Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kea Papağanları İstatistik Kavramlarını Algılayıp, Buna Uygun Kararlar Verebiliyor!

Kea Papağanları İstatistik Kavramlarını Algılayıp, Buna Uygun Kararlar Verebiliyor!
Bir Alpine papağan olan Kea
Wikipedia Commons
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 4 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Papağan deyince çoğumuzun aklına gelen ilk görüntü ses taklidinde başarılı, son derece sevimli hayvanları anımsatmaktadır. Pek çoğumuz bir papağanı, zeytin yeşili tüyler ve koyunların derisini delebilecek keskinlikte bir gagayla tanımlamaz; ancak bu yazının konusu tam da bu özellikleri taşıyan bir papağan türü hakkında: Kea (Nestor notabilis).

Son derece sıra dışı bir papağan olan kea
Son derece sıra dışı bir papağan olan kea
BBC

Kealar, Yeni Zelanda’da yaşayan Strigopoidea ya da Türkçesiyle Yeni Zelanda papağanları grubuna üye, bölge halkının domestik hayvanlarına karşı saldırılarıyla tanınan bir kuş türüdür. Ayrıca kealar, bilinen en zeki kuş türleri arasında sınıflandırılmaktadırlar.

3 Mart 2020’de Nature’da yayımlanan makale ise neden keaların en zeki kuşlardan biri olarak tanımlandığını kanıtlar nitelikte; çünkü bu makale, keaların istatistikleri ve oranları algılayıp, buna göre karar verdiklerini ortaya çıkardı. Ayrıca yapılan çalışma, büyük kuyruksuz maymunlar dışında ilk kez bir türün istatistiksel çıkarım yapabildiğini ortaya koydu.

Daha önce yapılan çalışmalar, büyük kuyruksuz maymunlar dışında kapuçinlerin de sayıları algılayıp buna göre seçim yaptığını ortaya koymuştu; ancak kapuçinlerde görülen durum, istatistikleri analiz etmek yerine, sadece saymaya dayalı bir karar verme mekanizmasıydı. Bu durumun farkında olan araştırmacılar, keaların saymaya dayalı bir karar verme mekanizması olmadığını da kanıtlamak için çalışmaya pek çok değişken eklediler. Deneylerden önce keaların, turuncu renkli çubukları ödülle bağdaştırmaları sağlandı.

Deneyde kullanılan çubuklardan birini gagasında tutan bir kea
Deneyde kullanılan çubuklardan birini gagasında tutan bir kea
The Times

Yapılan ilk deneyin ilk kısmı, altı adet keanın farklı oranlarda çubuk içeren cam kavanozlardan hangisini seçecekleri üzerineydi. İlk kavanoz yirmi turuncu ve yüz siyah çubuk içerirken, diğeri yüz turuncu ve yirmi siyah çubuk içermekteydi. Keaların kavanozları incelemesine izin verildi ve ardından araştırmacılardan biri iki farklı kavanozdan örnekler alıp ellerini kapatarak kuşlara sundu. Kuşların üçü turuncu çubuk içeren kavanozdan alınmış örnekleri seçmeyi başardı.

Deneyin ikinci kısmında ise keaların kapuçinlerde gözlendiği gibi sadece kavanozun içindeki çubukları sayarak mı yoksa göreli oranlarını değerlendirerek mi seçim yaptıklarını anlamaya yönelikti. Bu deneyde kavanozlardan ikisi de eşit miktarda ödüllü çubuk içerirken birinci kavanoz yüz ve ikinci kavanoz dört ödüle karşılık gelmeyen çubuk içermekteydi. Bu sefer kuşların dördü ödüllü çubuk oranının daha fazla olduğu kavanozdan alınan örnekleri seçmeyi başardı.

Deneyin üçüncü kısmında ise 57 ödüllü 63 ödülsüz çubuk olan ve 63 ödülsüz ancak 3 ödüllü çubuk olan kavanozlardan alınan örnekleri kuşların 6’sı da doğru seçti.

İkinci deney keaların seçimlerinde fiziksel engelleri de değerlendirip değerlendirmedikleri üzerineydi. Bu seferki kavanozlar eşit miktarda ödüllü ve ödülsüz çubuk içerirken bu çubuklar bir bariyerle ayrılmıştı. Altı keadan beşi erişilebilecek en yüksek ödüllü çubuk oranına sahip olan kavanozları seçti. Bu da gösteriyor ki kealar, fiziksel bariyerleri karar verme mekanizmalarına dahil etmeyi başardılar; yani kompleks bir biçimde düşünüp karar veriyorlardı.

Üçüncü deney ise keaların sosyal bilgilerini karar verme mekanizmasına dahil edip edemedikleri hakkındaydı. Keaların araştırmacıları izlemesine izin verildi ve araştırmacılardan biri elini kavanoza sokup hiçbir şey almazken, diğeri kavanozdan çubukları alıyordu. Araştırmacılar bazı deneylerde yer değiştirdi ve bazı deneylerde sabit kaldı ve kealardan üçü ödüllü çubuk oranı düşük dahi olsa eline çubuk alan araştırmacıyı seçti. Bu da keaların insan bebekleri ve şempanzeler gibi öğrendikleri sosyal bilgileri karar verirken kullandıklarını ortaya çıkarmış oldu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Araştırmada kullanılan kavanozlar ve içerikleri
Araştırmada kullanılan kavanozlar ve içerikleri
Nature

Kısacası yapılan çalışma keaların basit de olsa belirli bir oranda istatistik analizi yapabildiğini ve bu analizleri karar verirken kullandıklarını kanıtlar nitelikte. Ayrıca çalışma bu davranışın kapuçinlerde olduğu gibi saymaya dayalı bir seçim mekanizması olmadığını da kesin bir şekilde açıklamış oluyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Muhteşem! 2
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/07/2020 22:39:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8325

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Grip
Fizik
Hamilelik
Büyük Patlama
Moleküler Biyoloji
Göz
Tür
Enfeksiyon
Samanyolu Galaksisi
Cinsellik Araştırmaları
Hafıza
Cinsiyet Araştırmaları
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Eczacılık
Sosyal
Astrobiyoloji
İnsanın Evrimi
Ses Kaydı
Bilim İnsanları
Çekirdek
Kimyasal Evrim
Kanser
Savunma
Galaksi
Oyun Teorisi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilgisayarlardan nefret edenlerle ilgili sorun şudur: Gerçekte bilgisayarlardan değil, üşengeç bilgisayar programcılarından nefret ederler.”
Larry Niven
Geri Bildirim Gönder