Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

İbibik (Upupa epops)

İbibik (Upupa epops) Ali Fatih Şama
Bir larva ile beslenen birey.
4 dakika
3,513
Tüm Reklamları Kapat
İbibik
  • Bilimsel Adı Upupa epops
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı İbibik
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Hoopoe
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Gözlem Bilgileri

Karabük'ün Safranbolu ilçesindeki Kent Ormanı'nda gözlemlediğimiz ihtişamlı kuş türü, ibibik (Upupa epops). Ağzında ince uzun gagası ile yakaladığı bir bitki tohumunu veya meyveyi görüyorsunuz. Ayrıca ağaç dalları ile uyumu da muhteşem. Karşımıza birkaç saniyeliğine çıkmasından ötürü düşük ışıkta yanlış teknikle fotoğraflamamız, çözünürlüğün düşmesine sebebiyet verdi.

Tanım ve Genel Bilgiler

Boyutları 25 ile 32 cm arasında ve kanat açıklığı 44 ile 48 cm civarında olan orta boylu bir kuştur. Kafasında tek sıralı "taç" benzeri ibiği ile karakteristiktir. Renkleri de açık kahverengi ve krem rengindedir. Kanatların üzerinde siyah/beyaz şeritler mevcuttur. Kafasındaki güçlü ve yoğun kas tabakası sayesinde ibiği açılıp, kapanabilir. Kapanınca meşhur otobur dinozor cinsi Parasaurolophus kafatası görünümü alır. Vücuduna göre kanatları da oldukça güçlü ve geniştir. Göçebe alt türlerin kanatları daha da geniştir.

Ağzında bir bitki tohumu ile poz verirken, (Safranbolu).
Ağzında bir bitki tohumu ile poz verirken, (Safranbolu).
Pedram Türkoğlu

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Eskiden gökkuzgunlar, yalıçapkınları ve arı kuşları ile birlikte gökkuzgunumsular olarak bilinen Coraciiformes takımında sınıflandırılırdı. Yeni çalışmalar ışığında boynuzgagalar, ibibikler ve orman ibibikleri için Bucerotiformes isimli yeni takım oluşturulmuştur. Ayrıca ibibiklerin ve orman ibibiklerinin orta kulaklarındaki stapes (üzengi) kemiğinin özgün benzerliği nedeni ile evrimsel olarak yakın ilişkili oldukları düşünülür.

İbibik veya yaygın ibibik (Upupa epops), tam olarak 9 tane alt türe sahiptir. Bulunan en eski fosil, Kuaterner Devri'ne (2.5 milyon yıl - 5000 yıl) aittir. Yakın akrabalarının fosilleri ise Miyosen Devri'nde (23 milyon yıl - 5.3 milyon yıl) izlenebilirler.

Tüm Reklamları Kapat

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Avrupa'da ve Asya'da yayılmışlardır. Fakat Sahra Altı Afrika'nın kuzey yarısında da görülebilirler. Göç dönemleri Himalaya Dağları gibi yüksek irtifalarda gözlemlebilirler. Hatta Everest'te bile kaydı var. Genelde yaşlı ağaçların bulunduğu ormanlık alanları, yaprağı dökülen ormanları ve çam ormanlarını tercih ederler.

Davranış ve Etoloji

Uçarken adeta dev bir kelebeğe benzerler. Çünkü her kanat çırpışından sonra kanatlar yarım kapanır ve havada sıçraya sıçraya gidiyormuş görünümü verir. Öte yandan üreme dönemlerindeki özgün "hud hud" veya "'u-bu-bup'" sesleri ile kendilerini belli ederler. İlk hecesi baskın bu ses oldukça karakteristiktir. Aynı şekilde rahatsız edildiklerinde alakarga (Garrulus glandarius) gibi "çaaarrr" sesi de çıkarabilirler. Göç zamanı dışında yalnız yaşamayı seven kuşlardır.

İbibik ve ağzında bir danaburnu (Gryllotalpa gryllotalpa).
İbibik ve ağzında bir danaburnu (Gryllotalpa gryllotalpa).
Evren Anıl Yıldız

Diyet ve Metabolizma

Ağırlıklı olarak böcekler ile beslenmeyi severler. Elbette tohumlar ve ufak meyveler ile de beslenebilirler. Uzun ve eğik gagaları sayesinde yer altındaki oluklardan böcekleri kolaylıkla kapabilirler. Böcekler arasından en çok tercih ettikleri ağustosböcekleri, danaburnular, karıncalar, çekirgeler, larvalar ve kelebek/güve pupaları. Sivri ve uzun gagaları ile toprağı deşerler. Yakaladıkları avı havaya atıp adeta patlamış mısır gibi kapabilirler.

Tek eşli (monogami) olarak bilinirler. Fakat tek sezonluk olduğu söylenir. Yani yılda bir kereliğine tek üreme dönemlik. Ayrıca pis koku yayan bir çift üropigial bez bulundurur. Bu bezler kuşların çoğunda bulunur ve antimikrobiyal görev yapan yağlı salgılar içerir. Fakat ibibiklerde yuvayı avcılardan korumak için etkili bir kötü koku halinde de yayılabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Sıra dışı görünümü nedeni ile birçok kültürün yazıtlarında rastlanılır. Örneğin Üçüncü Tevrat olarak bilinen Leviticus'ta yenilmesi yasak olan hayvanlar arasındadır. Antik Yunan'da kuşların kralı olarak kaleme alınmıştır. 2008'de İsrail'in ulusal kuşu ünvanını kazanmıştır. Estonya geleneğinde ötüşü ölümden sonra ile ilişkilendirilir ve bir kişinin öleceğine işaret eder. Fas'ta şifa verdiği düşünüldüğü için alternatif tıp alanında sık sık kullanılırlar.

Larva ile beslenen birey, (Ankara).
Larva ile beslenen birey, (Ankara).
Ali Fatih Şama

Pers İmparatorluğunda erdemin simgesidir. Simurg'u (Zümrüd-ü Anka) kuşların kralı olarak gösteren kuştur. Vahdet-i vücud felsefesine dayanan tasavvuf eserinde mürşid-i kamili simgeleyen rehber kuştur. Esere göre, kendilerine padişah arayan kuşlar içlerinde en bilge görülen Hüdhüd öncülüğünde Simurg’u bulmak için Kaf Dağı'na doğru yola çıkarlar. Yolda karşılaşılan engelleri aşabilen otuz kuş kalır ve kuşlar en son Farsça "otuz kuş" demek olan Simurg'un kendileri olduğunu anlarlar. Daha sonra hepsi Güneş'te kaybolarak fenafillaha (ölmeden önce ölüp, yokluk sırrına ermek) ulaşır ve bekabillahı (sonsuzluk) yaşamaya başlarlar.

Türk Edebiyat'ında ve İslamiyet'te de yer alan bir kuştur. İslam'ın kutsal kitabı Kur'an'da "hudhud" olarak geçer. Diğer bir adı ile Mürg-i Süleyman, uzaklardan suyu görebilme yeteneği ile "hüt hüt" şeklinde ses çıkardığı ve Süleyman'a "orada orada" dediği söylenir. Aynı şekilde Süleyman'a kuş dilini de öğrettiği inanılır. Hüdhüd eti Hanefi ve Malikiler'e göre mekruh, Şafii ve Hambeliler'e göre ise haramdır. Kafasındaki uzun ibiğin, ona sadakati ve şefkati için verildiğine inanılır. Dolayısıyla inanışlara göre rüyada ibibik görmenin birçok iyi anlamı vardır.

Etimoloji

Yansıyan (onomatopoeic) seslerden köken alan Upupa ve epops terimleri Latince ve Yunanca, kuşun çıkardığı sesi temsil etmektedir. Türkçe'de çavuşkuşu ve hüthüt/hüdhüd olarak bilinir. İngilizce'de ise hoopoe denir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Tebrikler! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/04/2024 10:10:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7283

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kimyasal Bağ
Aslan
Değişim
Kamuflaj
Süt
Virüs
Doğa Gözlemleri
Viral
Hastalık Yayılımı
Dağılım
Manyetik Alan
Bilimkurgu
Grip
Uçma
Yıl
Elementler
Kuşlar
Hominidae
Mistik
Etimoloji
Teyit
Dinozor
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Kitlesel Yok Oluş
Psikanaliz
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
P. Türkoğlu. İbibik (Upupa epops). (13 Temmuz 2018). Alındığı Tarih: 13 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7283
Türkoğlu, P. (2018, July 13). İbibik (Upupa epops). Evrim Ağacı. Retrieved April 13, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7283
P. Türkoğlu. “İbibik (Upupa epops).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, 13 Jul. 2018, https://evrimagaci.org/s/7283.
Türkoğlu, Pedram. “İbibik (Upupa epops).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, July 13, 2018. https://evrimagaci.org/s/7283.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close