Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

İnsan Evriminin Devam Ettiğini Gösteren İzler

İnsan Evriminin Devam Ettiğini Gösteren İzler
4 dakika
3,369
Tüm Reklamları Kapat

Yaşlı ve genç katılımcıların genomlarını karşılaştıran bir araştırmaya göre, Alzheimer ve sigara içimiyle ilişkili genlerin genetik varyantlarında seçilim baskısı görünüyor.

Araştırmacılar, Alzheimer hastalığı ve ağır sigara içimi ile ilişkisi olan genetik varyantların, genç insanlara göre yaşlı insanlarda daha az görülmesini PLOS Biology’de yayınladılar. Çalışmalarında, genetik alelleri iki büyük genomik veri tabanında analiz ettiler ve evrimsel uyumun bir göstergesi olarak uzun ömürle ilişkili olan alelleri ayıkladılar. Araştırmaya katılmayan Stanford Üniversitesi'nden genetikçi Jonathan Pritchard şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

İnsanlarda alel frekanslarında tek nesil kaymalarını ölçmek için daha önce elimizde veri yoktu. Bu, evrimsel değişimin en küçük boyutta yani bir kuşakta nasıl çalıştığını anlamanın önemli bir parçası.

Başyazar Joe Pickrell, ticari bir genetik test servisini kullandıktan ve elde edilen verileri çevrimiçi hale getirdikten sonra, yukarıda bahsedilen çalışmanın yapılması gerekliliğine dair fikrin birkaç yıl önce ortaya çıktığını söylüyor. Meslektaşlarından birisi, Alzheimer hastalığını arttıran risk ile ilişkili olan APOE4 geninin bir varyantını taşıdığını keşfetti. Pickrell bu varyantı araştırırken, varyantın yaşlı insanlarda daha az görüldüğünü ve APOE4 geninin bir varyantını taşıyanların genç yaşta ölme ihtimalinin daha yüksek olduğunu buldu. Pickrell şöyle diyor:

Farklı yaştan insanların olduğu tek bir grupta genetik varyantların zamana yayılmış haliyle frekanslarına bakabilme işi kafamın bir köşesinde yer etmişti.

Kaiser Permanente yüzbinlerce kişinin genetik çeşitlilikleri hakkındaki verileri 2012'deki araştırma için kullanıma açtıktan sonra, Pickrell daha büyük çaplı bir çalışma için doğru zaman olduğuna karar verdi. İngiltere Biobank'tan gelen içinde katılımcıların ebeveynlerinin öldüğü yaşları da olan verileri kullandılar. Columbia Üniversitesi lisansüstü öğrencisi ve çalışmanın ilk yazarı Hakhamanesh Mostafavi şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Çoğunlukla biyomedikal amaçlarla toplanan büyük veri kümelerinin varlığı ile bu verileri kullanmak mümkün hale gelmiştir. Bu sayede, birkaç nesil gibi kısa zaman ölçeklerinde gerçekleşen küçük değişikliklere bakabiliyoruz. Araştırmanın hedefinde, seçilimi iş başındayken doğrudan gözlemlemek ve uyumla sonuçlanan varyantları (değişkenleri) teşhis etmek vardı.

New York Genom Merkezinde genetikçi olan ve bir genetik test şirketinin kurucusu olan Pickrell, doğurganlık ve uzun ömürlülüğün doğal seçilimde rol aldığını söylüyor. Görünen o ki, her ikisi de bir popülasyonda genetik alellerin devamına katkıda bulunmasıdır. Eldeki verilerle birlikte, Pickrell ve çalışma arkadaşları sadece uzun ömürlülüğü doğrudan ölçebildiler.

Kaiser Permanente ve UK Biobank'tan yüz binlerce siteden gelen 210 bin katılımcının genom verilerini analiz ettiler ve bilgileri hem katılımcıların kendi yaşlarına hem ebeveynlerinin yaşlarına ya da anne ve babalarının öldüğü yaşlara göre karşılaştırdılar. (Ebeveynleriyle ilgili bilgiler UK Biobank tarafından sağlandı.)

Yaşlı insanlarda (hatta uzun ömürlü bireylerin çocuklarında) genç insanlara göre istatistiksel olarak daha az yaygın olan sadece iki varyant buldular. Birincisi, Alzheimer'e bağlı APOE4 varyantıydı ve bu çalışma için bir kıvılcım oldu. Diğeri, insanlarda ağır sigara içimiyle ilişkili olan CHRNA3 genindeki bir mutasyondu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bulgular, bu varyantlara sahip olanların sahip olmayanlar kadar uzun yaşama eğiliminde olmadıklarına ve gidişat böyle devam ederse sonraki kuşaklarda bu varyantların daha az sıklıkta görüleceğine işaret ediyor. Son çalışmada günümüz genomik verilerine hızlıca bir bakış atıldığından bu aşamalı değişim üzerinde durulmadı.

Pickrell, bu sonuçların çevre koşullarındaki yeni değişikliklere uyum sağlanacağının göstergesi olduğunu söyledi. CHRNA3 varyantı, babalarının daha genç yaşta öldüğü katılımcılar arasında daha yaygındı. Pickrell buna sebep olarak, bu alellere sahip olanların on yıllar önce, sigara içmenin popüler olduğu yıllarda, sigaranın kötü etkilerine daha çok maruz kalmış olmalarından şüpheleniyor. Pickrell şöyle diyor:

İngiltere'de 1950'lerde, ortalama bir insan günde yarım paket sigara içiyordu. Bu, sigara içme davranışını etkileyen farklı genetik varyantların muhtemelen o sıralarda doğal seçilim baskısı altında olduğu anlamına geliyor.

Diğer taraftan, Alzheimer gibi yaşamın geç dönemlerinde görülebilen hastalıkları ortaya çıkaran varyantlar nasıl olur da seçilim baskısı altında olabilir? Pickrell’a göre bu, en azından erkekler için, üreme yoluyla gerçekleşebilir:

65 veya 70 yaşından sonra ölüm riskini etkileyen APOE4 geninde gördüğümüze benzer bir genetik varyant, erkek bireylerin çok az bir kısmı bu yaşlardan sonra çocuk sahibi olmuş olsa bile, doğal seçilimden pekâlâ etkilenebilir.

Fransa'nın Lyon şehrindeki Biyometri ve Evrimsel Biyoloji Laboratuvarı'ndan bir genetikçi olan Laurent Duret, geç ortaya çıkan varyantlarla doğal seleksiyon arasındaki ikinci olası bağlantıyı ortaya çıkarıyor: İnsanlar üremeye son verdikten sonra çocuklarına ve torunlarına bakmaya devam edebilirler. Bu sayede, torunlarının üreme yaşına kadar gelme ihtimallerini artırarak kendi alellerinin bir sonraki kuşağa aktarımını sağlarlar.

Ekip aynı özellikleri etkilediği bilinen bazı varyant gruplarının ortak etkilerini analiz etti. Geç ergenlik ve geç doğurganlıkla ilgili olan varyantların uzun ömürlülük ile ilişkili olduğunu ve ayrıca yüksek LDL kolesterol düzeyi, kalp hastalıkları riski ve yüksek BKE (beden kitle endeksi) ile ilgili olanların ise insanların yaşam sürelerini kısaltıyor olabileceğini buldu.

Mostafavi ve Pickrell bu araştırmanın, daha büyük ve güçlü veri kümelerinde veya farklı popülasyonlarda benzer soruları ele alırken başkalarına yardımcı olacağını söylüyor. Çalışmaya dahil olmayan Howard Hughes Tıp Enstitüsü araştırmacısı ve Los Angeles Kaliforniya Üniversitesi'nde genetikçi olan Leonid Kruglyak şöyle diyor:

Esas itibarıyla bu çalışma ile çok daha büyük topluluklarla beraber yapabileceklerimizi düşünmek heyecan verici. Böylelikle, yaşam süresini etkileyen daha az yaygın olan genetik varyantları tanımlayabiliriz.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
6
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Scientist | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/03/2024 01:36:22 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5120

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Sars
Atom
İngiltere
Egzersiz
Kilometre
Aşılar
Sinek
Böcek
Renk
Yaşamın Başlangıcı
Sinir Sistemi
Bellek
Hayvanlar Alemi
Vaka
Isı
İnsan Türü
İklim Değişimi
Örümcek
Maske
Antikor
Elektromanyetik
Dil
Komplo
Öğrenme Teorileri
Nötron Yıldızı
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Hastalıklar Ne Zaman Bitecek?
Hastalıklar Ne Zaman Bitecek?
Interstellar'daki Karadelik, Neden Gerçeğine Benzemiyor?
Interstellar'daki Karadelik, Neden Gerçeğine Benzemiyor?
*Dıştan* Yanmalı Sterling Motoru Nasıl Çalışıyor?
*Dıştan* Yanmalı Sterling Motoru Nasıl Çalışıyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Ç. Sever, et al. İnsan Evriminin Devam Ettiğini Gösteren İzler. (15 Şubat 2018). Alındığı Tarih: 5 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/5120
Sever, M. Ç., Özdil, A. Ş. (2018, February 15). İnsan Evriminin Devam Ettiğini Gösteren İzler. Evrim Ağacı. Retrieved March 05, 2024. from https://evrimagaci.org/s/5120
M. Ç. Sever, et al. “İnsan Evriminin Devam Ettiğini Gösteren İzler.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Translated by Meltem Çetin Sever, Evrim Ağacı, 15 Feb. 2018, https://evrimagaci.org/s/5120.
Sever, Meltem Çetin. Özdil, Ayşegül Şenyiğit. “İnsan Evriminin Devam Ettiğini Gösteren İzler.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Translated by Meltem Çetin Sever. Evrim Ağacı, February 15, 2018. https://evrimagaci.org/s/5120.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close