Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kırmızı Dev Tüp Solucanı (Riftia pachyptila): Kemosentez Yoluyla Beslenen İlginç Omurgasız Hayvan!

Kırmızı Dev Tüp Solucanı (Riftia pachyptila): Kemosentez Yoluyla Beslenen İlginç Omurgasız Hayvan! eol
Riftia pachyptila
4 dakika
3,404
Tüm Reklamları Kapat

1977 yılında, jeolog Jack Corliss’in liderliğini yaptığı Pasifik Okyanusu tabanındaki Galapagos Çöküntüsü'nü (İng: "Galapagos Rift") inceleme gezisinde, dev tüp solucanı olarak isimlendirilen Riftia pachyptila canlısı keşfedildi. Ancak bu canlının resmi olarak tanımlanması ve literatüre eklenmesi 1981 yılında Merredith Jones tarafından yapıldı.

Kırmızı Dev Tüp Solucanlarının Anatomisi

Dev tüp solucanın tüpünün en üst kısmında “plume” adı verilen, "solunum tüyü" olarak da bilinen parlak kırmızı ve geniş yüzey alanına sahip, tüye benzer bir organ bulunur. Plume organının kırmızı renkte olmasının nedeni, çok fazla hemoglobin, yani kan içermesidir. Ayrıca, oksijen (O2), karbondioksit (CO2) ve hidrojen sülfür (H2S) gibi bileşiklerin deniz suyu ile filtreleyerek değişimini sağlar.

Tüm Reklamları Kapat

Dev tüp solucanının, omurgaları yoktur onun yerine dış iskelet görevi gören tüp kısmı, kitin adı verilen sert ve doğal olan maddeden oluşur. Tüp kısmının asıl görevi ise avcılar ve zehirli kimyasallar gibi dışarıdan gelecek zararlara karşı korumaktır.

Tüpün içindeki solucanın vücudu renksizdir ve dev tüp solucanları kas yapısı sayesinde asla tüplerinden ayrılmaz çünkü kas yapısı, solucanı tüp içerisinde tutmaya yarar. Ayrıca, vestimentum bölgesinde kalp organına benzer bir organ bulunur ve kapalı dolaşım sistemine sahiptir.

Tüm Reklamları Kapat

Dev tüp solucanlarının gözleri yoktur. Fakat, görme yetisi olmamasına rağmen hareket ve titreşimleri algılayabilir ve tehdit edildiklerinde koruyucu tüplerine geri çekilirler.

Bunlara ek olarak, kırmızı dev tüp solucanlarının, ağız ve sindirim sistemi yapısı bulunmamaktadır ve dev tüp solucanlarının bu eşsiz yapısı diğer hayvan türlerinden ayıran en önemli özelliklerinden biridir. Ağız ve sindirim sistemine sahip olmayan tüp solucanlarının beslenebilmeleri için kendilerine özgü olan ve çok sayıda kükürt kristali içeren “trofozom” adı verilen bir iç organ bulunmaktadır ve bu organ, endosimbiyotik yani karşılıklı fayda sağladıkları bakterilere ev sahipliği yapmaktadır. Ağız ve sindirim sistemine sahip olmayan dev tüp solucanları besin ihtiyaçlarını trofozomda bulunan ve kükürt, bir diğer adı ile sülfür (S), metabolize edebilen bu bakteriler sayesinde karşılamaktadır. Peki bu işlem nasıl gerçekleşir?

Dev Tüp Solucanının Yapısı
Dev Tüp Solucanının Yapısı

Kırmızı Dev Tüp Solucanları Nasıl Besin Elde Eder?

Hidrotermal menfezlerde yaşayan toplulukların merkezinde yer alan neredeyse hiç ışık almayan dev tüp solucanları, plume organları sayesinde yaşadıkları bölgedeki hidrotermal kaynaklardan gelen oksijen (O2) ve hidrojen sülfür (H2S) soluyarak sülfürü yapılarına almaktadırlar. Kolayca bağlanabilme ve ayrılabilme özelliğe sahip olan hemoglobin yapısı sayesinde, topladıkları sülfürü kan aracılığı ile trofozom organına iletirler. Hemoglobin yapısı içerisinde bulunan sülfür ve oksijen, tepkimeye girerek sülfürün oksitlenmesine neden olmaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Dünyadaki en eski metabolizma şekillerinden biri olan kemosentez işlemi, özünde kısmen fotosenteze benzemektedir. Kemosentez, fotosentezden farklı olarak, güneş ışığını kullanmak yerine, inorganik kimyasalları enerji için kullanır. Fakat hem kemosentez hem de fotosentezde kullanılan enerji kaynakları farklı olsa da, işlemin sonucunda enerji dönüştürülerek organik madde sentezlenir. Trofozomda bulunan kemosentetik bakteriler, sülfür ve oksijenin oksitlenmesi sırasında ortaya çıkan enerjiyi kullanarak, karbondioksiti indirger ve enerji bakımından zengin organik madde üretmektedir.

Trofozomun içerisinde bulunan kemosentetik bakteriler aynı zamanda sülfür bakterileridir ve H2S’yi oksitleyerek kemosentez işlemini gerçekleştirirler.

Kemosentez Denklemi:

18H2S + 6CO2 + 3O2 → C6H12O6 + 12H2O + 18S

Veya kimyasal formülleri okumayı bilmeyenler için:

Tüm Reklamları Kapat

18 Hidrojen sülfür + 6 Karbondioksit + 3 Oksijen → Glukoz + 12 Su + 18 Sülfür

Üreme

Kırmızı dev tüp solucanları, her canlı gibi genlerini bir sonraki nesle aktarmak için üreyerek çoğalmak zorundadır. Dişiler, yavaşça yukarıya doğru yüzen yağ (lipit) bakımından zengin ve sperme göre daha büyük boyutta olan yumurtalar üretir ve suya bırakırken; erkekler de yüzlerce sperm içeren sperm demetlerini suya bırakırlar. Yumurta ve sperm birleşerek döllenme olayı gerçekleşir. Yumurtanın içerisinden larvalar çıkar ve bulundukları bölgeden aşağı doğru yüzerek kayalara yapışırlar bu sayede yeni tüp solucan toplulukları oluştururlar. Larvalar olgunlaşarak küçük solucanlara dönüşürken, geçici olarak simbiyotik bakterilerin içeriye girebilmesi için ilkel bir ağız ve bağırsak geliştirirler. Daha sonrasında ise solucanlar yaşlandıkça, ağız ve bağırsak yapısı yok olur ve bakteriler içeride kalır.[1]

Ağız ve sindirim sistemi olmayan kırmızı dev tüp solucanları, besin ihtiyacını bu işlem sayesinde karşılayabilmektedirler. Üretilen organik maddeler hem riftia hem de bakterilerin gelişimi için yeterli besin kaynağı olmaktadır. Dev tüp solucanları yılda 20-30 cm uzamaktadır ve 10 yıldan kısa bir süre içerisinde 2 metre uzunluğuna ulaşabilmektedir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
15
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 12
  • Muhteşem! 7
  • Bilim Budur! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 7
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Tebrikler! 6
  • Umut Verici! 4
  • Üzücü! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/03/2024 12:00:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9201

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Madde
Görüş
Toplumsal Cinsiyet
Uzay Görevleri
Argüman
Plastik
Element
Akademi
Boyut
Çeviri
Video
Ağız
Moleküler Biyoloji
Elektron
Uzaylı
Hasta
Diş Hekimi
Kertenkele
Anksiyete
Meteor
Normal Doğum
Beslenme Davranışı
Ateş
Hastalık
Fotoğraf
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
"Domates Gribi" Hastalığı Neyin Nesi?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. E. Koçak, et al. Kırmızı Dev Tüp Solucanı (Riftia pachyptila): Kemosentez Yoluyla Beslenen İlginç Omurgasız Hayvan!. (29 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 3 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9201
Koçak, A. E., Bakırcı, Ç. M. (2020, August 29). Kırmızı Dev Tüp Solucanı (Riftia pachyptila): Kemosentez Yoluyla Beslenen İlginç Omurgasız Hayvan!. Evrim Ağacı. Retrieved March 03, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9201
A. E. Koçak, et al. “Kırmızı Dev Tüp Solucanı (Riftia pachyptila): Kemosentez Yoluyla Beslenen İlginç Omurgasız Hayvan!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 29 Aug. 2020, https://evrimagaci.org/s/9201.
Koçak, Aslı Ece. Bakırcı, Çağrı Mert. “Kırmızı Dev Tüp Solucanı (Riftia pachyptila): Kemosentez Yoluyla Beslenen İlginç Omurgasız Hayvan!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, August 29, 2020. https://evrimagaci.org/s/9201.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close