İklim Değişimi Yavaşladı mı? Rüzgar Tersine Dönene Kadar Bekleyin...

İklim Değişimi Yavaşladı mı? Rüzgar Tersine Dönene Kadar Bekleyin...
Yazar M. Slezak Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
381 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 7 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Pasifikteki güçlü rüzgarlar, küresel ısınmadaki yavaşlamada büyük rol oynuyor. Bu yoğun rüzgarlar, şuana kadar ısının okyanusun altında hapsedilmesine yardımcı oldu. Fakat rüzgarlar biter bitmez, ısı tekrar atmosfere yayılacak.

Son 20 yılda, Pasifik boyunca batıya doğru yükselerek ve kasırgalar halinde ilerleyen alize rüzgarları inanılmaz derecede güçlendi. Dünyanın en şiddetli rüzgarları şimdi iki kat daha güçlü durumda bulunuyor.

Bu rüzgarlar şu ana kadar iklim modellemelerinde fazlalık olarak düşünülüp küresel sıcaklık planlamaları yapılırken hesaba katılmıyordu. Avustralya’nın Sidney şehrinde bulunan, Yeni Güney Wales Üniversitesi’nden Matthew England ve çalışma arkadaşları bu rüzgarları modellemelere dahil ederek ne olacağına bakmaya karar verdiler.

Reklamı Kapat

England ve ekibi şunu keşfettiler: 5 yıl boyunca esmeye devam eden bu güçlü alize rüzgarları, okyanus yüzeyindeki güçlü sıcak su akıntılarını dipteki soğuk su akıntılarıyla değiştirmeye yetmiş, soğuyan okyanus yüzeyi sayesinde küresel ısınma yavaşlatmıştı. England şöyle söylüyor:

Modellemelere dahil edilmeyen bu rüzgarlar bir bütün içinde değerlendirildiğinde küresel ısınmayı durdurucu bir faktör olarak görülebilir.

Geçen yıl, Kaliforniya’da bulunan Scripps Okyanusyografi Enstitüsü’nden Yu Kosaka ve Shang-ping Xie küresel ısınmadaki yavaşlamadan Pasifik Okyanusu’ndaki soğuk su yüzeylerinin sorumlu olabileceğini gösterdi.

Fakat şimdiye kadar, hiç kimse okyanus yüzeyinin neden bu kadar soğuk olduğunu bilmiyordu. Bu keşif üzerine konuşan Kosaka: “Bu keşif bize bir mekanizma sunuyor.” dedi.

Peki neden bu rüzgarlar bu kadar güçlü? Bir sebebi havanın tekrarlayan döngüsü (Interdecadal Pacific Oscillation ‘IPO’) olabilir. IPO’lar hakkında konuşan England:

Şu anki durumda, IPO daha şiddetli rüzgarların ve daha soğuk su yüzeylerinin oluşmasını sağlıyor olmalı. Fakat modelleme sistemimiz en iyi durumda bile büyüklüğün yarısından azını yakalayabildi.

Kolorado, Boulder’de bulunan Ulusal Atmosfer Araştırma Merkezi’nden Kevin Trenberth şöyle söylüyor: 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu durum, şimdiye kadar yeteri kadar odaklanılmamış doğal değişkenlerin modelleme sistemine dahil edilmesine ihtiyaç duyulduğuna işaret ediyor.

England sözlerine ekliyor:

Rüzgarların hızı kaçınılmaz bir şekilde normale dönecek. Bu gerçekleştiğinde okyanusa gömülmüş olan sıcaklık tekrar atmosfere yayılacak. Sıcak su, yalnızca 125 metre derinlikte olduğu için ısının atmosfere yayılması muhtemelen çok hızlı gerçekleşecek. Bu gerçekleştiğinde ne olacağını tahmin etmek zor fakat küresel ısınmadaki yavaşlama bu IPO’lara bağlıysa önümüzde yalnızca 5 ya da 6 yılımız var demektir.

Önceki araştırmalar ise yavaşlamanın başka sebepleri olabileceğine dikkat çekiyor: Güneş’in parlaklığından biraz kaybetmesi Dünya’nın daha az ısıyı absorbe etmesine yol açmış olabilir ya da hava kirliliği daha çok ısının uzaya yansıtılmasına sebep olmuş olabilir. England ise sözlerini şöyle bitiriyor:

Eğer tüm bu faktörler rol oynamış olsaydı bu daha kötü bir habere işaret olabilirdi. Çünkü bu kadar fazla soğumayı tetikleyen faktörle şüphesiz yavaşlamanın daha hızlı olması gerekiyordu. İnsanlar küresel ısınmanın yavaşlaması hakkında konuşuyor fakat bizim için asıl soru ise şu olmalı: Son 10 yılda Dünya neden soğumadı? Bu kadar faktörün bir arada olduğu bir süreçte soğumanın olmasını beklememiz çok doğal. Belki de modellememizi sera gazlarının yol açtığı ısınmaya daha duyarlı hale getirmeliyiz.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: New Scientist | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/11/2021 06:43:18 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2007

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Jeoloji
Hidrotermal Baca
Eşeyli Üreme
Nöron Hücresi
Bakteri
Sağlık
Kedigiller
Küresel Salgın
Su
Mit
İnternet
Vaka
Zeka
Canlı Cansız
Yapay Zeka
Obezite
Tıp
Hava
Sağlık Bilimleri
Bilgisayar
Evrim Ağacı Duyurusu
Köpekgil
Haber
Gözlem
Değişim
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et