Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Katil Robotlar: Yapay Zekaya Sahip Silahlar (YZSS), İnsanlığın Sonunu Getirebilir mi?

Yapay Zekaya Sahip ve Silahlarla Donatılmış "Katil Robotlar" Yasaklanmalı mı?

Katil Robotlar: Yapay Zekaya Sahip Silahlar (YZSS), İnsanlığın Sonunu Getirebilir mi? Anton Weaver
6 dakika
2,184
  • Yapay Zeka
  • Savaş Mühendisliği
Evrim Ağacı Akademi: Yapay Zeka Güvenliği Yazı Dizisi

Bu yazı, Yapay Zeka Güvenliği yazı dizisinin 4. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Yapay Zeka Güvenliği Neden Önemli Bir Araştırma Sahasıdır?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Yapay Zeka'nın, yani zeki makinelerin, sağlık sektöründe, mühendislikte, arama-kurtarmada ve daha pek çok alanda hayatımızı kolaylaştırıyor olması elbette sevindiricidir. Fakat böyle güçlü bir teknolojinin savunma sanayinde kullanımının gelecekte getirebileceği riskler, aralarında fizikçi Stephen Hawking, Tesla Motors Şirketi yöneticisi Elon Musk ve Apple Şirketi kurucu ortağı Steve Wozniak gibi yapay zeka araştırmacılarının, uzmanların ve düşünürlerin bulunduğu bir camiayı öylesine rahatsız etmiş olmalı ki bu grup "otonom silah sistemleri"nin, diğer bir deyişle, "Yapay Zekaya Sahip Silah Sistemleri"nin gelecekteki olası tehlikelerine dikkat çeken ve Birleşmiş Milletler’e hitaben yazılmış açık bir mektuba imza attı. Bu mektubu buradaki yazımızdan okuyabilirsiniz.

"Otonom Silah" Ne Demek?

Dışarıdan bir kişinin müdahalesine gerek duymayan ve önceden belirlenmiş kıstaslara haiz kişileri ya da hedefleri kendi kendine belirleyip vurabilen, kısacası kendi kendini yönetebilen araçlara "otonom silahlar" deniyor. Bu tür silahlar, en basit haliyle, hali hazırda birkaç yerde kullanılıyor. Örneğin, Kuzey ve Güney Kore arasındaki askerden arındırılmış bir bölgede sabit olarak konuşlanmış bir otonom silah türü 4 kilometreye kadar etrafta hareket eden herhangi bir kişiyi veya nesneyi kendi kendine hedef alıp vurabiliyor. Bir diğer örnek, İsrail'in kullandığı, havada uzun süre kalarak radar sinyalleri saptayabilen ve bulduğu anda bu sinyalin kaynağını yok edebilen otonom füze...

Tüm Reklamları Kapat

Otonom Silahlar Neden Tehlikeli?

Mayıs 2014'te BM’nin "Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi" çerçevesinde otonom silahlar üzerine yapılan tartışmaların ana ekseninde "anlamlı bir insan denetiminin olmayışı" yer alıyor. Bu da ister istemez "sorumluluk açığı"nı gündeme getiriyor.

Peki anlamlı denetim demekle neyi kastediyoruz? Daha açıklayıcı olmak için, şöyle bir durum düşünelim: Terörist bir grubun bir okula sinyal yayan bir radar sistemi yerleştirmiş olduğunu ve yukarıda bahsettiğimiz örnekteki gibi radar sinyalinin peşine düşen otonom bir füzenin, bu okuldan gelen radar sinyalini saptadığını ve onu vurduğunu hayal edin. Eğer bu füzenin anlamlı denetime sahip bir kullanıcısı olsaydı, bu kullanıcı, okulu vurmanın insancıl olmayacağına ya da savaş mevzuatına aykırı olacağına karar verip bu eylemi gerçekleştirmezdi.

Tüm Reklamları Kapat

Örneğimizdeki duruma dönersek, eylem halindeyken kullandığı silahı etkin bir şekilde denetleyen ve yöneten bir kullanıcının yokluğunda ya da gerçekleşen eylemin kanunlara uygun olup olmadığına karar veren bir kişinin yokluğunda, sorumluluk kime ait olacaktır? İşte, otonom (kendi kendini yönetebilen) silahların, birincil olarak, "sorumluluk kıstası"nı yerine getiremeyecek olması, yukarıda bahsettiğimiz mektupta neden bu tür silahlara yasak getirilmesi gerektiği fikrinin ardında yatan endişelerden sadece biridir.

İkinci bir endişe, otonom silahların yasal olarak kullanımına izin verilirse, herhangi büyük askeri bir gücün YZS silahları geliştirmede öne geçtiği takdirde, gelecekte küresel silahlanma yarışının tırmanacağı endişesidir.

Diğer bir kaygı ise, ucuz ve toplu üretime müsait oluşundan dolayı bu tür silahların bir süre sonra kara borsaya düşerek, terörist grupların ya da diktatörlerin eline geçebileceği ve böyle olduğunda soykırım veya suikastlar gibi toplu ölümlerin yaşanabileceği korkusudur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İşte bu sebeplerle mektupta, gelecekte ortaya çıkabilecek tüm bu olası tehlikelerden dolayı Yapay Zekaya Sahip Silah (YZSS) geliştirme yarışının daha başlamadan bitmek zorunda olduğunun altı çizilmektedir.

Bir Yaşamı Sonlandırma Kararı Yapay Zekaya Bırakılmalı mı?

Dronlar gibi otonom silah sistemleri, belli bir zaman içerisinde savaş alanlarında insan askerlerin yerini alabilirler. Fakat yapay zekanın buna karar verebilip bir insanın hayatını sonlandırabilmesi etik midir?

Washington DC'de düzenlenen Amerikan Bilim İlerleme Toplantısı'nda uzmanlar, bariz bir sonuca ulaştı. Sonuç ise yankılanan bir şekilde: "Hayır!". BBC'nin bildirdiğine göre, etik profesörleri ve insan hakları savunucularının dahil olduğu uzmanlar yapay zekanın kontrol ettiği silahların geliştirilmesinin yasaklanması gerektiğini savunuyor. İnsan Hakları Nöbeti yöneticisi Mary Wareham, BBC'ye şöyle diyor:

Biz, yürüyen ya da konuşan robotların dünyayı ele geçirmesinden korkmuyoruz, daha olası bir şeyden dolayı endişeliyiz: O da alışılagelmiş silah sistemlerinin otonom hale gelmesidir.

New York'taki New School'dan bir diğer profesör şöyle diyor:

Bir makineye insan hayatına kastetme yetkisinin verilmesi meşrulaştırılamaz ve bu durum insan haklarının ihlal edilmesidir. Makineler ahlak sahibi değildirler ve hayata kastetmek gibi kararlar almak durumunda bırakılamaz.

Ancak, yapay zeka kontrollü silah sistemlerinin kullanımını herkes yanlış bulmuyor. ABD ve Rusya, Eylül ayında Cenevre'de yapılan bir müzakerelerin ardından otonom silahların yasaklanmasına açıkça karşı çıkan birçok ülkenin arasındaydı.

Tüm Reklamları Kapat

Endişe Yersiz Olabilir mi?

Yapay Zeka'nın gerçekten bir gün kendi kararlarını kendisinin verebilme potansiyeline kavuşacağına, bir bilince sahip olacağına ve insanlardan daha zeki hale geleceğine inanılıyor. Tüm bunların yanında Yapay Zeka'nın duygulara da sahip olabileceğine inanan ünlü teorik fizikçi Lawrence Krauss, YZS robotların insanlık için bir tehdit unsuru olmayabileceğini, hatta YZ ve insanlar arasında bir "ortaklık" oluşabileceğini söyleyerek, ortaya daha iyimser bir tablo koyuyor.

"Karar verme" mekanizmasının insanlarda "sezgi", "kişilerarası iletişim" ve "mantıklı düşünme" boyutunda ilerlediğini, makinelerin ise duygusal boyutta bizim kadar ileri olamayacaklarını düşünmeye eğilimli oluşumuzdan dolayı, Yapay Zeka'nın sağlıklı karar veremeyeceğine dair korkularımızın olduğunu söylüyor. Oysa Krauss'a göre her şeyi çok hızlı bir şekilde öğrenebilen YZ, "mutlu, üzgün ya da yardımsever" olmayı neden öğrenemesin? Niçin insanlarla "empati" kuramasın? Bu durumda, şiddetli düşmanlıklar söz konusu olduğunda bile, Krauss’un ifadesiyle:

Bir makinenin vermiş olduğu bir karar, bir insanın vereceği karardan daha kötü olmayı gerektirmez. Dolayısıyla makine, illa ki insanın aleyhinde karar vermek zorunda değil. 

Yapay Zeka teknolojisinin insanlık için zarardan çok fayda getirebileceği inancını taşıdığından Krauss, bu alandaki araştırmaların önünün kesilmemesi gerektiğini de şu sözlerle ifade ediyor: 

Düşünen/karar verebilen/öz-bilince sahip geleceğin makineleri konusundaki endişelerin çoğuna katılmıyorum. Hatta, hem insanoğlunun koşullarını iyileştirmede sunacağı fırsatlar hem de bilincin doğasına dair tutacağı ışık bakımından, düşünen makineleri deneyimleme ihtimali beni gerçekten çok heyecanlandırıyor.

Ayrıca yazımızın başında bahsettiğimiz özelliklerinden dolayı YZS silahların, hem "insan asker" zayiatını azaltması bakımından hem de YZS silah geliştirilirken bu yöndeki araştırmaların Yapay Zeka alanına yapacağı katkılar ve dolayısıyla insanlığa sunacağı potansiyeller bakımından bazı çevrelerce savunulduğunu da belirtmek isteriz.

Tüm Reklamları Kapat

Sonuç

Burada görülmesi gereken en kritik nokta, Yapay Zeka'ya karşı olmak ile "Yapay Zeka ile Çalışan Otonom Silahlara" karşı olmanın aynı şey olmadığıdır. Tıpkı Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO), aşılar veya evrimsel biyoloji konusundaki karşıtlığın çok büyük oranda cehaletten besleniyor olması gibi, Evrim Ağacı olarak Yapay Zeka karşıtlığı başlığı altında yükselmesinden endişe ettiğimiz kitle, muhtemelen yine cehaletten beslenen bir akım olacak. Bunun önüne daha başından geçilmesi gerektiği kanısındayız.

Yapay Zeka'nın silahlara adapte edilmesinden endişe ederek Yapay Zeka'nın önüne geçmeye çalışmak, atom bombası da yapılır endişesiyle atomu parçalamaktan uzak durarak radyoloji ve radyografi gibi çok kritik bilimleri yok etmeye benzer. Düzeltilmesi gereken insanların zihinleri, devletlerin politikaları, savaş algısı, vb. fenalıklardır. Bilimsel araştırmanın sınırları değil!

Otonom silahlar elbette insanlığın geleceği için çok riskli silahlardır ve daha şimdiden önüne geçmek kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, yapılan girişimleri destekliyoruz. Ancak bunların cahil medya ve bilgisiz halk tarafından abartılarak koca bir bilimsel alana genişletilmesi, yapacağımız en büyük hatalardan biridir. Bunun önüne geçmek, insanları aydınlatmak ve bilgilendirmek bilimseverlerin ortak görevidir.

Yapay Zeka, geleceğin en güçlü teknolojisi olacaktır, şu anda rakipsiz gözükmektedir. Dolayısıyla bu konuda çalışan bilim insanlarının önünü açmak, onları özgürleştirmek, onların yaptığı çalışmaları takip etmek, onları anlamaya çalışmak, şu etapta atılabilecek en sağlıklı adımlardır. Elbette bunu yaparken, yolda karşılaşılan olası tehlikelere karşı önlem almak da işlevsel ve yerindedir. Burada yapılanın da bu olduğu anlaşılmalıdır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
14
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Umut Verici! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı Akademi: Yapay Zeka Güvenliği Yazı Dizisi

Bu yazı, Yapay Zeka Güvenliği yazı dizisinin 4. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Yapay Zeka Güvenliği Neden Önemli Bir Araştırma Sahasıdır?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/11/2022 01:52:20 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3817

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Ses
Zeka
Psikoloji
Sahtebilim
Güneş
Galaksi
Üreme
Kalp
Popülasyon
Beslenme
Endokrin Sistemi
Hekim
Farmakoloji
Toplumsal Cinsiyet
Hastalık Kontrolü
Genel Halk
Test
Su Ayısı
Genetik Müdahale
Samanyolu Galaksisi
Adaptasyon
Primatlar
Entropi
Kitap
Şempanzeler
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Ş. Özdil, et al. Katil Robotlar: Yapay Zekaya Sahip Silahlar (YZSS), İnsanlığın Sonunu Getirebilir mi?. (9 Ekim 2022). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/3817
Özdil, A. Ş., Bakırcı, Ç. M., Palaz, . (2022, October 09). Katil Robotlar: Yapay Zekaya Sahip Silahlar (YZSS), İnsanlığın Sonunu Getirebilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved November 29, 2022. from https://evrimagaci.org/s/3817
A. Ş. Özdil, et al. “Katil Robotlar: Yapay Zekaya Sahip Silahlar (YZSS), İnsanlığın Sonunu Getirebilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 09 Oct. 2022, https://evrimagaci.org/s/3817.
Özdil, Ayşegül Şenyiğit. Bakırcı, Çağrı Mert. Palaz, . “Katil Robotlar: Yapay Zekaya Sahip Silahlar (YZSS), İnsanlığın Sonunu Getirebilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, October 09, 2022. https://evrimagaci.org/s/3817.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.