Hubble Gerilimi: Evren, Sandığımızdan Daha Hızlı Genişliyor!

Hubble Gerilimi: Evren, Sandığımızdan Daha Hızlı Genişliyor!
IC434 - Atbasi Bulutsusu. Ekipman: Takahashi Epsilon 130D, Nikon D850 Astro cool, Skywatcher EQ6R, Hutech IDAS D1 Filter
Mehmet Ergün
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  MehmetErgün Fotoğrafçı Mehmet Ergün
3 dakika
9,434 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu'nu kullanan gökbilimciler, evrenin genişleme oranını ölçmek için kullanılan iki yaygın yöntem arasında neden tutarsızlık olduğunu ortaya çıkarmaya bir adım daha yaklaştılar. Sonuçları, evrenin genişlemesi ile ilgili yeni bir fizik teorisine ihtiyaç duyabileceğimize işaret ediyor.

Evren Nasıl Genişler?

Isaac Newton’un kütleçekim yasası ile birlikte evrenin değişmezliği zaten tartışılmaya başlanmıştı. Bütün gök cisimleri birbiri üzerinde kütleçekim kuvveti uyguladığına göre, uzun dönemde evrenin küçülmesi kaçınılmaz görünüyordu. Bu sebeple, dönemin birçok bilim insanı, evrenin kısa süre sonra yok olacağını düşünüyordu.

Fakat bu görüş Hubble’ın genişleme yasası ile birlikte değişti. Edwin Hubble’ın gözlem sonuçlarına göre, gezegenler belirli bir konumdan uzaklaştıkça ve uzaklaşma mesafesi arttıkça uzaklaşma hızının da aynı şekilde arttığını gösterdi. Yani Evren'imiz küçülmek bir yana, durmaksızın genişlemektedir. Bu konuyla ilgili daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Evren Ne Kadar Hızlı Genişliyor?

Normal koşullarda, evren genişlese bile, genişleme hızının zaman içinde kütle çekimi sebebiyle düşmesi gerekir; çünkü kütleçekim kuvveti bu genişlemeyi yavaşlatacaktır. Dolayısıyla en azından ilk etapta, Evren'in gençlik döneminde bugünkünden daha hızlı genişlemesi beklenirdi. Bu mantıktan yola çıkan bilim insanları, daha uzaktaki gök cisimlerini (ve onlardan ışığın bize ulaşması daha uzun süreceği için, dolayısıyla daha eski zamanları) gözlediklerinde, gözlemlerinde gördükleri bölgelerin Evren'in bugün, bizim bulunduğumuz bölgede olduğundan daha hızlı genişlemesi gerektiğini varsaymışlardı. Ancak 1990'lı yıllarda yapılan gözlemler, bu varsayımla çelişmektedir.

Reklamı Kapat

Evren'in 13.8 milyar yıl önceki zamanlarına bakarak toplanan ve Evren'in bugün ne hızla genişlemesi gerektiğini hesaplamamızı mümkün kılan veriler, Avrupa Uzay Ajansı'nın Planck uydusundan gelmektedir. Ancak Hubble Teleskobu ile yapılan ölçümlere göre, Evren'in güncel genişleme oranı, Büyük Patlama’dan kısa bir süre sonra evrenin yörüngesindeki gözlemlerle tahmin edilene kıyasla %9 daha hızlı. Buna göre Evren, megaparsek (3.086×10193.086\times{10^{19}} kilometre) başına saniyede 74 kilometre kadar bir hızla genişliyor (diğer ölçüm bu genişlemeyi megaparsek başına 67 kilometre olarak ölçmekte).

Bu tutarsızlık aslında akademik çalışmalarda birkaç on yıl önce tespit edilmişti; ancak bu tutarsızlığın ölçüm tekniklerindeki farklılıklarından mı, yoksa şanssız ölçümlere denk gelmekten mi kaynaklandığı tespit edilememişti.

Bu veriler üzerinde çalışan araştırmacılar, bu veri tutarsızlığının şans eseri oluşma ihtimalini 13000\frac{1}{3000} seviyesinden 110000\frac{1}{10000} seviyesine kadar azaltmayı da başardılar. Johns Hopkins Üniversitesi'nden Nobel Ödüllü fizik ve astronomi profesörü Adam Riess şöyle diyor:

Erken ve geç evren arasındaki "Hubble gerilimi", kozmolojinin en heyecan verici gelişmelerinden biri olabilir. Bu uyumsuzluk büyüyor ve bu uyumsuzluğun şanstan kaynaklandığını iddia etmek giderek imkansızlaşıyor. Ölçümler arasındaki fark, muhtemelen tesadüf eseri değil.

Ayrıca bilim insanları bu hızlanmanın karanlık enerji yoğunluğundaki bir artışın sonucu olabileceğini düşünüyor. Johns Hopkins araştırmacıları buna erken karanlık enerji adını veriyorlar. Eğer bu doğruysa, Evren'in genişlemesi sanıldığı gibi iki kısımda değil, üç kısımda yaşanmış olabilir:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İlk kısımda, yani Büyük Patlama'dan sonraki ilk birkaç saniyede karanlık enerji maddeyi uzay boyunca dışa doğru saçmıştır; buna erken genişleme evresi denmektedir. Sonrasında gelen ikinci kısımda karanlık enerji nedeniyle Evren giderek hızlanan bir şekilde genişlemiştir. Yeni teori ise, bu süreçte üçüncü bir kısım olduğunu ve Evren'in sanıldığından da hızlı genişlemesinin nedeninin bu olduğunu ileri sürüyor.

Yine de bu şimdi mevcut fizik kanunlarıyla açıklanabilecek bir durum olarak görülmüyor. Bu durum, uyuşmazlığın açıklanabilmesi için yeni bir fizik gerekebileceğini gösteriyor.

https://en.wikipedia.org/wiki/Expansion_of_the_universe

https://edition.cnn.com/2019/04/25/world/universe-expanding-faster-scn/index.html?utm_term=image&utm_medium=social&utm_content=2019-04-26T03%3A51%3A05&utm_source=twCNN

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 5
  • Tebrikler! 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Muhteşem! 2
  • Korkutucu! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: NASA | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Expansion Of The Universe. (28 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 04 Haziran 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • A. Strickland. The Universe Is Expanding Faster Than We Thought. (25 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 04 Haziran 2019. Alındığı Yer: CNN | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/08/2021 00:01:23 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/501

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Adaptasyon
Primat
Dinozorlar
İnternet
Video
Köpekler
Mers
Sağlık Örgütü
Kimyasal Element
Kadın Sağlığı
Doğal Seçilim
Hayvan
Dağılım
Genel Görelilik
Canlı Cansız
Amerika Birleşik Devletleri
Taksonomi
Çin
İnsan Evrimi
Mikrop
Jinekoloji
Türkiye
Hastalık Kontrolü
Kromozom
Dna
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın