İlk Denisovan Portresi!

Bilim insanlarının soyları tükenmiş insan grubu olan Denisovanların DNA'sı üzerindeki analizleri, ilk defa dış görünüşleri hakkında fikir sundu.

Gece Modu

Bu yazı, Nature News isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bilim insanlarının, soyları tükenmiş insan grubu olan Denisovanların DNA'sını analizleri ilk defa dış görünüşleri hakkında fikir sundu.

Arkeologların Denisovanları ilk defa keşfettikleri zamandan beri, araştırıcılar bu gizemli insan türünün nasıl göründüğüne dair kanıtlar aradılar. Denisova Mağarası'nda bu insan grubuna ait sadece birkaç fosil bulundu ve bunların çoğu da dişti. Ayrıca bu sene Tibet Platosu'nda bulunan çene kemiği bildiklerimize bir nebze katkıda bulundu. Fakat bu kemiklerin hiçbiri, herhangi bir anatomik özelliği yeniden bir araya getirmeye yetecek kadar tama yakın değildi.

Şimdi ise, bilgisayarlı biyologlar epigenetik değişiklikleri baz alarak Denisovan anatomisine dair bir skeç elde ettiler. Çalışmalarının sonucu, Denisovanların Neandertal benzeri bir görünüşe sahip olduklarını gösteriyor.

Bir sanatçının, antik DNA verilerine dayanarak çizdiği genç kadın Denisovan portresi.
Bir sanatçının, antik DNA verilerine dayanarak çizdiği genç kadın Denisovan portresi.
Maayan Harel

Metilasyon Haritalama

DNA üzerindeki epigenetik modifikasyonların gelişim, hastalık ve birkaç biyolojik özelliği etklediği daha öncesinde tespit edilmişti. Aynı genoma sahip hücreler arasındaki farklılıkları belirlememizde yardımcı olmaktalar. Üzerinde en iyi çalışılmış epigenetik değişimlerden biri ise çoğunlukla gen aktivitelerini bastıran metil grubudur.

Metil grubu ölümden çözündüğü için, antik DNA üzerinde tanımlanması mümkün değil. Fakat Kudüs İbrani Üniversitesinden bilgisayarlı biyolog Liran Carmel ve grubu, antik DNA'nın metilasyona uğramış bölümlerini belirlemeye yarayan bir yol keşfettiler. 2014 yılında Carmel'in grubu, Neandertal ve Denisovan genomlarındaki mettilenme örgülerini haritaladılar ve uzuv gelişimi ile ilgili bir gende bu örgülerin soyu tükenmiş bu insan gruplarında ve modern insanlarda farklı olduğunu gösterdiler.

En son yaptıkları çalışmada ise Carmel ve aynı üniversiteden bir diğer bilgisayarlı biyolog olan David Gokhman, metillenme örgüleri Denisovan, Neandertal ve modern insan genomlarında farklılık gösteren binlerce bölge yayınladılar. Bu epigenetik modifikasyonların olduğu bölgelerden hali hazırda gen ekspresyonları bilinenleri karşılaştırdılar ve yüzlerce gen barındıran bir liste oluşturdular.

Bu listeyi Denisovanların görünüşlerini etkileyebilecek anatomik özelliklerle ilişkilendirebilmek için nadir görülen durumlara sahip insanlarda genetik mutasyonların fiziksel etkilerini içeren farklı bir veritabanına baktılar. Bunu yapmalarının nedeni ise, Carmel ve Gokhman'a göre DNA metilasyonu dolayısıyla gen aktivitesinin azalması durumunun hastalığa neden olan genetik mutasyonlarla benzer özellikler taşıması.

Neandertallerle Karşılaştırma

Metotlarını Denisovanlara uygulamadan önce, Carmel ve Gohkman'ın ekibi, anatomisi yüzlerce fosil sayesinde iyi bilinen Neandertaller üzerinde bir öncü test uyguladılar.

Çalışmayı yapan ekip, metilasyon örgülerinden etkilenmiş olabilecek 33 Neandertal özelliğini tanımladılar. Sonuçlar ise bu özelliklerden 29'unu doğru tahmin etti. Örnek olarak, Neandertallerin modern insanlara göre sahip olduğu geniş surat ve daha düz kafa yapısı. Yanlış çıkarım ise kaynaşmış kafatası kemiklerinin birleşme çizgileri olan suturların insanlarda daha geniş olduğuydu.

Araştırıcılar tekniği Denisovanlara da uyguladılar. Denisovanların Neandertallerle alçak alın, geniş göğüs kafesi birçok özelliği paylaştığını buldular, ayrıca daha geniş çene ve kafatası gibi farklılık gösteren özellikler de tanımladılar. Her ne kadar bu çıkarımların kesinliğini bilmek imkansız olsa da, bazıları Denisovan kalıntılarınca da doğrulanabilir nitelikte.

Fosil buluntuları dolayısıyla tanımlanabilen en belirgin Denisovan özelliği ise devasa azı dişleri. Ayrıca araştırıcılar, molar dişleriyle ilgili veritabanında bilgi olmadığı için bu özelliğe dair bir çıkarım yapamış olsalar da, Denisovanların büyük dişlere potansiyel adaptasyon olan uzun diş kemerleri olduğunu tanımladılar.

Tibet Platosu'nda bulunan 160 bin yıllık Denisovan çenesi, Gokhman ve Carmel'in belirlediği 4 özellikten 3'üyle eşleşme sağladı. Bunun yanında Toronto Üniversitesinden paleoantropolog Bence Viola'nın bir konferansta sunumunu yaptığı ve henüz yayınlanmamış olan Denisovan kafatası parçası incelemesinde de, bu soyu tükenmiş akrabalarımızın geniş kafataslarına sahip olduğu da dile getirilmişti.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/02/2020 16:48:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8179

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir hükümet, içindekiler ne kadar iyiyse o kadar iyidir.”
Drew Pearson
Geri Bildirim Gönder