Tüm Reklamları Kapat

Eklembacaklılar, Kabuk Değiştirdikten Sonra Eski Kabuklarını Yiyorlar!

1dk
Eklembacaklılar, Kabuk Değiştirdikten Sonra Eski Kabuklarını Yiyorlar!
Dış iskeletinden çıkan, Hyechys fusca türü bir Siyah-Altın Sikada
Wikimedia
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksin?

Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.
  • Eklembacaklılar, büyüdükçe dış iskeletleri küçüldüğünden hormonlar sayesinde eski zırhlarını eritip dışına çıkarak yeni bir dış iskelet oluştururlar; bu sürece ekdizi denir.
  • Ekdizi başladıktan sonra durdurulamaz ve bu dönemde canlılar çok hassastır, dışarıdan müdahale etmek onları zarar verebilir; yeni zırh katılaşana kadar hızlı büyürler.
  • Ekdiziden sonra hayvanlar savunmasızdır, su kaybı riski yüksektir ve bazı böcekler ömürleri boyunca yüzlerce kez bu zırh değişimini tekrarlayabilirler.

Tüm eklembacaklılar (böcekleri, kabukluları, kırkayakları ve örümcekleri içine alan bir grup) gibi bir böcek ömrü içerisinde büyüdükçe gitgide zırhı (dış iskeleti) ona küçük gelmeye başlar. Bu nedenle bir süre sonra bu zırhı eritmesi ve dışına çıkması gerekmektedir. Fiziksel olarak vücut büyüklüğü dış iskeleti zorlamaya başladıktan sonra hormonal dengede değişimler olur ve salgılanan kimyasallar sayesinde halihazırda var olan zırh ile böceğin kendisi birbirinden ayrılır. Bu sırada canlı yeni bir dış iskelet sentezlemeye başlar bile. Böcek artık hazır olduğunda, zırhını delerek açar ve zor bir şekilde eski zırhının içinden çıkar. Bu sırada bol miktarda hava tüketir ve ciddi miktarda kas kasılmaları yaşar. Bu zırh atımına ekdizi (dış deri değişimi) adı verilir.

Ekdizi ile ilgili en ilginç nokta, bir kere başladıktan sonra hiçbir şekilde durdurulamaz olmasıdır. Bu sebeple, zırhını atmaya çalışan bir eklembacaklıya dışarıdan yardım etmek de yapabileceğiniz en kötü işlerden biri olacaktır. Bu dönemde son derece hassastırlar ve kolaylıkla zedelenebilirler. Zorla, canla başla bir mücadele sonrasında, zırhını atan hayvanın hızlı bir şekilde derisi sertleşir ve büyümeyi sürdürür. Bu süreçte büyümesi oldukça hızlıdır, çünkü yeni iskeleti katılaşmadan belli bir miktarın üzerinde büyümesi gerekir. Yeni zırh katılaştıktan sonra yine büyümek çok zor olacaktır. 

Ekdiziden sonra; ancak zırh katılalmasından önce hayvan son derece hassas bir dönemden geçer. Avcılara ve çevreye karşı son derece savunmasızdır. Örneğin hızlı bir şekilde su kaybeder ve bu onun için çok risklidir. 

Tüm Reklamları Kapat

Bazı böcekler bu döngüyü ömürleri içerisinde yüzlerce defa tekrar edebilirler. Üstelik bunca zorluğuna rağmen, bu bilimde "basit zırh değişimi" olarak bilinir. Bir de kelebeklerde görülen "karmaşık zırh değişimi"ni ve ne kadar zor olduğunu hayal edin! Üstelik bu eklembacaklılar, zırh değişiminden sonra avlanabilecek kadar da güçlü değildir. Konuyla ilgili şu videoyu izleyebilirsiniz:

Rastgele Yazıya Git
24
Alt Başlıklar
MAKALE SONRASI

Bu makale üzerine konuşmaya devam et

Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.

Bilimsel bir hata mı gördün?
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    4
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    2
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    1
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    1
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    0
  • Güldürdü
    Güldürdü
    0
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 02.11.2026 03:25:11 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/1044

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Keşfetmeye Devam Et