İnsanlar Onları Avladıkça Avustralya Kertenkeleleri Çoğalıyor!

İnsanlar Onları Avladıkça Avustralya Kertenkeleleri Çoğalıyor!
Yazar Charles Q. Choi Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
1,579 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Avlanmalarında kolaylık sağlaması için, Martu halkı çayır parçalarını yakar. Buraların yeniden yetişmesi, çok daha geniş bir çeşitlilikte yabani hayata ev sahipliği yapar, böylece daha tutarlı popülasyonlar oluşur.

Avcılar, çoğunlukla yabani hayat için zararlı olarak düşünülürler, fakat bilim insanları geçenlerde, sürüngenlerin yaşadığı bölgenin iyileşmesini sağlayan Avustralyalı Aborijin avcıların bazı kertenkele popülasyonlarını aslında canlandırdıklarını buldular.

Bilim insanları, geçen yüzyılda çoğu yerel canlı türünün azaldığı veya yok olduğu Avustralya Batı Çölü’nde araştırmalar yaptılar. Fakat çelişkili bir biçimde, dev kum kertenkelelerinin (Varanus gouldii) -yaklaşık 0,45 kg (1 lb) ağırlığında ve kendisinden daha küçük kertenkele, böcek ve örümceklerle beslenen sürüngenler- sayısı, Aborijin avcılığının yaygın olduğu yerlerde daha fazladır.

Araştırmacılar, batı Avustralya’daki Küçük Kumluk Çölü’nde yaşayan Aborijin grubu Martuları inceleme altına aldılar. Martular, -dev kum kertenkelesi ve diğer sürüngenlerle küçük memeliler gibi- av hayvanlarının izlerini takip ederek onları bulup deliklerinden çıkartmayı kolaylaştırmak için daha bakir yeşillik bölgeleri açmak üzere yakarlar.

Reklamı Kapat

Martuların yemek aramaya harcadığı zamanın yarısından çoğu, dev kum kertenkelesi avlamaya yöneliktir. Araştırmacılar, 10 yıl kadar bir süre içinde Martu halkının yaptığı yaklaşık 350 arama yolculuğunu izlediler. Kaliforniya’daki Stanford Üniversitesi’nde çevrebilimsel insanbilimci (ekolojik antropolog) ve aynı zamanda bu çalışmanın yazarı Doug Bird şunları söylüyor:

Büyük, çok büyük bir çöl ve çok haşin bir ortam, dünyanın en zehirli bir grup yılanıyla karşılaşabileceğiniz bir yer – fakat Martularla, rahatça gezilebilir. Ne yaptığınızı bilmiyorsanız ve çölde gerçekten kendini idare etmeyi bilen kişilerle değilseniz çok, çok tehlikeli bir yer olabilir – fakat aynı zamanda inanılmaz güzellikte.

Bilim insanları, Martuların yaktıkları ateşlerin en sonunda yeniden yetişmeye uygun küçük bölgeler oluşturduğunu, böylece de doğal görüntünün çeşitliliğinin arttığını buldular. Daha çeşitli doğal görüntü de, dolayısıyla, daha geniş çeşitlilikte yabani hayata ev sahipliği yapabiliyordu, böylece daha fazla biyoçeşitlilik ve daha tutarlı popülasyonlar oluşuyordu. Bird Livescience’a şöyle dedi:

Bu, mantığa aykırı bir sonuç: Martular ne kadar çok avlanırsa, avlanacak o kadar çok av oluyor. Ekosistemlerde insanın rolü hakkındaki birçok alışılmış düşünce şekline aykırı.

Martuların yoğun olarak avlandığı yerlerde, az avlandıkları yerlere göre neredeyse iki katı kadar daha çok kertenkele yaşam bölgesi vardı. Avcıların olmadığı yerlerde, yıldırımın tetiklediği yangınlar, Martuların yaktığı nispeten küçük bölgelere kıyasla geniş alanlara yayılır. Bu durum, doğal görüntünün daha az parçalı olmasına ve dev kum kertenkelelerinin daha az görülmesine neden olur.

Araştırmacılar, Aborijin avcıların Avustralya’nın çoğu yerini kaplayan çorak çöl çayırlarında en az 36.000 yıldır yaşadığına dikkat çektiler, yani avcılar bin yıldır o çöllerde ekosistemin anahtar parçası olmuştur. Araştırmacılar, 20. yüzyılın ortalarında Aborijinlerin yangına dayalı avcılığının kayboluşuyla birlikte 10-20 kadar yerel çöl canlısı türünün yok olduğunu ve 40’tan daha fazlasının ise sayılarının çok hızlı bir şekilde düştüğünü belirttiler.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Martular doğal görüntüyü idare veya kontrol etmediklerinde, aksine temelde bu ekosistemlerin bir parçası olduklarında ısrarcılar. Sağlıklı ekosistemleri sürdürmede oynadıkları rol ve ekosistemlerin de bu ücra toplulukları destekleme yolları söz konusu olduğunda söz konusu ücra bölgeye özgü toplulukların önemini anlamamız gerekiyor. Bu, aslında Avustralya’’da uygulanan ekonomi ve eğitim politikalarında yer almayan bir durum, bu politikalarda yemek arama gibi şeyler genellikle hayatını kazanmanın ayıplı bir yolu gibi görülür, dolayısıyla ücra yerlerde yaşayan Aborijinler üretken olmayan işsizler olarak belirlenirler. Martuların yaptığı işin, Avustralya Batı Çölü’ndeki geniş doğal görüntü arazısının sağlığını destekleme biçiminde şahane bir halk hizmeti olduğu sonunda anlaşıldı.

Bilim insanları bulgularını Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences dergisinin 23 Ekim 2013 sayısında çevrimiçi olarak ayrıntılı bir şekilde anlatıyorlar.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/05/2021 04:33:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1690

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Nöron
Nörobilim
Evrim
Hormon
Genom
Grip
Kitap
Ana Bulaşma Mekanizması
Hasta
Makine
Hidrojen
Hastalık Kontrolü
Nörobiyoloji
Kuyruksuz Maymun
Meteor
Evrenin Genişlemesi
Türlerin Kökeni
Balık Çeşitliliği
Komplo Teorisi
Test
Köpek
Besin Değeri
İspat
Sağlık Örgütü
Kimya Tarihi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın