Evrim Ağacı

Kızıl kuyruklu şahin (Buteo jamaicensis)

Kızıl kuyruklu şahin (Buteo jamaicensis)
Kızıl kuyruklu şahin (Buteo jamaicensis)
Ashlee Lane Bakırcı-Taylor

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Teksas'ın Lubbock şehrinde gözlemlediğimiz bir kızıl kuyruklu şahin (Buteo jamaicensis) türü. Kendisi yaban hayatı rehabilitasyon merkezinde bakım altındaydı.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kızıl kuyruklu şahin, orta boylu bir yırtıcı kuş türüdür. Buteo cinsindeki en iri türlerden biridir. Ağırlıkları 690 ila 1600 gram civarında değişir. Uzunlukları 45-65 cm, kanat açıklıkları 110-141 cm kadar olabilir. Seksüel dimorfizm adı verilen cinsiyetler arasında görünüş farkı genellikle boyut açısından bulunur, dişiler erkeklerden %25 daha ağır olabilir. Kafaları ve sırtı, diğer şahin türleri gibi koyu kahverengi tüylerle kaplıdır. Boynu daha açık kahverengi tüyler barındırır, bu da "kolye" görüntüsü sağlar. Sırttaki skapular tüyler açık renktedir, böylece ters "V" görünümü verir. Kanat altı ve göğüs beyaz tüylerle kaplıdır. Beyaz tüylerin üzerinde kahverengi noktalar bulunur. Türün ismini aldığı kuyruk rengi ise tuğla kırmızı tonlarındadır. Bacakları sarı tonlarındadır. Genç bireylerin kahverengi tonları daha koyudur. Görünüş açısından yaygın şahin (Buteo buteo) ile benzerlik gösterir.

Yetişkin birey, Teksas/Lubbock.
Yetişkin birey, Teksas/Lubbock.
Ashlee Lane Bakırcı-Taylor

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Accipitriformes diye bilinen gündüz yırtıcı kuşları isimli takımda Atmacagiller (Accipitridae) ailesinde diğer birçok şahin gibi Buteo cinsinde sınıflandırılırlar. Örneğin yaygın olarak bildiğimiz "şahin" türü Buteo buteo'dur. Bilinen 14 alt türü vardır ve genellikle tüylerdeki renk tonu (don) açısından çeşitlilik gösterirler. Kuzey Amerika'nın güneyindeki popülasyonların oldukça polimorfik olduğu kaydedilmiştir. Yani tüy renkleri çok çeşitlilik gösterir, tamamen siyah veya tamamen beyaz dahi olabilir. Alt türlerden biri olan Harlan şahini (Buteo jamaicensis harlani), bazen Buteo harlani şeklinde kendi başına tür olarak tanımlanır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Kuzeyde Alaska ve Kanada; güneyde Panama ve Batı Hint Adaları olmak üzere Kuzey Amerika'nın neredeyse her yerine yayılmışlardır. Asya veya Avrupa'da görülen bir Buteo türü değildir. Biyocoğrafyası oldukça geniştir. Kumlu çöllerden, yoğun ormanlara ve hatta şehirlere kadar birçok bölgede üreyebilirler. Türkiye'de yaşayan ve çok sık görülen kızıl şahin (Buteo rufinus) türü ile karıştırılmamalıdır.

Kafa yapısının yakından görünümü, Teksas/Lubbock.
Kafa yapısının yakından görünümü, Teksas/Lubbock.
Ashlee Lane Bakırcı-Taylor

Popülasyon ve Koruma Statüsü

IUCN Kırmızı Liste tarafından Asgari Endişe (LC) statüsünde sınıflandırılır. Meksika'da, Kanada'da ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yasal olarak koruma altındadır.

Davranış ve Etoloji

Çoğu Buteo gibi tünedikleri yükseklikten bir anda atlayarak avlanırlar. Buna rağmen avlanma davranışı da popülasyonun yaşadığı çevreye göre değişiklik gösterebilir.

Diyet ve Metabolizma

Diyetleri diğer yırtıcı kuşlar (raptor) gibi etçil ağırlıklıdır. Fakat biyocoğrafyaya göre fırsatçı bir hepçil diyet görülebilir. Yaşam alanı bu denli geniş türlerde evrimsel açıdan sık rastlanan bir durumdur. Kuzey Amerika popülasyonunun büyük bölümü küçük kemirgenler ile beslenir. Diürnal (gündüzcül) türler oldukları için kemirgenler arasından en sık sincaplar ile beslendikleri görülmüştür. Ayrıca sürüngenlerin de büyük bölümü ile beslenebilirler. Hatta bazı popülasyonların kemirgenlerden çok sürüngenleri tercih ettiği görülmüştür. Nadiren de balıklarla, amfibiyenlerle ve omurgasızlarla beslendikleri bilinir.

Yetişkin birey, Teksas/Lubbock.
Yetişkin birey, Teksas/Lubbock.
Ashlee Lane Bakırcı-Taylor

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Kuzey Amerika'da yuvayı terk etmiş yalnız bireyler ehlileştirilerek, avlanma amaçlı yararlanılır. Yakalanan bireyin yuvayı terk etmiş yalnız birey olması ve 1 yaşından küçük olması gerekir. Böylece popülasyondaki üreme oranını bozmadığı dile getirilir. Aksi takdirde yasa dışıdır.

Etimoloji

İngilizce "red-tailed hawk" olarak bilinir. Kısaca "red-tail" de denir. Türkçe'ye kızıl kuyruklu şahin olarak geçmiştir. Amerika halkı arasında "chickenhawk" şeklinde hitap edilmesine rağmen nadiren kümes hayvanları ile beslenir. İsim benzerliğinden dolayı Eski Dünya'da görülen kızıl şahin (Buteo rufinus) ile karıştırılmaması gerekir. Söz konusu kaydımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Ferguson-Lees, J.; Christie, D.. (2001). Raptors Of The World. London. ISBN: 978-0-7136-8026-3. Yayınevi: Ferguson-L Christopher Helmees, J.; Christie, D. (2001). Raptors of the World. London.
  • Wikipedia. Red-Tailed Hawk. (2020, Nisan 10). Alındığı Tarih: 10 Nisan 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • Red-tailed Hawk. All About Birds. (2020, Nisan 10). Alındığı Tarih: 10 Nisan 2020. Alındığı Yer: Cornell Lab of Ornithology | Arşiv Bağlantısı
  • Maxwell, Terry C. (2013). Wildlife Of The Concho Valley. ISBN: 978-1-62349-006-5. Yayınevi: Texas A&M University Press.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/06/2020 09:13:22 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8523

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Güncel
Biyografi
Fosil
Sahtebilim
Nöron Hücresi
Kamuflaj
Hayvanlar Alemi
Yağ
Deri
Carl Sagan
Sıcaklık
Yavru
Tardigrad
Canlı
Matematik
Doğa Yasası
Evrim
Mit
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Uzay
Teyit
Maske
Ay Ve Dünya
Mühendislik
Entropi
Tüyler
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilgi, güçtür.”
Francis Bacon
Geri Bildirim Gönder