Gece Modu

Bu yazı, New Scientist isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 5 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Pasifikteki güçlü rüzgarlar, küresel ısınmadaki yavaşlamada büyük rol oynuyor. Bu yoğun rüzgarlar, şuana kadar ısının okyanusun altında hapsedilmesine yardımcı oldu. Fakat rüzgarlar biter bitmez, ısı tekrar atmosfere yayılacak.

Son 20 yılda, Pasifik boyunca batıya doğru yükselerek ve kasırgalar halinde ilerleyen alize rüzgarları inanılmaz derecede güçlendi. Dünyanın en şiddetli rüzgarları şimdi iki kat daha güçlü durumda bulunuyor.

Bu rüzgarlar şu ana kadar iklim modellemelerinde fazlalık olarak düşünülüp küresel sıcaklık planlamaları yapılırken hesaba katılmıyordu. Avustralya’nın Sidney şehrinde bulunan, Yeni Güney Wales Üniversitesi’nden Matthew England ve çalışma arkadaşları bu rüzgarları modellemelere dahil ederek ne olacağına bakmaya karar verdiler.

England ve ekibi şunu keşfettiler: 5 yıl boyunca esmeye devam eden bu güçlü alize rüzgarları, okyanus yüzeyindeki güçlü sıcak su akıntılarını dipteki soğuk su akıntılarıyla değiştirmeye yetmiş, soğuyan okyanus yüzeyi sayesinde küresel ısınma yavaşlatmıştı. England şöyle söylüyor:

Modellemelere dahil edilmeyen bu rüzgarlar bir bütün içinde değerlendirildiğinde küresel ısınmayı durdurucu bir faktör olarak görülebilir.

Geçen yıl, Kaliforniya’da bulunan Scripps Okyanusyografi Enstitüsü’nden Yu Kosaka ve Shang-ping Xie küresel ısınmadaki yavaşlamadan Pasifik Okyanusu’ndaki soğuk su yüzeylerinin sorumlu olabileceğini gösterdi.

Fakat şimdiye kadar, hiç kimse okyanus yüzeyinin neden bu kadar soğuk olduğunu bilmiyordu. Bu keşif üzerine konuşan Kosaka: “Bu keşif bize bir mekanizma sunuyor.” dedi.

Peki neden bu rüzgarlar bu kadar güçlü? Bir sebebi havanın tekrarlayan döngüsü (Interdecadal Pacific Oscillation ‘IPO’) olabilir. IPO’lar hakkında konuşan England:

Şu anki durumda, IPO daha şiddetli rüzgarların ve daha soğuk su yüzeylerinin oluşmasını sağlıyor olmalı. Fakat modelleme sistemimiz en iyi durumda bile büyüklüğün yarısından azını yakalayabildi.

Kolorado, Boulder’de bulunan Ulusal Atmosfer Araştırma Merkezi’nden Kevin Trenberth şöyle söylüyor: 

Bu durum, şimdiye kadar yeteri kadar odaklanılmamış doğal değişkenlerin modelleme sistemine dahil edilmesine ihtiyaç duyulduğuna işaret ediyor.

England sözlerine ekliyor:

Rüzgarların hızı kaçınılmaz bir şekilde normale dönecek. Bu gerçekleştiğinde okyanusa gömülmüş olan sıcaklık tekrar atmosfere yayılacak. Sıcak su, yalnızca 125 metre derinlikte olduğu için ısının atmosfere yayılması muhtemelen çok hızlı gerçekleşecek. Bu gerçekleştiğinde ne olacağını tahmin etmek zor fakat küresel ısınmadaki yavaşlama bu IPO’lara bağlıysa önümüzde yalnızca 5 ya da 6 yılımız var demektir.

Önceki araştırmalar ise yavaşlamanın başka sebepleri olabileceğine dikkat çekiyor: Güneş’in parlaklığından biraz kaybetmesi Dünya’nın daha az ısıyı absorbe etmesine yol açmış olabilir ya da hava kirliliği daha çok ısının uzaya yansıtılmasına sebep olmuş olabilir. England ise sözlerini şöyle bitiriyor:

Eğer tüm bu faktörler rol oynamış olsaydı bu daha kötü bir habere işaret olabilirdi. Çünkü bu kadar fazla soğumayı tetikleyen faktörle şüphesiz yavaşlamanın daha hızlı olması gerekiyordu. İnsanlar küresel ısınmanın yavaşlaması hakkında konuşuyor fakat bizim için asıl soru ise şu olmalı: Son 10 yılda Dünya neden soğumadı? Bu kadar faktörün bir arada olduğu bir süreçte soğumanın olmasını beklememiz çok doğal. Belki de modellememizi sera gazlarının yol açtığı ısınmaya daha duyarlı hale getirmeliyiz.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/11/2019 01:44:56 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2007

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Reklam
Reklam
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir tutam onur, her türlü kariyere yeğdir.”
Ralph W. Emerson
Geri Bildirim Gönder