Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Hücre İçi Süreçler, Sandığınız Kadar Düzenli ve Tertipli Değil: Sinapslardaki Protein Hareketliliğini Kendi Gözlerinizle Görün!

Hücre İçi Süreçler, Sandığınız Kadar Düzenli ve Tertipli Değil: Sinapslardaki Protein Hareketliliğini Kendi Gözlerinizle Görün! SciTechDaily
2 dakika
2,634
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Hücre düzeyinde işlerin nasıl yürüdüğünü öğrenirken ya da kendi kendimize oturmuş düşünürken birçok şeyi basitleştirme eğiliminde oluyoruz. Hücreye dışarıdan alınan maddeleri hayal ederken hücre zarından bir kese oluşup içeri alındığını resmediyoruz; fakat hayallerimizde, etrafta başka hiçbir şey olmuyor. Peki hücrenin bu kadar boş olması, olayların bu kadar bağımsız olması mümkün mü?

2020 yılının haziran ayında The EMBO Journal dergisinde yayınlanan bir makalenin yayınladığı videoyu izleyince, zihnimizdeki canlandırmalarda bu karmaşıklığın güzelliğinden ne düzeyde mahrum kaldığımız daha iyi anlaşılıyor. Bu videoya az sonra geleceğiz, öncelikle bu karmakarışık güzelliğin ne olduğunu anlamaya çalışalım.

Sinaps iletimi (veya sinaptik transmisyon), üzerine uzun bir zaman çalışılmış ve birçok proteini de keşfedilmiş bir yolak. Bu konuda yapılan çalışmaların sonuçlarının nasıl gösterildiğine dair bir örneği aşağıdaki figürde görebiliriz. Klasik bir şekilde yapıldığı gibi, sadece konuyla ilgili proteinlerin statik bir şekilde çizilmiş halleri ve son derece düzgün bir şekilde hücreyi terk eden bir vesikül:

Tüm Reklamları Kapat

Kalsiyum kanallarının sinaptik transmisyonundaki rolü
Kalsiyum kanallarının sinaptik transmisyonundaki rolü
General Physiology and Biophysics

Bu tür çizimler, hücresel süreçlerin okul sıralarında öğrenimini bir nebze kolaylaştırıyor olsa da, bir yandan da önemli bir hatayı doğuruyor: İnsanlar, sanki hücre içi süreçler gerçekten de bu çizimlerde gösterildiği kadar düzenli, isabetli ve hatasız olduğunu sanmaya başlıyorlar.

Bahsettiğimiz makale, proteinlerin hareket kabiliyetlerinin kendi boyutlarından mı yoksa diğer proteinlerle olan ilişkilerinden mi etkilendiği gibi daha bütüncül bir soruya cevap arıyor. Bu yüzden de kontrollerle beraber sinaptik bouton (akson uçları) ve aksonlarda bulunan 45 proteini seçtiler ve flüoresan bir protein olan GFP ile beraber, bu proteinler hücrelerde ifade edildiler (üretildiler).

Daha sonra bu proteinlerin hareketleri, mikroskop bazlı olan FRAP metoduyla takip edildi. Bu metottan kısaca bahsetmek gerekirse: Yüksek yoğunluklu bir lazer kaynağı ile hücre zarının ilgilendiğimiz kısmındaki flüoresan proteinler ağartılıyor ve bu bölgenin etrafındaki ağartılmamış proteinlerin hareket etmesiyle, ağartılmış olanlar ve olmayanlar birbirleri içinde dağılıyor.

FRAP sonuçları kolayca görüntüye dökülebilecek analizler içermediği için, bu çalışmada da FRAP sonuçlarını anlamlandırmak adına bir model de oluşturdular. Önce elektron mikroskobundan gelen veriler ile in silico 3D bir sinaps oluşturdular ve parçacıklar bu 3D sinaps üzerinde farklı hızlarda hareket ettirildi.

Tüm Reklamları Kapat

Daha sonra bu harekeler yapay bir FRAP klibine dönüştürüldü ve orijinal FRAP verisi ile karşılaştırılarak biyolojik ölçümleri en iyi gösteren model diğerleri arasından seçildi. Böylece proteinlerin difüzyon katsayısı belirlendi ve bu hareketin grafik bir temsili oluşmuş oldu. Oluşturulan rengarenk ve heyecan verici video aşağıda görülebilir:

3D sinaps ve üzerindeki 45 farklı proteinin difüzyon modeli
EMBO

Tabii deneyin amacı sadece bunu modellemek değildi. Proteinlerin hareketleriyle ilgili daha ayrıntılı sonuçlara ulaşmayı hedefliyorlardı - ki bunu da başardılar. Sonuçlar gösteriyor ki, zar proteinleri sitozolik proteinlere göre daha az hareketlilik gösteriyor ve proteinler, genel olarak aksonlarda, akson uçlarına kıyasla daha hareketli oluyorlar. Hareketliliği etkileyen parametreler ise şöyle sıralanıyor:

  • amino asit kompozisyonu,
  • mRNA kompozisyonu ve
  • proteinin ömrü.

Ulaşılan sonuçlar gayet tatmin edici olsa da hücrelerin hayalimizde olduklarından daha hareketli, canlı ve dolu olduğunu gerçek verilere dayanan bir şekilde görmek çok daha ufuk açıcı diye düşünüyoruz.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
31
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 11
  • Muhteşem! 9
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Tebrikler! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/05/2024 15:18:10 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9042

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Hızlı
Mantar
Kartal
Gün
Bilgi
Işık Yılı
Bağırsak
Coronavirus
Araştırmacılar
Erkek
Halk Sağlığı
Doktor
Teşhis
Jeoloji
Aslan
Kültür
Virüs
Vaka
Samanyolu Galaksisi
Balina
Gerçek
Evren
Travma
İhtiyoloji
Karbonhidrat
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
G. Özata, et al. Hücre İçi Süreçler, Sandığınız Kadar Düzenli ve Tertipli Değil: Sinapslardaki Protein Hareketliliğini Kendi Gözlerinizle Görün!. (27 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 19 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9042
Özata, G., Bakırcı, Ç. M. (2020, July 27). Hücre İçi Süreçler, Sandığınız Kadar Düzenli ve Tertipli Değil: Sinapslardaki Protein Hareketliliğini Kendi Gözlerinizle Görün!. Evrim Ağacı. Retrieved May 19, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9042
G. Özata, et al. “Hücre İçi Süreçler, Sandığınız Kadar Düzenli ve Tertipli Değil: Sinapslardaki Protein Hareketliliğini Kendi Gözlerinizle Görün!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 27 Jul. 2020, https://evrimagaci.org/s/9042.
Özata, Gamze. Bakırcı, Çağrı Mert. “Hücre İçi Süreçler, Sandığınız Kadar Düzenli ve Tertipli Değil: Sinapslardaki Protein Hareketliliğini Kendi Gözlerinizle Görün!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, July 27, 2020. https://evrimagaci.org/s/9042.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close