İncir Ağaçları, Yerel Olmayan Türlerin Diğer Türlerle Beklenmedik İşbirlikleri Yaparak Ekosistemleri İşgal Edebileceklerini Gösteriyor!

İncir Ağaçları, Yerel Olmayan Türlerin Diğer Türlerle Beklenmedik İşbirlikleri Yaparak Ekosistemleri İşgal Edebileceklerini Gösteriyor!
İncir üzerinde iki arı
Pixabay
Yazar Jared Bernard Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  DuruÖzeren 2. Editör Duru Özeren
6 dakika
1,221 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

2017 yılında istilacı bitkiler bulmak için Hawaii'deki Kauai Adasını inceleyen bitkibilimci Kelsey Brock, sıra dışı bir keşifte bulundu: Yerli olmayan bazı inci türleri, yeni evlerine adapte oluyorlardı![1], [2]

İnsanlar, ticaret ya da gezi amacıyla gezegenin bir ucundan diğerine gidip geldikçe, yanlarında pek çok canlı türünü de götürüp getiriyorlar. Bu türlerin çoğu, geldikleri yeni bölgede tutunmayı başararak, zamanla yerel türlerin yerini alabiliyor.[3], [4] Ancak incir biyolojisinin sıra dışı yapısı dolayısıyla bu konuda araştırma yapan bilim insanları, Kauai Adası'nda yeni bir popülasyon oluşturan bu incirlerin nasıl ürediklerini merak ettiler.

İncir tozlaştırıcıları (polinatörleri), sadece tek bir incir türünün taşıyıcılığını yapmalarıyla meşhurdur.[3] Ancak artık Kauai Adası'ndaki yeni incir türlerinde yapılan araştırmalar, bu bilgiyi çürütmüştür; çünkü araştırma içerisinde, bir polinatörün daha önce tozlaştırmadığı pek çok incir türüne konduğu gözlenmiştir.[4]

Bu Doğu Avustralya'ya özgü olan Port Jackson inciri (Ficus rubiginosa) , kendine özgü polinatörü (Pleistodontes imperalis) ile birlikte Kauai Adasındaki bir orman rezervinde derinliklerinde yetişmektedir.
Bu Doğu Avustralya'ya özgü olan Port Jackson inciri (Ficus rubiginosa) , kendine özgü polinatörü (Pleistodontes imperalis) ile birlikte Kauai Adasındaki bir orman rezervinde derinliklerinde yetişmektedir.
The Conversation

İncirlerin Sıra Dışılığı

İncirin meyvesi olarak bahsedilen şey, aslında içerisinde çiçekleri bulunan, kapalı bir koruyucu zardır. Teknik olarak bu, içten dışa doğru gerçekleşen çiçeklenmedir diyebiliriz. Bu sebeple de incir ağacı, lojistik bir problemi bünyesinde barındırır: Yeni ağaçlara dönüşecek tohumların üretilebilmesi için, kapalı olan çiçekler nasıl tozlaşacak?

Reklamı Kapat

Bunun çözümü ise şöyle açıklanabilir: İncir, özel bir koku yayarak, belirli bir yabanarısı türünü kendine çeker.[5] Bu kokuya çekilen yabanarıları, incirin içine girmek için mikroskobik bir anahtar deliğine benzeyen açıklıktan geçmelidir. Sonrasında ise yabanarısı, her bir çiçeğe bir yumurta bırakmaya çalışır.[6] Yavru yabanarıları büyüdükçe, incirin üreme hücrelerini besin kaynağı olarak kullanırlar.

Ancak bazı çiçeklerin üreme hücrelerine açılan sapları, yabanarıları için fazla uzundur. Bu çiçekler, yabanarısının yumurtalarını içine almak yerine, yabanarısının yumurta bırakmayı denemesi süresince tozlaşır. Böylece incir tohumlarına dönüşmeye devam ederler.

İncire yerleşen birkaç tozlaştırıcı hayvan ise içeride hapsolur. Gerçekten de incir yerken, kimi zaman aynı zamanda yabanarısı da yersiniz. Çünkü incirin ağız kısmı, tozlaşmış incir olgunlaştıkça kapanır ve yabanarıları da içeride hapsolup ölürler.

Yavru yabanarılarının erkekleri yumurtalardan ilk çıkanlardır. Kanatsız ve cılız olsalar da sonrasında dölledikleri kızkardeşlerini kurtarmak için incirin dış tabakasını çiğnerler. Erkek yabanarıları, incirin dışına çıkamazlar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu sebeple incir ve yabanarısı, hayatta kalabilmek için birbirine bağlıdır. Zaman içerisinde birbirlerine uyum sağlamaya başlarlar. Birlikte evrimleşirler. Böylece yeni incir türleri, yeni yabanarısı türlerinin evrimine sebep olur. İncir türleri, genelde tozlaştırıcılarını diğer türlerle nadiren paylaşır. Sadece birbirlerine yakın türde olan ve birlikte yaşayan incirler arasında tozlaştırıcı paylaşımı olabilir.

O zaman Kauai Adası'ndaki incirler, o eşsiz tozlaştırıcıları olmaksızın nasıl bu adaya yerleşebildiler? Tozlaştırıcıları da yanlarında mı geldi? Yoksa bu noktada, bambaşka bir olay mı gerçekleşti?

Alışılmadık Bir İncir Grubu

Kauai Adası'nda yerli incir ağaçları yoktur. Ancak ada, dünyanın dört bir yanından gelen düzinelerce egzotik incir türünün bir karışımına ev sahipliği yapmaktadır. Buna rağmen bu türlerin çoğu, kendi orijinal ekosistemlerinde aynı anda var olamazlar. Bu egzotik incirler, 1 asır kadar önce Kauai Adası'ndaki orman bekçilerinin, her birinin kendine özel tozlaştırıcısı olan bazı incir türlerini adaya getirtmesiyle, ilk defa bir arada adada yetişmeye başlamıştır.

Bu yeni incirlerin kendilerine özgü tozlaştırıcıları olmadan nasıl adaya yerleşebildiğini incelemek üzere araştırma için hem Ulusal Tropik Botanik Bahçesi'nden hem de adanın dört bir yanından çeşitli incirler toplandı.[7] Mikroskop kullanarak yabanarısı bulmak ve tohum toplamak amacıyla, toplanan her incirin içi açıldı. Çoğu incirde ne yabanarısı ne de tohum bulunabildi. Ancak birkaç tür; beklenmedik, küçük yabanarıları ve pek çok tohumla doluydu. George Weiblen'in laboratuvarından araştırmacılar, türleri tam olarak teşhis edebilmek için, bunların DNA'larını incelemeye aldılar.[8] Ana araştırmadan Seana Walsh ile Dustin Wolkis ise, içerisinde yabanarısı olan incirlerdeki tohumların filizlenebileceğini, yani başarılı bir şekilde tozlaşmış olduğunu keşfetti.[12], [13]

Reklamı Kapat

Watkins inciri (Ficus watkinsiana), kendine özgü polinatörü yerine yumurtasından yeni çıkmış Port Jackson yabanarısı ile etkileşime geçer.
Watkins inciri (Ficus watkinsiana), kendine özgü polinatörü yerine yumurtasından yeni çıkmış Port Jackson yabanarısı ile etkileşime geçer.
The Conversation

Bu çalışma sonucunda, Doğu Avustralya'nın Port Jackson incirine özgü olan bir yabanarısının, Kauai Adası'ndaki 2 ayrı incir türüyle etkileşime girdiği görüldü: Watkins inciri ile red affouche inciri...

Watkins inciri, tür bakımından Port Jackson incirine oldukça benzemekte olup Avustralya'daki dağılımları da birbirleriyle örtüşmektedir. Ancak bölgede yapılan kapsamlı araştırmalar, bahsi geçen bu yabanarısının, ana yurdunda Watkins inciriyle hiçbir zaman etkileşime geçmediğini göstermiştir.[9] Avustralya'da yaşayan Watkins incirine ait tozlaştırıcı, büyük bir olasılıkla Port Jackson yabanarısını kendi incirinden uzak tutmakta oldukça başarılıdır. Kauai Adası'nda ise Watkins yabanarısı olmadığından, Port Jackson yabanarısı her iki incir türünü de kullanabilmektedir.

Red affouche inciri ise Port Jackson inciriyle tür bakımından pek yakınlık göstermez. Madagaskar'a yakın adalardan gelmektedir. Bu da, Port Jackson incirine tür bakımından yakınlık göstermesinin, yabanarısının hangi türleri tozlaştıracağına bir etkisi olmadığı anlamına gelmektedir. Bunu destekleyen bir diğer kanıt, Kauai Adası'ndaki Port Jackson incirine yakın bir diğer türden incirin, yabanarıları ile etkileşime geçmemesidir.

İncirlerin boyutları ve ağız kısımlarının şekillerine dair özelliklerinin Port Jackson yabanarısının tozlaştıracağı türlerle olan uygunluğu da araştırıldı. Araştırma sonucunda bu yabanarılarının, belirli bir ağız yapısı bulunan incirlerle etkileşime geçtiği gözlemlendi. Ev anahtarınızın bambaşka bir ülkedeki evleri açabileceğini düşünün! İşte bu olay da tam olarak bunun karşılığıdır.

Reklamı Kapat

Port Jackson inciri ile etkileşime geçen kanatsız bir erkek yabanarısı (Pleistodontes immperialis), kendi partner türü olmayan Watkins incirinden (Ficus watkinsiana) çıkarılmıştır.
Port Jackson inciri ile etkileşime geçen kanatsız bir erkek yabanarısı (Pleistodontes immperialis), kendi partner türü olmayan Watkins incirinden (Ficus watkinsiana) çıkarılmıştır.
The Conversation

İncirler Neden Umurumuzda Olsun ki?

Doğal alanlarındaki incir ve yabanarıları, kendilerine özgü olan eş türlerini diğerlerinden ayırt edebildiği sürece yaşamlarına devam eder; bu nedenle evrimsel süreçte bunlar giderek daha hassas bir şekilde ayarlanır. Buna karşılık, dünyanın dört bir yanındaki ekosistemlere ait diğer incirler ve yabanarıları, en nihayetinde birbirlerine çok benzer yöntemler kullanırlar. Bu benzerlikler, ekosistemler birbirinden ayrı kaldığı sürece büyük bir önem taşımasa da, türlerin insanlarla birlikte bir yandan öbür yana taşınmasıyla, doğal olmayan tür karışımları oluşmaya başlar.

Kauai Adası'nın ekosistemindeki yepyeni canlı türleri, Port Jackson yabanarısının bambaşka incir türleriyle etkileşime girmesine olanak tanımıştır. Bu yabanarılarının Port Jackson inciriyle arasındaki ilişkisi de değişmiştir; çünkü artık sadece bu incir türüne bağlı değildir, pek çok seçeneği bulunmaktadır. Watkins ve red affouche incirleri de artık yeni yaşam yollarına sahiptir.

Yapılan araştırma, hayatta kalmak için belirli bir partnere ihtiyaç duyan egzotik bir türün bile kendine başka bir partner tür bulduğunda yaşama tutunabileceğini göstermiştir. Araştırmacılar bu bulgudan önce evrim ile bilenip duran bu yakın tür ilişkilerinin değiştirilmesinin oldukça zor olduğunu düşünüyordu. Ancak bizler, bu bulgular sayesinde, artık böyle sıkı bir bağı olan türlerin de var olanları bozup, yeni ilişkiler oluşturarak ekosistemleri işgal edebileceğini biliyoruz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 2
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/07/2021 18:48:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10321

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Hastalık Dağılımı
Uterus
Koku
Albert Einstein
Besin
Santigrat Derece
Sosyal Mesafelendirme
Önlem
Mitler Ve Gerçekler
Jeoloji
Enfeksiyon
Entropi
Viral Enfeksiyon
Fizik
Nükleer
Kamuflaj
Kan Hastalıkları
İnsanın Evrimi
Genetik Mühendisliği
Seçilim
Aşı
Eşeyli Üreme
Paleontoloji
Burun
Uçma
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın