Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

İnsan Evrimi Hattındaki Bütün Fosiller Atalarımız Mı?

İnsan Evrimi Hattındaki Bütün Fosiller Atalarımız Mı? Wikimedia Commons/DrMikeBaxter
3 dakika
6,275
Tüm Reklamları Kapat

İnsan evriminden ve öncül insan türlerinden bahsedilirken, sürekli atalarımız dendiğini duyarız. Aslında bunu telaffuz etmekten mümkün olduğunca kaçınmamız gerekir. Nedeni ise bulduğumuz fosillerin direkt olarak atamız olup olmadığını kanıtlamanın neredeyse imkansız olmasıdır.

Bu yazıda neden durumun böyle olduğunu görsellerle anlatmaya çalışalım.

Tüm Reklamları Kapat

1- Bulunan fosilin direkt atamız olması:

Öncelikle hepimizin umduğu, hayal ettiği senaryo, bulduğumuz herhangi bir fosilin direkt atamız olması ve bizim evrimimize dair önemli bilgiler barındırmasıdır. Tabii, direkt atamız olmayan fosillerden de öğrenebileceklerimizin sınırı yok, bunu da unutmamamız gerekir.

Görsel 1: İdeal durum.
Görsel 1: İdeal durum.

İlk görselde, bahsedilen ideal senaryo: Tür A'nın (bizim durumumuzda Homo sapiens) evrimi ile ilgili elimizden geldiğince fazla bilgi edinmeye çalışıyoruz, fosil arıyoruz ve bulduğumuz fosiller (kırmızıyla gösterilenler), Tür A'nın direkt ataları, yani tam olarak istediğimiz fosiller. Fakat durum her zaman böyle gerçekleşmeyebilir, hatta bunun gerçekleşmesi oldukça küçük bir ihtimal sayılabilir.

Tüm Reklamları Kapat

2- Fosilin ataya ait olduğunu veya olmadığını göstermenin imkansız olduğu durum:

Görsel 2: Ata olmadığını göstermenin imkansız olduğu durum.
Görsel 2: Ata olmadığını göstermenin imkansız olduğu durum.

İkinci görselde, Tür A'nın atalarına ait fosil bulmaya çalışırken, aslında Tür B ile Tür A'nın ortak atası olan türün, Tür B'ye evrilen grubundan bir üyeye ait fosil buluyoruz. Bu durumda, Tür A ile ilgili bu zaman diliminden elde edebileceğimiz birçok bilgiyi edinmemiz gene mümkün, fakat teoride "ataları" diyebilmemiz neredeyse imkansızdır.

Bu durum ilk bakışta pek olası görünmeyebilir, fakat tek bir tür olduğunu bildiğiniz ve birkaç ülkeye veya kıtaya yayılan bir canlı türü düşünün. Örnek olarak; şempanzeler, Kongo Nehri'nden Batı Afrika kıyılarına kadar görülürler. Bundan 1 milyon yıl sonra, Senegal'deki şempanzelerin torunları olan bir türün atalarını ararken Kongo'daki şempanzelere ait fosiller bulduğumuzda bu bireylerin, bahsedilen şempanzelerin atası olup olmadığını anlamamız oldukça zor olacaktır.

3- Fosille ilişkilendirebileceğimiz yaşayan bir türün bulunmaması durumu:

Görsel 3: İlişkilendirilebilecek yaşayan bir türün olmaması durumu.
Görsel 3: İlişkilendirilebilecek yaşayan bir türün olmaması durumu.

Üçüncü görseldeki, durum Tür A'ya dair bilgi edinmek isteyen bir kişi için ikinci görselden çok farklı sayılmaz. Fakat, ata türün devamı olarak yaşayan veya daha önce yaşamış ve soyu tükenmiş bir tür olduğunun bilinmemesi, bu fosilin Tür A'nın direkt atası olduğunu düşünme ihtimalini artırıyor. Aynı şekilde edinebileceğimiz bilgiler açısından çok etkili olmasa da, atalığın kesinliği açısından yanıltıcı olabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

4- Fosili yeterince iyi analiz edememe durumu:

Görsel 4: Fosili tam olarak değerlendirememe durumu.
Görsel 4: Fosili tam olarak değerlendirememe durumu.

Dördüncü görselde Tür AA'nın fosil atalarını ararken, Ata 2 grubundan bir bireyi buluyoruz. Aslında Ata 2 grubu üyeleri Tür B'ye ait öncül özelliklere sahipler (görselde; köşelerin yuvarlaklaşması), fakat Tür AA'ya dair sansasyonel bulgular elde etmek isteyen veya basitçe fosili tam anlamıyla iyi inceleyemeyen bilim insanları veya bulunduğu zamandaki bilgi eksiklikleri sebebiyle bu ipuçları gözden kaçıyor ve bu fosilin Tür AA'nın atası olduğu düşünülüyor.

5- Kuzen türün ata sanılması durumu:

Görsel 5: Kuzen türün ata sanılması.
Görsel 5: Kuzen türün ata sanılması.

Görsel 5'te ise Tür AA'nın atalarına ait fosiller ararken, Tür B'ye ait fosiller bulmamız durumu gösteriliyor. Aslında Tür AA'dan veya Tür A'dan oldukça farklı görülen Tür B'ye ait bireyin, fosil kayıtlarının eksikliği, Tür AA'nın direkt ataları olan Tür A ve Ata 1 gruplarına dair bilgi eksikliği, Tür B fosilinin Tür AA'nın atası olduğunu düşünmemize neden olabilir. Bu durum ilk bakışta biraz fantastik gelebilir, ama onlarca yıl Neandertallerin, modern insanların ataları olduğunun düşünüldüğünü aklınıza getirin.

Tabii ki, bu durum insan evrimine dair bildiklerimizin geçersizliğini veya yetersizliğini göstermiyor, aksine fosillere bu şekilde şüpheci bakıldığında, insan evrimine dair büyük resmin çok daha ayrıntılı şekilde anlaşılmasını, en ufak ayrıntılar bile gözden kaçırılmamasını sağlıyor, bulunan fosili evrim ağacında doğru yerine yerleştirebilmek için her tür yönteme başvurulması için bir motivasyon oluyor.

Bulduğumuz her fosilin atalarımız olmayabileceği bilinci, insan evrimi çalışan bilim insanları arasında da oldukça hakim durumda ve bu insanın evrimini kesin bir şekilde anlamamız için olmazsa olmaz!

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
22
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 4
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 4
  • İnanılmaz 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/03/2024 20:46:53 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7399

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Entomoloji
Nadir
Hızlı
Sıcaklık
Newton
Şehir Hastanesi
Üreme
Kas
Bilinç
Kimya Tarihi
Astronot
Renk
Teşhis
Araştırma
Nörobilim
Diş Hastalıkları
Hayvan Davranışları
Meyve
Hücre
Cansız
Evrimsel Tarih
Çevre
Hindistan
Primatlar
Gaz
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Kargalar 200 Yıl Yaşıyor Olabilir mi?
Kargalar 200 Yıl Yaşıyor Olabilir mi?
Piyango Nasıl Kazanılır? (GARANTİLİ)
Piyango Nasıl Kazanılır? (GARANTİLİ)
Kendi Kendine Konuşanlar Deli mi?
Kendi Kendine Konuşanlar Deli mi?
Zaman Oku: Zamanın İleri Aktığını Nereden Biliyoruz?
Zaman Oku: Zamanın İleri Aktığını Nereden Biliyoruz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. T. Özdoğan. İnsan Evrimi Hattındaki Bütün Fosiller Atalarımız Mı?. (16 Eylül 2018). Alındığı Tarih: 4 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7399
Özdoğan, K. T. (2018, September 16). İnsan Evrimi Hattındaki Bütün Fosiller Atalarımız Mı?. Evrim Ağacı. Retrieved March 04, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7399
K. T. Özdoğan. “İnsan Evrimi Hattındaki Bütün Fosiller Atalarımız Mı?.” Edited by Kadir Toykan Özdoğan. Evrim Ağacı, 16 Sep. 2018, https://evrimagaci.org/s/7399.
Özdoğan, Kadir Toykan. “İnsan Evrimi Hattındaki Bütün Fosiller Atalarımız Mı?.” Edited by Kadir Toykan Özdoğan. Evrim Ağacı, September 16, 2018. https://evrimagaci.org/s/7399.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close