Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kaplumbağa Kabuklarının Kaburga Kemiklerinden Evrimini Gösteren Ara Tür!

Kaplumbağa Kabuklarının Kaburga Kemiklerinden Evrimini Gösteren Ara Tür!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, NPR isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Keşfedilen tuhaf sürüngen fosili, bilim insanlarının kaplumbağaların ayırt edici ve kendilerine has kabuklarının nasıl evrimleştiğini anlamalarına yardımcı oluyor. Günümüzden 240 milyon yıl önce, görselde gördüğünüz kaplumbağa-benzeri canlı, oldukça ılık olan tropik altı iklimdeki büyük bir gölün civarında yaşıyordu. Fakat Smithsonian Ulusal Doğa Tarihi Müzesi küratörü Hans-Dieter Sues'e göre bu canlıda, modern kaplumbağaların sahip olduğu kabuk bulunmuyordu.

Sues bu canlıyı "ilkel bir kaplumbağa" olarak tanımlıyor. Bilim insanları canlıya Pappochelys ismini verdiler. Sadece 20 santimetre uzunluğundaki bu canlının ince bacakları, uzun bir boynu ve kuyruğu ve "oldukça ilginç, kutu benzeri bir gövdesi" bulunuyordu. Sues şöyle söylüyor:

Karın kısmında, kaplumbağalardaki gibi bir kabuğun gelişmeye başladığını görüyoruz. Bunlar ufak, kaburga benzeri yapılardır. Başlangıçta ufak olan plakalar bir araya gelerek daha büyük plakaları oluşturur.

Dahası, fosilin göz yuvalarının arkasında 2 adet açıklık bulunuyor. Bu çok önemli çünkü kaplumbağaların, kertenkeleler ve yılanların evrimini sağlayacak atasal türler ile yakından akraba olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar daha önceden kaplumbağaların, artık günümüzde soyu tükenmiş ilkin kertenkelelerin bir diğer grubundan evrimleştiğini düşünüyorlardı. Biyologlarsa, kaplumbağaların kabuklarının nereden geldiğini uzun bir süredir merak ediyorlardı. Sues bunu şöyle anlatıyor:

Her ne kadar diğer birçok canlıda da çeşitli kemikli plakalar evrimleştiyse de, tamamen kapalı olan ve kaplumbağanın adeta 'evi' olarak görülen bu tür bir kemik yapısı sadece kaplumbağalarda görülür.

Gerçek anlamıyla bir kabuğa sahip ilk kaplumbağalar (yani gören birinin kolaylıkla "kaplumbağa" diyebileceği hayvanlar) ilk olarak 214 milyon yıl kadar önce evrimleşmiştir. Sues bu noktada bir soruna dikkat çekiyor:

Ancak bu tarihten önceki hayvanlara ait fosil kayıtlarında koca bir boşluk vardı. Dolayısıyla kaplumbağaların ataları olabilecek canlılara ait herhangi bir örnek elimizde bulunmuyordu.

Sues ve ekip arkadaşı Rainer Schock tarafından keşfedilen ve bu boşluğu kapatan yeni fosil, Nature dergisinde yayınlanan makale ile Dünya'ya tanıtıldı. Fosil, Almanya'nın Stuttgart kentindeki kireçtaşları içerisinde bulundu. Sues, canlının tuhaf görünümlü kaburgalarını gördüğü anda bunun erken bir kaplumbağaya ait olduğunu anladığını belirtiyor. Şöyle söylüyor:

Bu tür bir kaburgayı bir başka canlıda göremezsiniz. Dolayısıyla ilk ipucumuz buydu. Çok önemli ve yepyeni bir şey bulduğumuzu biliyorduk. Tam da Alman geleneğine uygun bir şekilde, bulgularımızı birkaç bira ile kutladık. 2008 yılında Çin'deki araştırmacılar, geniş ve uzun kaburgalara sahip kaplumbağa benzeri bir canlının, 220 milyon yıl öncesine ait kaya yataklarından çıkarıldığını ilan etmişti. Daha önce de Güney Afrika'da, 260 milyon yıl önce yaşamış benzer bir canlı tanımlanmıştı. Birdenbire dedik ki... Evet! Kaplumbağa kabuklarının bu tür kaburgalardan evrimleşmiş olduğuna dair bir çeşit fotoğraf artık elimizde var.

Bu fosiller ve kaplumbağa embriyoları üzerinde yapılan araştırmalar, kaplumbağa kabuklarının evriminin nasıl gerçekleştiği ile ilgili bulmacanın parçalarının biyologlar tarafından birleştirilmesini sağlıyor. Sues bunu şöyle açıklıyor:

"Daha önceden, elinizde geniş kaburga kemikleri vardır. Sonra bunlar, karındaki kabuğa evrimleşir. Sonradansa sırt kabuğu ortaya çıkar. İşte böylece modern bir kaplumbağaya ulaşırsınız."

Denver Doğa ve Bilim Müzesi küratörü olan ve kaplumbağa evrimi üzerine araştırmalar yürüten Tyler Lyson, bulunan fosilin gerçekten çok önemli olduğunu doğruluyor. Güney Afrika'da bulunan 260 milyon yıllık fosillerin kaplumbağaların ataları olduğunu söylediğinde, bazılarının bunu reddettiğini de söylüyor. Bu yeni keşfedilen fosiller, o önceden bulunan fosillerin gerçekten de kaplumbağa kemiklerinin evrimindeki öncüller olduğunu gösteriyor.

Lyson artık bilim insanlarının elinde "kaplumbağa vücut planının kökenlerini neredeyse tam olarak anlatabileceğimiz" kadar parça olduğunu belirtiyor. Sözlerini şöyle tamamlıyor:

Artık kaplumbağa kemiklerinin ne zaman ve nasıl evrimleştiğini biliyoruz. Sıradaki soru ise 'neden?'. Bence klasik olan görüş doğru: kabuklar, savunma için evrimleşti. Ancak kaburgalar nefes almada da büyük rol oynuyor. Dolayısıyla kaburgaların kabuğa evrimleşmesi, kaplumbağaların havayı içeri alıp dışarı atmak için yepyeni bir yol keşfetmesini zorunlu kılıyor. Neden kaburgalarınızı bir kabuk içerisine sıkıştırmak isteyesiniz ki? Diğer hiçbir hayvan bunu yapmaz.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: NPR | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/08/2020 18:23:04 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3753

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Mucize
Kuyruk
Hücre
Evrenin Genişlemesi
Endokrin Sistemi Hastalıkları
İnsanlar
Üreme
Metabolizma
Bağışıklık
Yıldız
Süpernova
Hastalık Kontrolü
Ölümden Sonra Yaşam
Kimyasal
Tıp
Enfeksiyon
Aşılar
Yörünge
Kozmoloji
Atom
Yumurtalık
Elektrokimya
Böcek
Ana Bulaşma Mekanizması
Hayvan Davranışları
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Biyoloji fizik değildir; çünkü organizmalar fazlasıyla karmaşık fiziksel nesnelerdir. Sosyoloji de biyoloji değildir; çünkü insan toplumları özfarkındalığa sahip organizmalardan oluşur.”
Richard Lewontin
Geri Bildirim Gönder