Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kızıl kuyruklu şahin (Buteo jamaicensis)

Kızıl kuyruklu şahin (Buteo jamaicensis)
Kızıl kuyruklu şahin (Buteo jamaicensis)
Ashlee Lane Bakırcı-Taylor
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Teksas'ın Lubbock şehrinde gözlemlediğimiz bir kızıl kuyruklu şahin (Buteo jamaicensis) türü. Kendisi yaban hayatı rehabilitasyon merkezinde bakım altındaydı.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kızıl kuyruklu şahin, orta boylu bir yırtıcı kuş türüdür. Buteo cinsindeki en iri türlerden biridir. Ağırlıkları 690 ila 1600 gram civarında değişir. Uzunlukları 45-65 cm, kanat açıklıkları 110-141 cm kadar olabilir. Seksüel dimorfizm adı verilen cinsiyetler arasında görünüş farkı genellikle boyut açısından bulunur, dişiler erkeklerden %25 daha ağır olabilir. Kafaları ve sırtı, diğer şahin türleri gibi koyu kahverengi tüylerle kaplıdır. Boynu daha açık kahverengi tüyler barındırır, bu da "kolye" görüntüsü sağlar. Sırttaki skapular tüyler açık renktedir, böylece ters "V" görünümü verir. Kanat altı ve göğüs beyaz tüylerle kaplıdır. Beyaz tüylerin üzerinde kahverengi noktalar bulunur. Türün ismini aldığı kuyruk rengi ise tuğla kırmızı tonlarındadır. Bacakları sarı tonlarındadır. Genç bireylerin kahverengi tonları daha koyudur. Görünüş açısından yaygın şahin (Buteo buteo) ile benzerlik gösterir.

Yetişkin birey, Teksas/Lubbock.
Yetişkin birey, Teksas/Lubbock.
Ashlee Lane Bakırcı-Taylor

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Accipitriformes diye bilinen gündüz yırtıcı kuşları isimli takımda Atmacagiller (Accipitridae) ailesinde diğer birçok şahin gibi Buteo cinsinde sınıflandırılırlar. Örneğin yaygın olarak bildiğimiz "şahin" türü Buteo buteo'dur. Bilinen 14 alt türü vardır ve genellikle tüylerdeki renk tonu (don) açısından çeşitlilik gösterirler. Kuzey Amerika'nın güneyindeki popülasyonların oldukça polimorfik olduğu kaydedilmiştir. Yani tüy renkleri çok çeşitlilik gösterir, tamamen siyah veya tamamen beyaz dahi olabilir. Alt türlerden biri olan Harlan şahini (Buteo jamaicensis harlani), bazen Buteo harlani şeklinde kendi başına tür olarak tanımlanır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Kuzeyde Alaska ve Kanada; güneyde Panama ve Batı Hint Adaları olmak üzere Kuzey Amerika'nın neredeyse her yerine yayılmışlardır. Asya veya Avrupa'da görülen bir Buteo türü değildir. Biyocoğrafyası oldukça geniştir. Kumlu çöllerden, yoğun ormanlara ve hatta şehirlere kadar birçok bölgede üreyebilirler. Türkiye'de yaşayan ve çok sık görülen kızıl şahin (Buteo rufinus) türü ile karıştırılmamalıdır.

Kafa yapısının yakından görünümü, Teksas/Lubbock.
Kafa yapısının yakından görünümü, Teksas/Lubbock.
Ashlee Lane Bakırcı-Taylor

Popülasyon ve Koruma Statüsü

IUCN Kırmızı Liste tarafından Asgari Endişe (LC) statüsünde sınıflandırılır. Meksika'da, Kanada'da ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yasal olarak koruma altındadır.

Davranış ve Etoloji

Çoğu Buteo gibi tünedikleri yükseklikten bir anda atlayarak avlanırlar. Buna rağmen avlanma davranışı da popülasyonun yaşadığı çevreye göre değişiklik gösterebilir.

Diyet ve Metabolizma

Diyetleri diğer yırtıcı kuşlar (raptor) gibi etçil ağırlıklıdır. Fakat biyocoğrafyaya göre fırsatçı bir hepçil diyet görülebilir. Yaşam alanı bu denli geniş türlerde evrimsel açıdan sık rastlanan bir durumdur. Kuzey Amerika popülasyonunun büyük bölümü küçük kemirgenler ile beslenir. Diürnal (gündüzcül) türler oldukları için kemirgenler arasından en sık sincaplar ile beslendikleri görülmüştür. Ayrıca sürüngenlerin de büyük bölümü ile beslenebilirler. Hatta bazı popülasyonların kemirgenlerden çok sürüngenleri tercih ettiği görülmüştür. Nadiren de balıklarla, amfibiyenlerle ve omurgasızlarla beslendikleri bilinir.

Yetişkin birey, Teksas/Lubbock.
Yetişkin birey, Teksas/Lubbock.
Ashlee Lane Bakırcı-Taylor

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Kuzey Amerika'da yuvayı terk etmiş yalnız bireyler ehlileştirilerek, avlanma amaçlı yararlanılır. Yakalanan bireyin yuvayı terk etmiş yalnız birey olması ve 1 yaşından küçük olması gerekir. Böylece popülasyondaki üreme oranını bozmadığı dile getirilir. Aksi takdirde yasa dışıdır.

Etimoloji

İngilizce "red-tailed hawk" olarak bilinir. Kısaca "red-tail" de denir. Türkçe'ye kızıl kuyruklu şahin olarak geçmiştir. Amerika halkı arasında "chickenhawk" şeklinde hitap edilmesine rağmen nadiren kümes hayvanları ile beslenir. İsim benzerliğinden dolayı Eski Dünya'da görülen kızıl şahin (Buteo rufinus) ile karıştırılmaması gerekir. Söz konusu kaydımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Ferguson-Lees, J.; Christie, D.. (2001). Raptors Of The World. London. ISBN: 978-0-7136-8026-3. Yayınevi: Ferguson-L Christopher Helmees, J.; Christie, D. (2001). Raptors of the World. London.
  • Wikipedia. Red-Tailed Hawk. (10 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 10 Nisan 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • Red-tailed Hawk. All About Birds. (10 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 10 Nisan 2020. Alındığı Yer: Cornell Lab of Ornithology | Arşiv Bağlantısı
  • Maxwell, Terry C. (2013). Wildlife Of The Concho Valley. ISBN: 978-1-62349-006-5. Yayınevi: Texas A&M University Press.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/08/2020 17:51:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8523

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Aşı
Cinsellik Araştırmaları
Sosyal
Eğitim
İnsan
Gezegen
Evrim Teorisi
İstatistik
Kelebek
Beslenme Davranışı
Beslenme Davranışları
Mit
Maymun
Canlı
Bitki
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Yapay Seçilim
Meteor
Sars-Cov-2
Avrupa
Nöron
İnsanlık
Deney
Küresel Isınma
Köpek
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Çoğu zaman ekonomistlerin insanlardan beklediği gibi davranmayız; çünkü onların sandığından çok daha az bencil ve çok daha az rasyoneliz.”
Frans de Waal
Geri Bildirim Gönder