Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Kalori Sınırlandırma Diyetleri Daha Uzun Yaşamanızı Sağlar Mı?

Kalori Sınırlandırma Diyetleri Daha Uzun Yaşamanızı Sağlar Mı?
3 dakika
2,978
Tüm Reklamları Kapat

Ömrün diyeti modifiye ederek uzatılabileceği fikri ilk olarak 20. yüzyılın ortalarında baş gösterdi ki bu zaman, kalori sınırlandırmanın da keşfiyle çakışmaktadır. Kalori sınırlandırma ilk defa farelerde gösterildi ve sonrasında diğer model organizmalarda da doğrulandı. Paul Bragg veya Roy Walford gibi oruç (bu sözcük sadece dini bir ibadet anlamına gelmemektedir; besin kısıtlandırmanın geneli için kullanılmaktadır) aktivistleri kalori sınırlandırma pratikleri yaparak insan ömrünün uzatılabileceğini göstermeye çalıştılar.

Uzun bir süre boyunca kalori sınırlandırmanın, yani normalde tükettiğimizden daha az kalori tüketerek yaşamanın ömrü uzatmaya katkı sağlayan moleküler mekanizmaları tespit edilemedi. Böyle bir mekanizmanın keşfi, ancak genleri kolaylıkla açılıp kapatılabilen, genetikleri çok iyi anlaşılmış, çok basit organizmalarda mümkün olabilirdi. Örneğin mantarlar, yuvarlak solucanlar ve meyve sinekleri, ömrün uzatılmasına bir pencere aralamaktadır. Son birkaç yıldırsa resveratrol, sirtuinler, insülin büyüme faktörü, methuselah geni, Indy mutasyonu üzerinde çalışmalar yapılarak ömür uzatmanın sırları aranıyor.

Kalori sınırlandırmanın etkileri sandığımızdan ve umduğumuzdan çok daha karmaşık olabilir. Örneğin diyet tepkisinde proteinlerin karbonhidratlara oranının çok büyük bir rolü olduğu daha önceden gösterilmişti. Ayrıca, rafine şekerlerin ve fruktozun sağlık üzerindeki tıbbi tehlikeleri de uzun bir süredir araştırılmaktadır. Bu ikili, genellikle yüksek ölüm oranlarıyla, diyabet ve obezite gibi bozukluklarla ilişkilendirilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Mantarlarda bulunan antioksidan sistemleri üzerinde yapılan bir araştırmayı takiben yapılan bir diğer araştırmada, mantarlardaki resveratrol mekanizması incelenmiştir. Fakat kısa sürede, meyve sineklerinin bu araştırma için çok daha uygun bir aday olduğu anlaşılmıştır. Çünkü mantarların aksine meyve sineklerinde, yiyeceklere bağlı olarak değişen davranışlar da gözlenebilir. Peki özellikle karbonhidratlara yönelik kalori sınırlandırma meyve sineklerinin ömürlerinde nasıl bir etki yapmaktadır?

Öncelikle tüketilen şeker türünün meyve sineklerinde ölüm oranlarını nasıl etkilediği tespit edilmiştir. Deneklere fruktoz, glikoz, bu ikisinin bir karışımı ve sukroz verilmiştir. Sukroz, fruktoz ile glikozun bir araya gelerek oluşturduğu bir ikili şekerdir (disakkarit). Araştırmalar, daha önceden Prof. Robert Lustig gibi bilim insanlarının meşhur derslerine konu ettikleri gibi fruktozun bir "zehir" ya da "toksin" olup olmadığını incelemektedir.

İlginç bir şekilde yapılan araştırmalar, sukrozla beslenen meyve sineklerinin yetişkinliğe eriştikten birkaç hafta sonra yumurtladığını ve %0.5 derişimden fazla sukroz tüketenlerin ortalama ömürlerinin her seferinde kısaldığı gözlenmiştir. Öte yandan meyve sinekleri, fruktoz ile beslenmeye oldukça kolay bir şekilde adapte olmuştur. Bu etki, fruktoz ile glikozu karıştırdığımızda ortaya çıkmamaktadır.

Sonuçlar oldukça şaşırtıcıdır, çünkü sukroz, laboratuvarlarda meyve sineklerini beslemek için kullanılan tipik besinlerden birisidir. Sukrozla beslenen meyve sineklerinin daha az yavru üretmeleri de hiç beklenmedik bir sonuçtur. Ancak araştırmada görülmüştür ki, atak bir şekilde karbonhidratları reddetmek hatalı olacaktır. Deneyde kullanılmış olan sukroz, normalde kullanılandan epey bir farklıdır ve insanlar için düşünelecek olursa bu, baharatlı bir marmelat diyeti yapmaya benzetilebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Ne var ki yumurtlayan meyve sineklerinin diyetlerindeki proteinlerin (çoğunlukla mantarlarla beslenerek alırlar) onlar için iyi oldukları bilinmektedir. Araştırmada kullanılan sinekler çok az protein tüketmişlerdir; ancak bu, onların yumurtlama kabiliyetlerini, eğer ki monosakkaritlerle (glikoz ya da fruktoz gibi) besleniyorlarsa olumsuz etkilememiştir. Ancak sukrozla beslenenlerin üreme yetisinde ciddi bir düşüş gözlenmiştir.

Bu sonuçları insan fizyolojisine uyarlamak mümkün müdür? Böceklerde yapılan gözlemlerle insanların sağlıklı diyetlerine yönelik çıkarımlar yapmak oldukça güçtür. Belirli gelişim hormonlarından, muhtemelen farklı metabolizmalara sahip olmamızdan ve metabolik ihtiyaç farklılıklarından ötürü böcek fizyolojisi insanlarınkinden oldukça farklıdır. Buna rağmen, yapılan araştırmalar göstermektedir ki, sadece diyet içerisindeki karbonhidratların kısılması, yani bir makrobesin dengesinin aranması, ömrü uzatıp kısaltmak konusunda tek belirleyici faktör değildir. Besinlerin kalitesi (mikrobesinler), sindirimdeki farklılıklar, sindirim kanalında bulunan canlılar da dikkate alınmalıdır. Araştırmacılar her ne kadar modellerini basitleştirmeye çalışsalar da, beslenmenin moleküler, biyokimyasal, genetik ve fizyolojik temelleri hakkında daha iyi bilgilere ulaşmak için muhtemelen konuyla ilgilenen ekologlar, matematikçiler ve diğer bilim dallarından insanlar ile bilgi alışverişinde bulunulmalı ve onların araştırmalarından faydalanılmalıdır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
12
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • İnanılmaz 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Üzücü! 1
  • İğrenç! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: OUP Blog | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/05/2024 15:38:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2316

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Solunum
Yaşamın Başlangıcı
Küresel Salgın
Karanlık
Oyun Teorisi
Organizma
Evrim
Ufo
Arı
Radyasyon
Isı
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Optik
Ribozim
Orman
Alzheimer
Elektromanyetizma
Venüs
Hareket
Nörobilim
Genetik
Regülasyon
Dişler
Genel Görelilik Teorisi
Video
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
D. Gospodaryov, et al. Kalori Sınırlandırma Diyetleri Daha Uzun Yaşamanızı Sağlar Mı?. (8 Mayıs 2014). Alındığı Tarih: 20 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/2316
Gospodaryov, D., Bakırcı, Ç. M. (2014, May 08). Kalori Sınırlandırma Diyetleri Daha Uzun Yaşamanızı Sağlar Mı?. Evrim Ağacı. Retrieved May 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/2316
D. Gospodaryov, et al. “Kalori Sınırlandırma Diyetleri Daha Uzun Yaşamanızı Sağlar Mı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı, Evrim Ağacı, 08 May. 2014, https://evrimagaci.org/s/2316.
Gospodaryov, Dmytro. Bakırcı, Çağrı Mert. “Kalori Sınırlandırma Diyetleri Daha Uzun Yaşamanızı Sağlar Mı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, May 08, 2014. https://evrimagaci.org/s/2316.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close