Kürk Mantolu Madonna’da Neyi Severiz?
Kürk Mantolu Madonna Sabahattin Ali’nin en çok sevilen romanıdır desek herhalde yanlış olmaz. Günümüzde hâlâ kitap en çok satanlar listesinde yerini almaktadır. Bu kitabı bu kadar çok sevdiren ne, diye sorduğumuzda yazarın karakterlerin iç dünyasını şiirsel bir üslupla, başarılı bir şekilde yansıtması diyebiliriz. Öyle ki kitapta geçmişe yapılan geri dönüşle gençlik yılları anlatılan Raif’in içine düştüğü bunalımlar, yaşamı sorgulamaları, aşık olunca hissettiklerinde herkes kendinden bir parça bulabilir. Anlatılanlar oldukça gerçekçi ve samimidir.
Sabahattin Ali Kurtuluş Savaşı yıllarında yaşamış; buna rağmen yazdığı romanlarında o dönemi anlatmak yerine bireyin iç dünyasını anlatmayı tercih etmiştir. Kitaplarındaki karakterlerinde derin psikolojik tahlillere yer vermiştir. Küçük yaşta babasından aldığı uyarı onu gördükleri ve hissettiklerini yazma konusunda cesaretlendirmiştir. Bir yıl kadar Berlin’de yaşamış oradaki gözlemlerinin etkisiyle Kürk Mantolu Madonna’yı yazmıştır. Romanda tüm hisleriyle çırılçıplak karşımızda duran Raif Bey dışardan bakıldığında kimseyle pek münasebet kuramayan, içe dönük, etliye sütlüye karışmayan biridir. İçini döktüğü defteri olmasa, o ve hayatı hakkında kimsenin bir şey bileceği yoktur. Hâlbuki herkes gibi kafasının içinde dönüp duran türlü düşünceleriyle kendine has bir dünyası vardır. “Dünyanın en basit, en zavallı, hatta en ahmak adamı bile, insanı hayretten hayrete düşürecek ne müthiş ve karışık bir ruha maliktir!.. Niçin bunu anlamakta bu kadar kaçıyor ve insan dedikleri mahluku anlaşılması ve hakkında hüküm verilmesi en kolay şeylerden biri zannediyoruz?” Bu dünya aslına bakarsak çok da iç açıcı değildir. Raif her daim kendisini toplumdan soyutlanmış, yalnız hissetmekte, insanlarla yakınlık kurmaktan çekinmektedir. Kitabın sonlarına doğru yazar Raif’in aile yapısından söz ederek insan psikolojisinde içinde büyüdüğü aile ve çocukluk yaşantılarının ne kadar önemli olduğuna işaret etmiştir. Raif’in babası ailesiyle gerçek bir ilişki kuramayan, bir gölge gibi onların yanında duran –ne var ki Raif de ileride evlenip böyle bir baba olacaktır- oğlunda hiçbir güzel hatıra bırakamamış bir babadır. Raif onun öldüğünü duyduğunda bile pek bir şey hissedemez. Annesi ise pasif ve zavallı bir kadın olarak karşımızdadır. Ailesinde aradığını bulamayan bu genç bir türlü içindeki değersizlik hissinden kurtulamaz. O resminden hayran kaldığı, sonra tanışıp aşık olduğu Kürk Mantolu Madonna’ya (Maria) en yakın olduğu anda bile içindeki huzursuzluk devam eder. Terk edilmekten korkar. “Yalnız onun yanındayken içimi müthiş bir korku, onu kaybetmek korkusu sarardı.” Her an içinde bunun tedirginliği vardır. Nitekim bu tedirginliği kendini gerçekleştiren kehanet misali yaşadıkları güzel anlara rağmen çok sevdiği kadının ondan uzak durmayı istemesiyle neticelenecektir.
Maria ile beraberken hissettiği korkuyla karışık mutluluk yine de ona başka bir hayatın mümkün olduğunu sezdirir, bir ruhu olduğunu hatırlatır. Türkiye’ye döndüğünde yıllarca onunla yaşamak için hayal kurar, tüm acılarının onunla yaşarsa son bulacağına inanır. Ona kavuşamamanın verdiği ızdırapla yaşamına hep bir mutsuzluk ve hayal kırıklığı eşlik eder. Acaba hayal ettiği gibi Maria ile beraber yaşasa içindeki yalnızlık son bulacak ve aradığı huzuru bulabilecek midir? Bu sorunun cevabı bu romanda olmasa da ” İçimizdeki Şeytan” romanında verilmeye çalışılmıştır. Oradaki başkişi Ömer yine iç dünyası karanlık tereddütler içerisinde bir karakter olarak karşımıza çıkar. Bir tesadüf sonucu vapurda karşılaştığı Macide’ye aşık olan Ömer, uzun ve etkileyici konuşmalarıyla onun gönlünü alır ve kısa zamanda evlenirler. Ancak bu aşık genç maddi yükümlülüklerin de altında ezilerek zamanla değişmeye başlar. O beklediği huzura bir türlü kavuşamaz. İki gönül bir olunca samanlık seyran olmaz ve bu evlilik son bulur. Kürk Mantolu Madonna’da ise yazar her ne kadar Raif’in yaşadığı mutsuzluğun aşık olduğu kadına kavuşamadığı için olduğunu vurgulasa da gerçekleri bilir ve İçimizdeki Şeytan’da zaten bunu işlemiştir. İnsanın içindeki boşluğun kapanması bir başkasıyla hayatını birleştirerek olacak bir şey değildir. Daha derin, daha ulvi bir boşluktur. Yazar bunu İçimizdeki Şeytan’da şöyle ifade eder: “İnsan bu dünyaya yemek, içmek, koynuna birini alıp yatmak için gelmiş olamazdı. Daha büyük ve insanca bir sebep lazımdı.”
Romanlarında kişilerinin iç dünyasını yansıtmakta ve derin psikolojik gözlemlerle onların kafasındaki düşüncelere ışık tutmakta başarılı olan Sabahattin Ali, karakterlerini sadece iyi ya da kötü olarak değil her yönüyle romanlarında işlemiştir. İnsan bir yandan acizliği ve içine düştüğü bunalımlarla kendine kötülük ederken; diğer yandan sevince sevdiğinden hiçbir yardımı esirgemeyecek kadar merhametli de olabilmektedir. Ki Maria hastalanınca tutarsız davranışlarına rağmen Raif ona günlerce bakmıştır. Romanın sonunda Maria’nın bu tutarsız davranışlarının aslında bir sebebe bağlanması yine bu karaktere karşı içimizde bir merhamet duygusu uyandırır.
İnsan kendini tanıma arzusunda olan, başkalarının iç dünyasını da merak eden bir varlıktır. Aslında bu merak da yine kendini anlamaya yöneliktir. Öyle ki kitaplarda kendimizden bir şeyler buldukça ve hatırladıkça içimizi anlaşılmış olmanın huzuru kaplar. Ortaklıklar bulduğumuz karakterler bize yalnız olmadığımızı fısıldar. Sabahattin Ali Kürk Mantolu Madonna’da tam olarak bunu yapar. İçimizi okuyan bir dost gibi bize insanlık hallerimizi anlatır. Tüm eksikliklerimiz, acılarımız ve iyi ve kötü yanlarımızla insan…
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F9950911b-f004-462d-8fcc-516843409b24.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fprofile_images%2Ffd1981e6472db0ae8384d2c47c46a27f.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F0c558252-854f-41a5-91a8-07ee024db91f.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2Fe11a1eb0-df7b-4d53-a6f5-d3a19df28b2a.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2Fa29a9b46-e710-4bfe-9c73-a2476b098926.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F1a67e512-7c8a-40d1-9185-c9ff812619f0.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F0b3ccdfa-2fbe-4924-9f90-f369d76e2b44.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F7025b493-001e-499c-9271-fa716f8e2626.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F0f04f3b0-11a7-4a27-ac5a-d8aa570a9e93.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F6b436d60-9b25-40ae-854b-9ab61a364b77.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F8be02e70-84d8-4f75-b937-fce7e26891af.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F79e8c347-d3b1-4257-adb7-b16255821b95.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F07add88f-e1d7-4675-89ef-d72e05be3f45.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fprofile_images%2Ff5d451646335e0bbde8be7c47caa027e.jpg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F9e181ac2-bf7e-42fc-ae9f-53be31de8596.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fprofile_images%2Fc8cc74c0db91ff065881084ca61d60a1.jpg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fcontent_media%2F7210720b5c9530ff0f5c4cf7c3792bb8.jpg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fprofile_images%2Ffcac1d86654d111324a9763079d6647d.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2Fafd2d720-5735-4c70-a743-d90aa9354d94.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F893fa0c9-d75e-42b8-8d31-2e131d4798b6.png)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F297411cc-09f4-46cf-b13c-7ab0a272990e.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F7af39884-1fda-4c5e-af1a-681df7fdae78.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F0aede0b0-518c-4e14-9018-d3a48d047ca7.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F83a38c39-e80f-4a99-a53b-141955851336.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F2daee664-76d7-4cf3-a2af-ae4f93d9bc9a.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F3bea429c-3d1b-4be0-99e0-c0d3cf6ec8c3.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F5b80b9d3-5d73-4ae3-9e05-467f1dbfbf6c.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F83d25d74-61a6-4274-8415-59526823dbdf.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F2aacbbe4-281f-4f73-9317-6cfea6fc8bc0.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fcontent_media%2F605f9f6cd2c39d88fdd87c6a680d992e.jpg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F99abcf1b-a926-447c-b877-a3c8d6d15f49.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/mi%2F97e48a21-fd83-4ce9-b02f-12c4e4d8e65a.png)
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fprofile_images%2F3ac3f7de6e5ff1f77ecb1b1ce0cd2dea.jpg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fcontent_media%2Fc5018ed6a530e46cd7f5054c04b98ff3.jpg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F8a3a3801-29d4-47e6-bc4e-cec24139f051.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fcontent_media%2F3b1674baf827ec5940ac67973ec8c0ca.jpg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F6a5fa4487bcc1daaa3b5980aaec9b9be.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fcontent_media%2F3baa6d4c5388f1006093870544724d7d.jpg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2Fbc34b006-96cc-469b-9693-7d49437ae311.png){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/mi%2F0e827c0e-2052-495d-ab46-fe31eef478d2.png)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F7dfc8461-5934-40ce-bcd8-b33a91f0624a.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/content%2F9579b978-a009-4d9b-a829-1be7d6deedc0.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fprofile_images%2Fb4601cba5d3a878654f9f05d3c7d3735.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F37f26ac92b52d4b1fc6c287a2c379540.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/content%2F34fb2486-a3ca-431d-8449-9110f0da9829.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fmi_media%2F127ae777e4087ba684ffbfd1b8a9f42b.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F5cbaa489-831d-403e-9e0d-dea41b46a369.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fmi_media%2Fced67b3dc84edd52b92cddf5678f6e31.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2Fab7edac2-779f-4fb0-a00d-0c7da8ea9520.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2Fbc314dc7-1d88-471d-bb6b-ecf9cb2065e1.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2Fbc314dc7-1d88-471d-bb6b-ecf9cb2065e1.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fprofile_images%2F247e428da85215bb6982e99eeb1f5ea7.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/apod%2F210221.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F47dfe089-53c6-4b0d-9ead-eb93c7b52e95.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/event%2F7b006a96-7f0c-4b04-adf7-7adb4efd56d2.png)
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fcontent_media%2F55287a4e8294284c00cc63a8508d6e83.png){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/post%2Fb395cbf6-1f55-4c8f-8845-d3ecadbbd700.png)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F01716b2b-ed26-4b98-b4f5-2554d1402e06.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Fdyn%2F168c0de4cda2ddde4b38a1da7a3357b7.png)
:sharpen(0.5,0.5,true)/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Flogo-50.png)