Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

İklim Değişimi Yavaşladı mı? Rüzgar Tersine Dönene Kadar Bekleyin...

İklim Değişimi Yavaşladı mı? Rüzgar Tersine Dönene Kadar Bekleyin...
Reklamı Kapat

Bu yazı, New Scientist isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 6 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Pasifikteki güçlü rüzgarlar, küresel ısınmadaki yavaşlamada büyük rol oynuyor. Bu yoğun rüzgarlar, şuana kadar ısının okyanusun altında hapsedilmesine yardımcı oldu. Fakat rüzgarlar biter bitmez, ısı tekrar atmosfere yayılacak.

Son 20 yılda, Pasifik boyunca batıya doğru yükselerek ve kasırgalar halinde ilerleyen alize rüzgarları inanılmaz derecede güçlendi. Dünyanın en şiddetli rüzgarları şimdi iki kat daha güçlü durumda bulunuyor.

Bu rüzgarlar şu ana kadar iklim modellemelerinde fazlalık olarak düşünülüp küresel sıcaklık planlamaları yapılırken hesaba katılmıyordu. Avustralya’nın Sidney şehrinde bulunan, Yeni Güney Wales Üniversitesi’nden Matthew England ve çalışma arkadaşları bu rüzgarları modellemelere dahil ederek ne olacağına bakmaya karar verdiler.

England ve ekibi şunu keşfettiler: 5 yıl boyunca esmeye devam eden bu güçlü alize rüzgarları, okyanus yüzeyindeki güçlü sıcak su akıntılarını dipteki soğuk su akıntılarıyla değiştirmeye yetmiş, soğuyan okyanus yüzeyi sayesinde küresel ısınma yavaşlatmıştı. England şöyle söylüyor:

Modellemelere dahil edilmeyen bu rüzgarlar bir bütün içinde değerlendirildiğinde küresel ısınmayı durdurucu bir faktör olarak görülebilir.

Geçen yıl, Kaliforniya’da bulunan Scripps Okyanusyografi Enstitüsü’nden Yu Kosaka ve Shang-ping Xie küresel ısınmadaki yavaşlamadan Pasifik Okyanusu’ndaki soğuk su yüzeylerinin sorumlu olabileceğini gösterdi.

Fakat şimdiye kadar, hiç kimse okyanus yüzeyinin neden bu kadar soğuk olduğunu bilmiyordu. Bu keşif üzerine konuşan Kosaka: “Bu keşif bize bir mekanizma sunuyor.” dedi.

Peki neden bu rüzgarlar bu kadar güçlü? Bir sebebi havanın tekrarlayan döngüsü (Interdecadal Pacific Oscillation ‘IPO’) olabilir. IPO’lar hakkında konuşan England:

Şu anki durumda, IPO daha şiddetli rüzgarların ve daha soğuk su yüzeylerinin oluşmasını sağlıyor olmalı. Fakat modelleme sistemimiz en iyi durumda bile büyüklüğün yarısından azını yakalayabildi.

Kolorado, Boulder’de bulunan Ulusal Atmosfer Araştırma Merkezi’nden Kevin Trenberth şöyle söylüyor: 

Bu durum, şimdiye kadar yeteri kadar odaklanılmamış doğal değişkenlerin modelleme sistemine dahil edilmesine ihtiyaç duyulduğuna işaret ediyor.

England sözlerine ekliyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Rüzgarların hızı kaçınılmaz bir şekilde normale dönecek. Bu gerçekleştiğinde okyanusa gömülmüş olan sıcaklık tekrar atmosfere yayılacak. Sıcak su, yalnızca 125 metre derinlikte olduğu için ısının atmosfere yayılması muhtemelen çok hızlı gerçekleşecek. Bu gerçekleştiğinde ne olacağını tahmin etmek zor fakat küresel ısınmadaki yavaşlama bu IPO’lara bağlıysa önümüzde yalnızca 5 ya da 6 yılımız var demektir.

Önceki araştırmalar ise yavaşlamanın başka sebepleri olabileceğine dikkat çekiyor: Güneş’in parlaklığından biraz kaybetmesi Dünya’nın daha az ısıyı absorbe etmesine yol açmış olabilir ya da hava kirliliği daha çok ısının uzaya yansıtılmasına sebep olmuş olabilir. England ise sözlerini şöyle bitiriyor:

Eğer tüm bu faktörler rol oynamış olsaydı bu daha kötü bir habere işaret olabilirdi. Çünkü bu kadar fazla soğumayı tetikleyen faktörle şüphesiz yavaşlamanın daha hızlı olması gerekiyordu. İnsanlar küresel ısınmanın yavaşlaması hakkında konuşuyor fakat bizim için asıl soru ise şu olmalı: Son 10 yılda Dünya neden soğumadı? Bu kadar faktörün bir arada olduğu bir süreçte soğumanın olmasını beklememiz çok doğal. Belki de modellememizi sera gazlarının yol açtığı ısınmaya daha duyarlı hale getirmeliyiz.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: New Scientist | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/10/2020 15:07:19 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2007

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Uzay Görevleri
Şempanzeler
Uçma
Paleontoloji
Yağ
Sosyal Mesafelendirme
Kalıtım
Taksonomi
Evrimleşme
Biyoloji
Elektrokimya
Köpekgil
Fotoğraf
Onkoloji
Kütleçekimi
Bilgi
Nükleotit
Evrimsel
Bilimkurgu
Santigrat Derece
Yumurta
Kan Hastalıkları
Tehlike
Aşı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir insana mantığını nasıl kullanacağını öğretin; bir ömür boyu düşünecektir.”
Phil Plait
Geri Bildirim Gönder