Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kuş Fosili Karnında İlk Kez Yumurta Gözlendi!

Anne Kuşun Ölümüne Yumurta Tıkanıklığının Sebep Olduğu Düşünülüyor!

Kuş Fosili Karnında İlk Kez Yumurta Gözlendi!
Söz konusu yumurtayı içeren fosil örneği.
Smithsonian Magazine
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Kretase'ye ait 110 milyon yıllık karşıt kuş (Enantiornithes) fosili içerisinde ilk kez yumurta gözlendi!

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Science News isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Enantiornithes isimli karşıt kuşlardan biri olan Avimaia schweitzerae adlı türün karnında ilk kez yumurta gözlendi! Karşıt kuşlar (Enantiornithes), gününümüz kuşların atası olmayan Mezozoik Dönem'de yaşamış kuşlardır. İşte fosilleşmiş bir karşıt kuşun içerisinde yumurta kalıntıları harika bir şekilde analiz edildi ve günümüz kuşlar ile karşılaştırıldı.

Kretase Dönemi'nde çok iyi fosilleşme olanağı sağlayan bir bölgede ölmüş olmalı ki 110 milyon yıl boyunca karnındaki yumurta izlerini inceleyebilelim. Bu tarz fosilleşmeler genelde durgun, yumuşak nehir yatakları veya zift gölleri gibi viskoz alanlardır. Zira bildiğiniz gibi "fosilleşme" çok zor ve seyrek görülen bir süreçtir.

Elbette bu yumurta ilk hali gibi korunmadı, fakat sınırlarının ve katmanlarının incelenebileceği kadar iyi korundu! Sadece zamanla basınçtan dolayı ezildiği için artık "yuvarlak" bir halde değil. Önceden 120 milyon yıllık kuş fosilinde ilk kez akciğer gözlemlenmişti. Bu çalışmayı incelediğimiz yazımıza da dilerseniz buradan ulaşabilirsiniz.

Vücut ortasında kahverengi ile görülen kısım yumurta dokusu.
Vücut ortasında kahverengi ile görülen kısım yumurta dokusu.
National Geographic

Nature'da yayımlanan bu çalışmaya göre, bir fosilde yumurtası hala vücudunda olan ilk kuş olarak tarihe geçti. Aslında bu fosil 2008 yılında Çin'de çıkarılmıştı. 2018'de ise paleontolog Alida Bailleul ve ekibi, Pekin'de İnsan Kökeni ve Omurgalı Evrimi Laboratuvarı'nda bu örneği tekrar incelemeye aldılar. Fark ettikleri şey, kuşun pubik kemikleri (leğen bölgesi) arasında farklı bir doku bulunması oldu. Mikroskop altında incelediklerinde, bu dokunun aslında bir yumurtaya ait olduğu tespit ettiler. Yumuşak dokular üzerinde bir sürü çalışma yapan paleontolog Mary Schweitzer'e ithafen türün adına Avimaia schweitzerae verildi.

İleri analizler, anne kuşun kemiklerinde geniş medulla kalıntısı tespit ettiler. Kuşlar, üreme dönemlerinde kalsiyum takviyesi sağlamak amacıyla meduller kemik kısmında genişlemeler olur. Tıpkı üreme döneminde insan dişilerinin rahim duvarlarının (endometrium) kalınlaşması gibi...Hatta Nature'da yayımlanan şu çalışmaya göre, söz konusu medulla izleri sayesinde bir T. rex'in yumurtlama döneminde olup, olmadığı anlaşılabildi. Yani bir nevi tarih öncesi gebelik testi gibi.

Karnında yumurtası ile sol tarafta, su yüzeyinde ölmüş anne Avimaia schweitzerae türünün illüstrasyonu. Olayların nasıl geliştiği resmedilmeye çalışılmış.
Karnında yumurtası ile sol tarafta, su yüzeyinde ölmüş anne Avimaia schweitzerae türünün illüstrasyonu. Olayların nasıl geliştiği resmedilmeye çalışılmış.
Michael Rothman

Yumurtayı en dıştan saran mineralden zengin kütikula tabakası embriyoyu, patojen mikrooganizmalar gibi dış etmenlerden korur. Zaman geçtikçe bu tabaka da tahrip olur. İşte bu tabaka ilk defa fosilleşmiş bir yumurtada bu kadar güzel gözlenebildi.

Fakat ilginç olan sadece bu değil. Söz konusu yumurtada bir tane yerine iki tane kütikula tabakası vardı! Üstelik bilinen kalınlığından kat kat daha inceydi. Karın içerisinde uzun süre kalan yumurtalarda gözlenen bir durum bu. Günümüzde sürüngenler ve kuşlar gibi yumurtalayan (ovipar) hayvanlarda görülebilen bir patolojik hadise. Öyle kötü bir durum ki, yumurtlayamama sonucu annenin ölümüne dahi sebep olduğu düşünülüyor!

Söz konusu hastalığa yumurta tıkanıklığı (İngilizce egg-binding) adı verilir. Malnütrisyon (besin yetersizliği), kalsiyum emilim bozukluğu, yumurtanın şekil bozukluğu veya ani sıcaklık değişimi gibi çevresel stres nedenleriyle olabiliyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Science News | Arşiv Bağlantısı
  • Thomas G. Kaye, et al. (2019). Article | Open | Published: 21 March 2019 Fully Fledged Enantiornithine Hatchling Revealed By Laser-Stimulated Fluorescence Supports Precocial Nesting Behavior. Nature, sf: 7. | Arşiv Bağlantısı
  • University of Hong Kong. Ancient Birds Out Of The Egg Running. (25 Mart 2019). Alındığı Tarih: 25 Mart 2019. Alındığı Yer: Science Daily | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Egg-Binding. (25 Mart 2019). Alındığı Tarih: 25 Mart 2019. Alındığı Yer: Wiki | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/09/2020 15:01:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7708

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Makale
Kozmoloji
Bakteriler
Covid-19
Doğru
Diş Hekimliği
Hormon
2019-Ncov
Göz
Hamile
Olasılık
Mutasyon
Küresel Isınma
Ribozim
Kedigiller
Bilim
Sosyal
Bağışıklık Sistemi
Dna
Safsata
Epidemik
Evrim Ağacı
Lgbt
Obstetrik
Maymun
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilgi, daima cehaleti yönetecektir. Kendi kendini yönetmek isteyen bir ulus, bilginin verdiği güç ile donanmalıdır.”
James Madison
Geri Bildirim Gönder