygındırlar.[3]Türkiye'de ise Marmara ve Karadeniz bölgelerinde iğne yapraklı veya iğne yapraklı ve geniş yapraklı ağaç karışımı ormanlarda yuvalarını inşa ederler. Türkiye'de 1050 m' den alçak 1970 m'den yüksek kesimlerde yuvaları bulunmamaktadır. Fakat Avrupa'da 400-1900 m' ler arası alanlarda yuvaları gözlemlenmiştir. Yuvalarını ormanda kapalılığın seyrek olduğu orman içi açıklıkların kenarlarına yaparlar.[4]

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Bu tür en son 1996 yılında IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi için değerlendirilmiştir ve Düşük Risk/tehdit altında olarak listelenmiştir.[5] 2008 yılında arıları, karıncaları ve akarları etkileyen kronik arı felci virüsü (İng: "chronic bee paralysis virus") ilk kez Formica rufa türünde rapor edilmiştir.[6]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Davranış ve Etoloji

Çiftleşme

Formica rufa oldukça çok eşli karıncalardır; fakat bazı bölgelerde hem tek eşli hem çok eşli özelliklerinin olduğu kaydedilmiştir. Çiftleşme uçuşlarını ilkbaharda Mayıs-Haziran aylarında gerçekleştirirler. Çiftleşme sonrasında kraliçelerini yeniden seçerler; bu da çok fazla yumurta üreten kraliçelere sebep olur ve koloni nüfusunun artmasıyla sonuçlanır. Bu davranışları ile çok galerili yuvalara sahip olurlar.[3]

Yuva Yapımı

Yeni yuva kurulacaksa, orijinal yuvanın yakınlarına işçiler tarafından yeni yuva kurarlar. Yuva sınırlarını net olarak belirleyen Kırmızı Orman Karıncaları bölgelerini diğer karınca türlerinden korumakta oldukça agresif davranarak bölgelerini korurlar. Çiftleşme sonrası ilkbaharda mevcut yuvalardan tomurcuklanarak veya geçici sosyal parazitlik yoluyla yeni yuvalar kurarlar.[2], [7]

Bu karıncalar çürümeye yüz tutmuş kütüklerin etrafına orman alanından topladıkları iğne yapraklar, dal, kozalak veya başka bitkisel maddelerden 45-75 cm boyunda 150-500 cm eninde kubbe şeklinde göze çarpan yuvalar inşa ederler. Ölü bitkisel maddeleri topladıkları için orman alanında bir nevi ölü örtü temizliği de yapmaktadırlar. Yuvaların toprak altında 1-2 m derinliklere kadar indiği bilinmektedir. Şimdiye kadar inşa edilmiş en büyük yuva, 1965 tarihinde Bolu-Aladağ ormanında 137 cm yüksekliğinde 890 cm genişliğinde Sarıçam (Lat: "Pinus sylvestris") meşceresinde bulunmuştur.[2]

Savunma ve Türdaş Tanıma

Bu karıncalar bölgelerini ve izlerini koruyabilmek için diğer kolonilerin işçi karıncaları ile tür içi saldırgan davranışlar da sergileyebiliyorlar. Aynı kolonideki karıncalar koloni bütünlüğünün bozulmaması için birbirlerini salgıladıkları kimyasal salgılar ile tanır. Yuvanın çevresinde ağır metal atıkların olması kolonideki karıncaların daha az verimli ve üretken olma eğiliminde olduklarını göstermiştir. Yuvanın bulunduğu alanda besin kaynaklarının mevcudiyeti, başka bir popülasyonun saldırısı gibi yuvanın ve karıncaların güvende olmadığı değişikliklerin olması durumunda yuvanın yerini değiştirebilir ve birden fazla küçük koloniler kurabilirler.

Tüm Reklamları Kapat

Göknar (Lat: "Abies") meşceresinde Formica rufa yuvası.
Göknar (Lat: "Abies") meşceresinde Formica rufa yuvası.
Wikimedia Commons

Kış Uykusu

Formica rufa karıncaları kış mevsiminin başlamasıyla birlikte havalar soğuyunca yuvalarının toprak altındaki 1-2 m uzunluğundaki kısımlarına inerek kış uykusuna yatarlar. İlkbaharın gelişiyle karların erimesi ve havanın ısınması ile yuva popülasyonu hareketlenmeye başlar, uykudan uyanan karıncalar zaman kaybetmeden yuvanın toprak üstündeki kısımlarına toplanır ve havanın iyice ısınması ile özellikle öğleden sonra 12:00-17:00 saatleri arasında orman alanına dağılarak 80-100 m mesafe sınırında besin aramaya devam ederler. 

Diyet ve Metabolizma

Formica rufa karıncaları açgözlü ve etoburdurlar. Salgıladıkları formik asit sayesinde avlarını etkisiz hale getirip, parçalara ayırıp yuvalarına taşırlar.[1] Besinlerini aramak için hava sıcaklığının artmasıyla birlikte etrafa dağılmaya başlarlar.[4] Yuvalarının ortalama 80-100 m etrafında avlanırlar.[1]Besin olarak bitki bitlerinin dışkılarını, böcek pupaları ve yumurtalarını, arıları, kelebekleri, tırtılları, yaprak arılarının larvalarını, yumuşak Coleoptera türlerini tüketirler.[4]

Yuvalarına yakın alanlardaki besin kaynakları tükenmeye başladığında veya tamamen tükendiğinde alanlarını genişletip orman toprağı üzerinde besin kaynağı aramaya devam etmek yerine sınırlarını genişlettikleri alanın ağaçlarına tırmanarak besinlerini aramaya devam ediyorlar. Uyguladıkları bu yöntem besin aramayı ciddi derecede verimsiz hale getiriyor.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Orman alanındaki ağaçlara zarar yapan birçok türün avcısı olduklarından, ormancılık sektöründe zararları yönetmek için biyolojik mücadele uygulamalarında önemli bir yer alır. Bir koloni yılda takriben 14 kg zararlı orman böceğini toplamaktadır.[1]

Tüm Reklamları Kapat

Orman karıncalarını zararlı orman böceklerine karşı biyolojik mücadelede kullanılması için yuvanın taşınma işlemleri yapılabilmektedir. Yapılan çalışmalarda orman karıncalarının doğal yaşam alanlarından çıkabildikleri ve araştırmacıların götürdükleri yerlere karıncaların uyum sağladıkları görülmüştür. 

Etimoloji

Türün cins adının salgıladığı formik asitten geldiğine inanılsa da gerçekte olan tam tersidir: Formik asit sözcüğü, bu karıncaların isminden gelmektedir. Latincede formica, "karıncadan" demektir. Bu asit, ilk olarak Alman kimyager Andreas Sigismund Marggraf tarafından 1749 yılında kırmızı karıncalardan elde edilmiştir. Türün belirleyici adı olan rufa ise Flemenkçedeki "kabin, tahta koruma" sözcüğünden gelmektedir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
22
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 6
  • Tebrikler! 5
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Muhteşem! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ a b c d e f Y. Aksu, et al. (2013). Formica Rufa L. (Hymenoptera: Formicidae)’Nın Biyolojisi Morfolojisi, Transplantasyonu Ve Biyolojik Mücadeledeki Önemi. Orman Mühendisleri Dergisi, sf: 29-34. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b c d W. H. Robinson. (2005). Urban Insects And Arachnids: A Handbook Of Urban Entomology. ISBN: 978-0521812535. Yayınevi: Cambridge University Press. sf: 247.
  • ^ a b c Anonim. Kırmızı Orman Karıncası. (19 Ocak 2022). Alındığı Tarih: 19 Ocak 2022. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b c H. Çanakçıoğlu, et al. (1998). Orman Entomolojisi Yararlı Ve Zararlı Böcekler. ISBN: 975-404-487-2. Yayınevi: İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları. sf: 432-434.
  • ^ Social Insects Specialist Group. Formica Rufa. (1 Ocak 1996). Alındığı Tarih: 20 Ocak 2022. Alındığı Yer: The IUCN Red List of Threatened Species | Arşiv Bağlantısı
  • ^ O. Celle, et al. (2009). Detection Of Chronic Bee Paralysis Virus (Cbpv) Genome And Its Replicative Rna Form In Various Hosts And Possible Ways Of Spread.. Virus Research, sf: 280-284. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Anonim. Wood Ants. (19 Ocak 2022). Alındığı Tarih: 19 Ocak 2022. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • W. H. Robinson. (2005). Urban Insects And Arachnids. ISBN: 9780521812535. Yayınevi: Cambridge University Press.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/02/2024 22:54:53 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11355

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Evrim Kuramı
Dağılım
Mantık Hatası
Mavi
Renk
Komplo
Dünya
Kuş
Doğa Olayları
Skeptisizm
Protein
Alzheimer
Doğal Seçilim
Karadelik
Goril
Kartal
Hava
Biyoçeşitlilik
Sürüngen
Erkek
Sinek
Uçuş
Bilinç
Nükleik Asit
Optik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Akgün, et al. Kırmızı Orman Karıncası (Formica rufa). (23 Ocak 2022). Alındığı Tarih: 28 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11355
Akgün, S., Bakırcı, Ç. M. (2022, January 23). Kırmızı Orman Karıncası (Formica rufa). Evrim Ağacı. Retrieved February 28, 2024. from https://evrimagaci.org/s/11355
S. Akgün, et al. “Kırmızı Orman Karıncası (Formica rufa).” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 23 Jan. 2022, https://evrimagaci.org/s/11355.
Akgün, Seval. Bakırcı, Çağrı Mert. “Kırmızı Orman Karıncası (Formica rufa).” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 23, 2022. https://evrimagaci.org/s/11355.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close