Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Kaşlar Ne İşe Yarar? Kaşların Evrimsel Süreçte Rolü Nedir?

Neandertallerin Yok Olup, Modern İnsanların Hayatta Kalma Nedenlerinden Birisi Kaşlar Olabilir!

Kaşlar Ne İşe Yarar? Kaşların Evrimsel Süreçte Rolü Nedir?
4 dakika
122,564
Podcast
5:23
Ekin Baran Sunar
Seslendiren
21
  • İndir
  • Dış Sitelerde Paylaş
Tüm Reklamları Kapat

Hepimizin kaşı var; peki kaşların tam olarak işlevi nedir? Kaşlarımız gözümüze terin, suyun ve ufak tefek şeylerin düşmesini önler, ancak önemli başka bir işlevi daha vardır ve bu işlev kaşların hareketiyle ve insan ilişkileriyle ilgilidir.

Uzak evrimsel geçmişimizde atalarımızın hayatta kalabilmek için birlikte çalışması gerekiyordu ve biz modern zihinlerimizde bunun izlerinin kaldığını artık biliyoruz. Ancak görünüşe göre anatomimiz de diğer insanlarla iyi geçinmenin önemini yansıtıyor. Nature Ecology and Evolution isimli dergide yayınlanan güncel araştırmamıza göre, tehdit edici ya da dostça görünebilme yeteneğimiz kendisini kemiklerimizde yansıtıyor, en azından kafatasının şekli söz konusu olduğunda durum böyle.

Hepimiz, insanların Neandertaller gibi erken dönem türlerinin bizden birazcık daha farklı göründüğünü biliyoruz. En belirgin fark ise, bizim düz ve dikey alınlarımıza karşın arkaik insanların göze çok çarpan ve çok ayırt edici bir kaş çıkıntısı olmasıdır. Bilim insanlarına göre bizlerle onların arasındaki bu fark açıklanması en zor farktır. Hatta bu ayırt edici görünümü gizleyecek şapka gibi bir şey takan bir Neandertal'in New York metrosunda farkına bile varılmayacağı söylenegelmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Bizim son araştırmamız, arkaik insanların gözlerinin üzerinde neden bu şekilde çıkıntı yapan dikkat çekici bir kemiğe sahip oldukları (ve modern insanların neden buna sahip olmadıkları) ile ilgili bir yanıt bulmuşa benziyor. Bunun ardında, gayet hareketli kaşlarımızın çok çeşitli ve zor fark edilen duyguları ifade etmek için kullanılıyor olabileceği gerçeği yatar.

Bir Baskınlık İşareti

Yapılan bir araştırma, günümüzdeki insanların belirli bir mesafeden birisini gördüklerinde, bir tehdit olmadıklarını belirtmek için kısa bir süre boyunca kaşlarını bilinçsizce kaldırdıklarını göstermiştir. Kaldı ki 19. yüzyılda Darwin tarafından da fark edildiği üzere, diğer insanlarla aynı duygu veya düşünceyi paylaştığımızı göstermek için de kaşlarımızı kaldırırız. Meslektaşlarım Ricardo Godinho, Paul O’Higgins ve ben, Kabwe 1 adı verilen fosilleşmiş bir kafatasındaki bu çarpıcı kaş çıkıntısına baktık. Niyetimiz bu çıkıntının amacını bulmaktı.

Ricardo, Kabwe’nin kocaman kaş çıkıntısını törpüleyip düzlemek için üç boyutlu bir mühendislik yazılımı kullandı ve Kabwe 1’in iri kaş çıkıntısının o bölgede hiç avantaj sağlamadığını buldu. Kaş çıkıntılarını açıklamak için öne sürülen bir teoriye dayanan yaygın söylemin aksine, arkaik insanlardaki kaş çıkıntılarının çiğneme davranışıyla ya da diğer işlev mekanizmalarıyla da ilgisi yoktur.

Bu çıkıntının çıkarılmasının da, ısırma sırasında yüzün geri kalanı üzerinde bir etkisi olmamıştır. Bunun anlamı, arkaik insanlardaki kaş çıkıntılarının sosyal bir fonksiyonu olması gerekliliğidir ve muhtemelen diğer primatlardaki gibi sosyal baskınlığı göstermek için kullanılmıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Bizim türümüzde kaş çıkıntısını kaybetmiş olmanın muhtemel anlamı, daha az tehdit edici görünmek olmuştur. Ancak türümüzün daha düz ve daha dikey alınlar geliştirmesi çok sıra dışı bir olanağa yol açtı: Kaşlarımızı en hafifinden en belirginine kadar birçok şekilde hareket ettirebilmek.

Kaş çıkıntısını kaybetmiş olmamıza öncelikle beynimizdeki değişiklikler ya da yüzümüzün ufalması neden olmuş olabilir. Ancak bu değişiklik, kaşlarımızla çevremizdeki insanlara çeşitli şekillerde ufak mesajlar verebilmek ya da dostça mimikler oluşturabilmek için işe yaradı.

Duyguların İfadesi

Tarihsel açıdan bakılırsa, yüzdeki bu belirgin değişikliklerin önemli sosyal değişikliklerle, özellikle de uzaktan ilişkili insan grupları arasındaki işbirliğiyle birlikte ortaya çıktıkları görülür. Bu dönemler, modern insan gruplarının büyük bölgeler arasında hediye takasına başladıkları zamanlardır.Uzaklarda arkadaş sahibi olabilme durumu, erken dönem insanlarının yeni çevreleri kolonize etmesine yardımcı olmuş olabilir. Çünkü güvenebilecekleri ve arkalarını yaslayabilecekleri arkadaşları olmuştu.

Aynı zamanda modern insanlar, erken türlerin aksine daha büyük ve daha kozmopolit gruplar içinde yaşayarak melezleşmeyi azaltmışlardır. Yani, bir kişinin kendi grubu dışındaki insanlarla dostça ve karşılıklı destek sağlayan ilişkiler oluşturmasının etkisi daha geniş kapsamlı olmuştur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Hareketli kaşların gelişimi de tüm bu değişikliklerde hayati bir öneme sahip olmuşa benziyor. Ancak bu değişiklikler sadece insanlara özgü değildir. Kurtların evcilleştirilmesi sürecindeki kimi gelişmeler de buna benzerlik göstermektedir. Köpeklerin kurtlara göre kuyrukları daha hareketli, yüzleri daha düzdür. Kaşlarını kaldırarak daha şirin görünebilen köpeklerin de barınaklardan seçilerek sahiplenilmesi daha muhtemeldir.

Yani görünüşe göre insanlar (ve köpekler) için diğerleri ile uyum içinde yaşamak hayatta kalabilmek adına çok önemlidir. Atalarımız için de kaşların evrimi, dostluğu ifade edebilmede önemli bir fonksiyon gerçekleştirmiştir.

Tüm bunlar, “öz-evcilleştirme” denilen bir sürecin parçasını oluşturur; insan olarak beynimiz, bedenimiz ve hatta anatomimiz, çevremizdekilerle daha iyi geçinebilme dürtümüzü yansıtır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
31
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 35
  • İnanılmaz 35
  • Muhteşem! 17
  • Merak Uyandırıcı! 15
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 11
  • Güldürdü 10
  • Bilim Budur! 9
  • Umut Verici! 9
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/06/2024 16:10:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5403

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Metabolizma
Evrim Ağacı Duyurusu
Çiftleşme
Evrim Tarihi
Uzun
Toprak
Olumsuz
Dinozor
Kartal
Tahmin
Video
Botanik
Diş Sorunları
Sayı
Savaş
Primat
Nöroloji
Allah
Nüfus
Bilim Tarihi
Zeka
Makroevrim
Demir
Avcı
Tohum
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
P. Spikins, et al. Kaşlar Ne İşe Yarar? Kaşların Evrimsel Süreçte Rolü Nedir?. (16 Mayıs 2018). Alındığı Tarih: 19 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/5403
Spikins, P., Birinci, F., Ölez, Ş., Alparslan, . (2018, May 16). Kaşlar Ne İşe Yarar? Kaşların Evrimsel Süreçte Rolü Nedir?. Evrim Ağacı. Retrieved June 19, 2024. from https://evrimagaci.org/s/5403
P. Spikins, et al. “Kaşlar Ne İşe Yarar? Kaşların Evrimsel Süreçte Rolü Nedir?.” Edited by Şule Ölez. Translated by Fatih Birinci, Evrim Ağacı, 16 May. 2018, https://evrimagaci.org/s/5403.
Spikins, Penny. Birinci, Fatih. Ölez, Şule. Alparslan, . “Kaşlar Ne İşe Yarar? Kaşların Evrimsel Süreçte Rolü Nedir?.” Edited by Şule Ölez. Translated by Fatih Birinci. Evrim Ağacı, May 16, 2018. https://evrimagaci.org/s/5403.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close