Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

İstanbul Kuş Göçü Gözlemi

İstanbul Kuş Göçü Gözlemi
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Evrim Ağacı olarak İstanbul Sarıyer'de ilkbahar kuş göçünü gözlemledik. Göçün en güzel izlendiği yerlerden biri; Sarıyer'de, Koç Üniversitesi'ni geçince hemen solda bulunan kuş gözlem kulesi. Kule, yaklaşık 10 metre çapında ve 3-4 kat yüksekliğinde. Manzarası muhteşem! Dünyanın dört bir yanından gözlemciler, ilkbahar göçünü izlemek için buraya geliyor. İlkbahar göçü, kabaca Mart gibi başlayıp ile Mayıs sonuna kadar sürüyor. Ama Nisan başları en güzel zamanlarından biri diyebiliriz. Aşağıda, gözlemde çektiğimiz fotoğrafları ve kuşlarla ilgili birkaç kitap önerimizi göreceksiniz. Göç hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyeler şu blogdaki 2015 yılı kayıtlarını inceleyebilir.

Göçün simgesi, tabii ki leylekler (Ciconia ciconia). Bu iki kafadar, kışı (bir ihtimal) Kenya'da geçirmişler, Cumartesi İstanbul üzerinden (bir ihtimal) Almanya'ya gidiyorlardı.

Yeşil, mavi, leylekler, köprü, kamyonlar...

Kara leylek (Ciconia nigra) şöyle bir arkadaş. Gagası, ayakları kırmızı; kendisi baya kara bir kuş. Leyleklerin akrabası. Her sene üzerimizden binlercesi geçiyor ama çoğumuz tanımıyoruz.

Şansımıza baya da atmaca (Accipiter nisus) geçti. Atmacalar hızlı ve kıvrak manevralarla uçuyor. Bu arkadaşlar genelde ağaçlık alanlarda ötücü kuşları aniden saldırarak yakalıyorlar. Bu aralar, bahçelerde ve parklarda bir serçe veya güvercin tırtıklarken görebilirsiniz.

Bu da kara çaylak (Milvus migrans). Çaylaklar bazen diğer yırtıcıların yakaladıkları avları çalıyorlar. Zamanında acemi hırsızlara, acemi çaylak sonra da sırf çaylak denmiş. İsminden de anlaşılacağı gibi "Naber çaylak?" teriminin kökeni bu kuş. Kuyruğa dikkatli bakın; çatal şeklinde. Diğer fotoğraftakilerle bir kıyaslayın.

Bu çilekeş yılan kartalının (Circaetus gallicus) kanadı bayağı yıpranmıştı ama bana mısın demeden yola devam ediyordu. Kolay değil her göç dönemi tek yön, yaklaşık 2000-2500 km yol yapıyor. Yılan kartalları genelde Sahra Çölü'nün hemen güneyinde kışlıyorlar. 

Eğer gözlem kulesine giderseniz, bu şahin (Buteo buteo) arkadaşlardan bol bol göreceksiniz. Varsa yanınızda bir dürbün de götürün. Yoksa sıkıntı değil, kuledekiler size ödünç verirler. Hatta tecrübeli gözlemciler teleskoplarından izlettirirler. Atıştırmalık bir şeyler ve su götürmeyi unutmayın.

Tüm asaleti ile küçük orman kartalı (Clanga pomarina). Bu kartal gibi, her sene yüz binlerce yırtıcı kuş İstanbul üzerinden geçiyor; büyüleyici bir deneyim. 

İki tane küçük orman kartalı (Clanga pomarina) zeybek oynuyorlar. Süzülen kuşlar, yükselen sıcak hava akımlarını kullanarak zahmetsizce yükseliyorlar. Bu akımlara "termik" deniyor. Sürüler, bir termik buldukları zaman böyle daireler çizerek yükselmeye başlıyorlar.

Sonra arada böyle daha ufak, vızır vızır uçan yırtıcılar geçecek. Mesela bu kerkenez (Falco tinnunculus) gibi.

Bonus: Kuş gözleyene yunus gözlemi bedava! Arada bir denize bakmayı unutmayın; Boğaz'ın bu bölgesinde sıklıkla yunus grupları oluyor. Bizim şansımıza yaklaşık 15-20 bireylik bir afalina sürüsü denk geldi; hoplayıp zıplayıp avlanıyorlardı.

Peki Türkçe kaynak var mı? Mesela bu var: Türkiye ve Avrupa'nın Kuşları. Kitapçılarda kalmamış olabilir ama WWF Türkiye'den satın alabilirsiniz

Bizim ufaklığa göre bir şey var mı? İş Bankası Yayınları'nın "Genç Kuş Gözlemcisinin El Kitabı" var. Ben aldığımda küçük dürbün hediyesi de vardı. Güzel bir doğum günü hediyesi olabilir.

Bu işin esas kaynağı ise bu kara kaplı kitap. Maalesef henüz Türkçe'si yok. Bu kitabın akıllı telefon uygulaması da çok başarılı; kitaba ek olarak, kuşların sesleri de var!

Bir diğer Türkçe kaynak da Devbelgesel'in yayımladığı Türkiye ve Ortadoğu'nun Kuşları.

Orman ve Su İşleri Bakanlığı ve Doğa Koruma Millî Parklar tarafından hazırlanan ve bedava dağıtılan "İstanbul Kuşları" kitabı da çok güzel bir kaynak. Yazarlar; Ergün Bacak, Sercan Bilgin ve Vedat Beşkardeş. Maalesef bu kitaptan bulmak mümkün değil. Umarız bakanlık ve millî parklar bu yayını yeniden basar ve hatta daha da iyisi dijital olarak paylaşırlar.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2020 01:38:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5366

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Factchecking
Hava
İnsan Evrimi
Güneş
Kan
Evrim Ağacı Duyurusu
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Entropi
Köpekbalığı
Sağlık Personeli
Koku
Su
Enzim
Elektrokimya
Zihin
Kanat
Virüsler
Cinsel Seçilim
Algı
Sanat
Teyit
Film
Sars-Cov-2
Oyun Teorisi
Ay Ve Dünya
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İlk başta imkansız gözüken nice geometrik teoremin isabetliliği zamanla ispatlanmıştır.”
Archimedes
Geri Bildirim Gönder