Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Hubble Gerilimi: Evren, Sandığımızdan Daha Hızlı Genişliyor!

Hubble Gerilimi: Evren, Sandığımızdan Daha Hızlı Genişliyor! Mehmet Ergün
IC434 - Atbasi Bulutsusu. Ekipman: Takahashi Epsilon 130D, Nikon D850 Astro cool, Skywatcher EQ6R, Hutech IDAS D1 Filter
3 dakika
11,796
Evrim Ağacı Akademi: Kozmoloji (Evrenbilim) Yazı Dizisi

Bu yazı, Kozmoloji (Evrenbilim) yazı dizisinin 12. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Kozmoloji Nedir? Evrenbilim Neleri Araştırır?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu'nu kullanan gökbilimciler, evrenin genişleme oranını ölçmek için kullanılan iki yaygın yöntem arasında neden tutarsızlık olduğunu ortaya çıkarmaya bir adım daha yaklaştılar. Sonuçları, evrenin genişlemesi ile ilgili yeni bir fizik teorisine ihtiyaç duyabileceğimize işaret ediyor.

Evren Nasıl Genişler?

Isaac Newton’un kütleçekim yasası ile birlikte evrenin değişmezliği zaten tartışılmaya başlanmıştı. Bütün gök cisimleri birbiri üzerinde kütleçekim kuvveti uyguladığına göre, uzun dönemde evrenin küçülmesi kaçınılmaz görünüyordu. Bu sebeple, dönemin birçok bilim insanı, evrenin kısa süre sonra yok olacağını düşünüyordu.

Fakat bu görüş Hubble’ın genişleme yasası ile birlikte değişti. Edwin Hubble’ın gözlem sonuçlarına göre, gezegenler belirli bir konumdan uzaklaştıkça ve uzaklaşma mesafesi arttıkça uzaklaşma hızının da aynı şekilde arttığını gösterdi. Yani Evren'imiz küçülmek bir yana, durmaksızın genişlemektedir. Bu konuyla ilgili daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Evren Ne Kadar Hızlı Genişliyor?

Normal koşullarda, evren genişlese bile, genişleme hızının zaman içinde kütle çekimi sebebiyle düşmesi gerekir; çünkü kütleçekim kuvveti bu genişlemeyi yavaşlatacaktır. Dolayısıyla en azından ilk etapta, Evren'in gençlik döneminde bugünkünden daha hızlı genişlemesi beklenirdi. Bu mantıktan yola çıkan bilim insanları, daha uzaktaki gök cisimlerini (ve onlardan ışığın bize ulaşması daha uzun süreceği için, dolayısıyla daha eski zamanları) gözlediklerinde, gözlemlerinde gördükleri bölgelerin Evren'in bugün, bizim bulunduğumuz bölgede olduğundan daha hızlı genişlemesi gerektiğini varsaymışlardı. Ancak 1990'lı yıllarda yapılan gözlemler, bu varsayımla çelişmektedir.

Evren'in 13.8 milyar yıl önceki zamanlarına bakarak toplanan ve Evren'in bugün ne hızla genişlemesi gerektiğini hesaplamamızı mümkün kılan veriler, Avrupa Uzay Ajansı'nın Planck uydusundan gelmektedir. Ancak Hubble Teleskobu ile yapılan ölçümlere göre, Evren'in güncel genişleme oranı, Büyük Patlama’dan kısa bir süre sonra evrenin yörüngesindeki gözlemlerle tahmin edilene kıyasla %9 daha hızlı. Buna göre Evren, megaparsek (3.086×10193.086\times{10^{19}} kilometre) başına saniyede 74 kilometre kadar bir hızla genişliyor (diğer ölçüm bu genişlemeyi megaparsek başına 67 kilometre olarak ölçmekte).

Bu tutarsızlık aslında akademik çalışmalarda birkaç on yıl önce tespit edilmişti; ancak bu tutarsızlığın ölçüm tekniklerindeki farklılıklarından mı, yoksa şanssız ölçümlere denk gelmekten mi kaynaklandığı tespit edilememişti.

Bu veriler üzerinde çalışan araştırmacılar, bu veri tutarsızlığının şans eseri oluşma ihtimalini 13000\frac{1}{3000} seviyesinden 110000\frac{1}{10000} seviyesine kadar azaltmayı da başardılar. Johns Hopkins Üniversitesi'nden Nobel Ödüllü fizik ve astronomi profesörü Adam Riess şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Erken ve geç evren arasındaki "Hubble gerilimi", kozmolojinin en heyecan verici gelişmelerinden biri olabilir. Bu uyumsuzluk büyüyor ve bu uyumsuzluğun şanstan kaynaklandığını iddia etmek giderek imkansızlaşıyor. Ölçümler arasındaki fark, muhtemelen tesadüf eseri değil.

Ayrıca bilim insanları bu hızlanmanın karanlık enerji yoğunluğundaki bir artışın sonucu olabileceğini düşünüyor. Johns Hopkins araştırmacıları buna erken karanlık enerji adını veriyorlar. Eğer bu doğruysa, Evren'in genişlemesi sanıldığı gibi iki kısımda değil, üç kısımda yaşanmış olabilir:

İlk kısımda, yani Büyük Patlama'dan sonraki ilk birkaç saniyede karanlık enerji maddeyi uzay boyunca dışa doğru saçmıştır; buna erken genişleme evresi denmektedir. Sonrasında gelen ikinci kısımda karanlık enerji nedeniyle Evren giderek hızlanan bir şekilde genişlemiştir. Yeni teori ise, bu süreçte üçüncü bir kısım olduğunu ve Evren'in sanıldığından da hızlı genişlemesinin nedeninin bu olduğunu ileri sürüyor.

Yine de bu şimdi mevcut fizik kanunlarıyla açıklanabilecek bir durum olarak görülmüyor. Bu durum, uyuşmazlığın açıklanabilmesi için yeni bir fizik gerekebileceğini gösteriyor.

https://en.wikipedia.org/wiki/Expansion_of_the_universe

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

https://edition.cnn.com/2019/04/25/world/universe-expanding-faster-scn/index.html?utm_term=image&utm_medium=social&utm_content=2019-04-26T03%3A51%3A05&utm_source=twCNN

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Kozmoloji (Evrenbilim) Yazı Dizisi

Bu yazı, Kozmoloji (Evrenbilim) yazı dizisinin 12. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Kozmoloji Nedir? Evrenbilim Neleri Araştırır?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
61
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 15
  • İnanılmaz 11
  • Tebrikler! 10
  • Muhteşem! 5
  • Korkutucu! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: NASA | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Expansion Of The Universe. (28 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 4 Haziran 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • A. Strickland. The Universe Is Expanding Faster Than We Thought. (25 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 4 Haziran 2019. Alındığı Yer: CNN | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/06/2024 21:54:04 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/501

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Mitler Ve Gerçekler
Psikiyatri
Uzay Görevleri
Coronavirus
Yiyecek
Hastalık Kontrolü
Yas
Balık
Hematoloji
Robot
Fizik
Türlerin Kökeni
Hız
Dna
Yeme
Ölüm
Eğilim
Fobi
Oyun Teorisi
Yaşlılık
Beslenme Davranışları
Mikrobiyoloji
Hastalık Kataloğu
Genler
Eşcinsellik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. İ. Pıçaklı, et al. Hubble Gerilimi: Evren, Sandığımızdan Daha Hızlı Genişliyor!. (4 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 24 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/501
Pıçaklı, K. İ., Bakırcı, Ç. M. (2019, June 04). Hubble Gerilimi: Evren, Sandığımızdan Daha Hızlı Genişliyor!. Evrim Ağacı. Retrieved June 24, 2024. from https://evrimagaci.org/s/501
K. İ. Pıçaklı, et al. “Hubble Gerilimi: Evren, Sandığımızdan Daha Hızlı Genişliyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 04 Jun. 2019, https://evrimagaci.org/s/501.
Pıçaklı, Kerime İrem. Bakırcı, Çağrı Mert. “Hubble Gerilimi: Evren, Sandığımızdan Daha Hızlı Genişliyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, June 04, 2019. https://evrimagaci.org/s/501.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close