Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

İklim Değişimi Teknolojiyi Nasıl Etkiliyor?

Giderek Artan Sıcaklıklar, Arabalardan Uçaklara, Cep Telefonlarından Bilgisayarlara Kadar Birçok Makineyi Tehdit Ediyor!

İklim Değişimi Teknolojiyi Nasıl Etkiliyor?
5 dakika
635
Tüm Reklamları Kapat

Özellikle rekor kıran sıcak hava dalgalarının yaşandığı bu yaz aylarında serin kalması gerekenler sadece insanlar değil.[1] Cep telefonları, veri merkezleri, arabalar ve uçaklar da dahil olmak üzere birçok makine aşırı sıcaklarda daha az verimli hale gelir ve daha çabuk bozulur.[2] Makineler kendi ısılarını da üretirler ve bu da çevrelerindeki sıcak havayı daha da sıcak hale getirebilir.

Makinelerin ısıyı nasıl yönettiğini ve aksi takdirde boşa giden ısıyı etkili bir şekilde geri kazanmanın ve yeniden kullanmanın yollarını inceleyen mühendislik araştırmacıları, aşırı ısının makineleri etkilemesinin çeşitli yolları olduğunu söylüyorlar.

Hiçbir makine mükemmel derecede verimli değildir - tüm makineler çalışma sırasında bir miktar iç sürtünmeyle karşılaşır. Bu sürtünme, makinelerin bir miktar ısı yaymasına neden olur, bu nedenle dışarısı ne kadar sıcaksa makine de o kadar sıcak olacaktır.

Tüm Reklamları Kapat

Cep telefonları ve lityum iyon pilli benzer cihazlar 35 santigrat derece üzerindeki sıcaklıklarda çalışmayı durdurur; bunun nedeni aşırı ısınmayı ve elektronik aksam üzerinde artan baskıyı önlemektir.[3]

Yenilikçi faz değiştiren akışkanlar kullanan soğutma tasarımları, makinelerin serin kalmasına yardımcı olabilir; ancak çoğu durumda ısı yine de nihai olarak havaya yayılır.[4] Dolayısıyla, hava ne kadar sıcak olursa, bir makineyi verimli çalışacak kadar soğuk tutmak o kadar zor olur. Ayrıca, makineler birbirine ne kadar yakınsa, çevredeki alana o kadar fazla ısı yayılacaktır.

Malzemelerde Deformasyon

Hava koşullarından ya da makinelerden yayılan aşırı ısıdan kaynaklanan yüksek sıcaklıklar, makinelerdeki malzemelerin deforme olmasına neden olabilir. Bunu anlamak için, sıcaklığın moleküler düzeyde ne anlama geldiğini düşünün.

Moleküler ölçekte sıcaklık, moleküllerin ne kadar titreştiğinin bir ölçüsüdür.[5] Yani hava ne kadar sıcaksa, havadan toprağa ve makinelerdeki malzemelere kadar her şeyi oluşturan moleküller o kadar fazla titreşir.

Tüm Reklamları Kapat

Sıcaklık arttıkça ve moleküller daha fazla titreştikçe, aralarındaki ortalama boşluk büyür ve çoğu malzemenin ısındıkça genişlemesine neden olur. Yollar, bunu görebileceğiniz yerlerden biridir; sıcak beton genişler, daralır ve sonunda çatlar.[6] Bu durum, makinelerde de meydana gelebilir ve termal stresler sorunun sadece başlangıcıdır.

Seyahat Gecikmeleri ve Güvenlik Riskleri

Yüksek sıcaklıklar aynı zamanda aracınızın motorundaki yağların davranışını da değiştirerek potansiyel motor arızalarına yol açabilir. Örneğin bir sıcak hava dalgası havayı normalden 16,7 derece daha sıcak hale getirirse, tipik otomobil motor yağlarının viskozitesi (veya halk arasındaki tabiriyle "kalınlığı") üç kat değişebilir.[7]

Motor yağları gibi sıvılar ısındıkça incelir, bu nedenle hava çok ısınırsa yağ, motor parçalarını artan aşınma ve yıpranmaya karşı koruyacak ve düzgün bir şekilde yağlayacak kadar kalın olmayabilir.

Ayrıca, sıcak bir gün lastiklerinizin içindeki havanın genleşmesine ve lastik basıncının artmasına neden olur, bu da aşınmayı ve savrulma riskini artırabilir.[8]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Uçaklar da aşırı sıcaklıklarda kalkış yapmak üzere tasarlanmamıştır. Dışarısı ısındıkça hava genleşmeye başlar ve eskisinden daha fazla yer kaplayarak daha ince veya daha az yoğun hale gelir. Hava yoğunluğundaki bu azalma, uçağın uçuş sırasında taşıyabileceği ağırlık miktarını azaltır ve bu da önemli seyahat gecikmelerine veya uçuş iptallerine neden olabilir.[9]

Batarya Bozulması

Genel olarak, cep telefonları, kişisel bilgisayarlar ve veri merkezleri gibi cihazlarda bulunan elektronik cihazlar, her biri sıcaklık değişikliklerine farklı tepki veren birçok malzeme türünden oluşur. Bu malzemelerin hepsi dar alanlarda, yan yana bulunur. Dolayısıyla sıcaklık arttıkça, farklı türdeki malzemeler farklı şekilde deforme olur ve potansiyel olarak erken aşınma ve arızaya yol açar.[10]

Otomobillerdeki ve genel elektronik cihazlardaki lityum iyon piller daha yüksek çalışma sıcaklıklarında daha hızlı bozulur.[11] Bunun nedeni, daha yüksek sıcaklıkların, bataryadaki lityumu tüketen korozyon reaksiyonları da dahil olmak üzere batarya içindeki reaksiyonların hızını artırmasıdır. Bu süreç bataryanın depolama kapasitesini aşındırır. Son araştırmalar, elektrikli araçların sürekli 32.2 derecelik havaya maruz kaldıklarında menzillerinin yaklaşık %20'sini kaybedebildiğini göstermektedir.[12]

Veri depolayan sunucularla dolu binalar olan veri merkezleri, bileşenlerini serin tutmak için önemli miktarda ısı yayar. Çok sıcak günlerde, çiplerin aşırı ısınmamasını sağlamak için fanların daha fazla çalışması gerekir. Bazı durumlarda, güçlü fanlar elektronikleri soğutmak için yeterli olmaz.

Veri merkezlerini serin tutmak için dışarıdan gelen kuru hava genellikle önce nemli bir pedden geçirilir. Peddeki su buharlaşarak havaya karışır ve ısıyı emerek havayı soğutur. Evaporatif soğutma olarak adlandırılan bu teknik, çipleri makul bir çalışma sıcaklığında tutmanın genellikle ekonomik ve etkili bir yoludur.[13]

Ancak evaporatif soğutma, aynı zamanda önemli miktarda su da gerektirebilir.[14] Suyun kıt olduğu bölgelerde bu konu sorun yaratmaktadır. Soğutma için kullanılan su, veri merkezleriyle ilişkili zaten yoğun olan kaynak ayak izini daha da artırabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Zorlanan Klimalar

Klimalar, tam da en çok ihtiyaç duydukları zamanda, dışarısı ısındıkça etkili bir şekilde çalışmakta zorlanırlar. Sıcak günlerde, klima kompresörleri evlerdeki ısıyı dışarıya göndermek için daha fazla çalışmak zorunda kalır ve bu da elektrik tüketimini ve genel elektrik talebini orantısız bir şekilde artırır.[15] Örneğin Teksas'ta her 1 santigrat derece sıcaklık artışı, elektrik talebinde yaklaşık %4'lük bir artış yaratmaktadır.[16]

Isı, daha sıcak ülkelerde yaz aylarında elektrik talebinde %50 gibi şaşırtıcı bir artışa yol açarak, daha yüksek sera gazı emisyonları ile birlikte ciddi elektrik kesintisi veya kesinti tehditleri oluşturmaktadır.[17]

Isı Hasarı Nasıl Önlenir?

Dünyanın dört bir yanındaki sıcak hava dalgaları ve ısınan sıcaklıklar, hem insanlar hem de makineler için kısa ve uzun vadede önemli sorunlara yol açıyor. Neyse ki, zararı en aza indirmek için yapabileceğiniz şeyler var.

Tüm Reklamları Kapat

İlk olarak, makinelerinizin klimalı, iyi yalıtılmış bir alanda veya doğrudan güneş ışığından uzak tutulmasını sağlayın.[18]

İkinci olarak, klima gibi yüksek enerjili cihazları kullanmayı veya elektrikli aracınızı daha az insanın elektrik kullandığı yoğun olmayan saatlerde şarj etmeyi düşünün. Bu, yerel elektrik kesintilerini önlemeye yardımcı olabilir.

Isıyı Yeniden Kullanma

Bilim insanları ve mühendisler, makinelerden yayılan büyük miktardaki ısıyı kullanmak ve geri dönüştürmek için yollar geliştiriyor. Basit bir örnek, veri merkezlerinden çıkan atık ısının su ısıtmak için kullanılmasıdır.[19]

Atık ısı aynı zamanda, bir dizi kimyasal ve ısı transferi işlemi yoluyla soğutucuları desteklemek için ısıyı enerji olarak kullanabilen absorpsiyonlu soğutucular gibi diğer tür iklimlendirme sistemlerini de çalıştırabilir.[20]

Tüm Reklamları Kapat

Her iki durumda da, bir şeyi ısıtmak veya soğutmak için gereken enerji, aksi takdirde israf edilen ısıdan gelir. Aslında, enerji santrallerinden elde edilen atık ısı varsayımsal olarak konutların iklimlendirme ihtiyacının %27'sini karşılayabilir ve bu da genel enerji tüketimini ve karbon emisyonlarını azaltacaktır.[21]

Sonuç

Aşırı sıcaklar modern yaşamın her yönünü etkileyebilir ve sıcak hava dalgaları önümüzdeki yıllarda da devam edecek gibi görünüyor. Ancak aşırı sıcakları faydaya çevirmek ve bizim için çalışmasını sağlamak için bazı fırsatlar da yok değil.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
38
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/06/2024 07:31:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/15697

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Basınç
Goril
Çekirdek
Sağlık Örgütü
Ara Tür
Olumsuz
İyi
Epidemik
Özel Görelilik
Özellikler
Anatomi
Taklit
Deri
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Optik
Yaşam
Factchecking
Tarih
Entropi
Sinirbilim
Kuşlar
Analiz
Hukuk
Radyo
Entomoloji
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Garimella, et al. İklim Değişimi Teknolojiyi Nasıl Etkiliyor?. (18 Eylül 2023). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/15697
Garimella, S., Bakırcı, Ç. M. (2023, September 18). İklim Değişimi Teknolojiyi Nasıl Etkiliyor?. Evrim Ağacı. Retrieved June 15, 2024. from https://evrimagaci.org/s/15697
S. Garimella, et al. “İklim Değişimi Teknolojiyi Nasıl Etkiliyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı, Evrim Ağacı, 18 Sep. 2023, https://evrimagaci.org/s/15697.
Garimella, Srinivas. Bakırcı, Çağrı Mert. “İklim Değişimi Teknolojiyi Nasıl Etkiliyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, September 18, 2023. https://evrimagaci.org/s/15697.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close