Hospitalier Şövalyeleri: Hasta Bakıcılıktan Şövalyeliğe Geçiş Yapan Tarikatın İlginç Öyküsü

Hospitalier Şövalyeleri: Hasta Bakıcılıktan Şövalyeliğe Geçiş Yapan Tarikatın İlginç Öyküsü
Malta Şövalyeleri
Wikipedia Commons
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
5 dakika
547 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Tarihi MÖ. 3000'li yıllara kadar giden Kudüs şehri, özellikle İbrahimi dinlerin kendine atfettiği değerden dolayı Orta Doğu coğrafyasında her zaman öne çıkan bir yer olmuştur. Tarihin her döneminde bu topraklar için çeşitli mücadeleler verilmiştir. Özellikle bu dinlerin "kutsal" kabul ettiği mekanları bünyesinde barındırmasından dolayı, popüler bir ibadet ve hac merkezi haline gelmiştir. Bu özelliğinden dolayı Kudüs'ü elinde tutmak, devletlere ve toplumlara ciddi bir prestij kazandırmıştır.

Orta Çağ Avrupası'nda, aylarca süren yolculuklarla Hristiyan hacılar, yüzlerce kilometre uzaktan deniz ve kara yoluyla hac görevini yerine getirmek amacıyla bu toprakları ziyarete gelmiştir. Dönem şartları incelendiğinde ulaşım imkanlarının sınırlılığı, yol güvenliği ve salgın hastalıklar bu yolculuğa çıkan insanları ciddi bir şekilde etkilemiştir. Sadece hacılar değil, tüccarlar da bu uzun yolculuklarda ciddi zahmet ve sıkıntı çekmiştir.

Bu sebeplerden dolayı Kudüs'te, İtalyan Amalfi'li tüccarlar önderliğinde, başlangıçta kendi ihtiyaçlarını giderebilmeleri için, sonrasındaysa hasta ve bakıma ihtiyacı olan hacılara yardım etmek, konaklamalarını sağlamak amacıyla bir manastır ve manastıra bağlı misafirhaneler ve hastane inşa edilmiştir. İnşa edilen bu kurumların giderleri, toplanan bağışlarla karşılanmıştır. Bu manastır ve çevresinde gelişen yapılar, 1. Haçlı Seferi'ne kadar bir hayır kuruluşu olarak faaliyetlerine devam etmiştir.

Reklamı Kapat

Birinci Haçlı Seferi (1096-1099) sonucunda Kudüs'ün Hristiyanlar tarafından ele geçirilmesi ve Kudüs Krallığı'nın kurulmasıyla beraber, başlangıçta "yardım kuruluşu" olarak faaliyetlerine başlayan bu kurumun işleyişinde değişikliğe gidilmiştir: Hastanenin baş rahibi Üstat Gerard döneminde, Papalık tarafından resmi olarak tanınan bu kuruluşun gelirlerinde ciddi miktarda artış olmuştur. Avrupa'dan gelen bağışların yanı sıra Haçlı Seferi'ne katılan birçok asilzade de varlıklarını tamamıyla bu kuruma vermiştir. Gelirleri artan kurum, hac güzergahlarına tesisler inşa etmiş, bu tesisler ile hem yol güvenliği sağlanmış hem de tanınırlığı artmıştır.

2. Üstat Raymond de Pay zamanında ise bakımevi hizmetinin yanı sıra Kudüs'e gelen savaşçıların da desteğiyle kurum bir şövalye tarikatına ("Hospitalier") dönüşmüştür. Tarikat, ismini manastır çevresine kurduğu hastaneden almıştır. Hospitalier tarikatı, hac yollarını ve hacıları korumanın yanı sıra, Kudüs Krallığı'nın savunmasında da aktif rol oynamıştır. Bir diğer Hristiyan şövalye tarikatı olan Tapınak Şövalyeleri'nin oluşumu da bu dönemde olmuştur.

Kudüs'ün Haçlı ordusu tarafından alınması, 1099.
Kudüs'ün Haçlı ordusu tarafından alınması, 1099.
Wikipedia Commons

Şövalyelerin Mücadelesi

1187 yılında Hıttin Şavaşı yenilgisi ve Akka'nın Eyyübiler tarafından 1291'de ele geçirilmesiyle, tarikat, merkezini Kudüs'ten Kıbrıs'a taşımak zorunda kalmıştır. 1309 yılında Rodos'u ele geçiren şövalyeler, burada güçlü bir donanma inşa edip hac yollarını tekrar kontrol altında tutmak istemişlerdir; fakat Osmanlı Devleti karşısında adada tutunamamışlardır. 1344'teki Haçlı Seferleri sırasında ele geçirilen İzmir (Smyrna), 1374 yılında şövalyelerin savunmasına verilmiştir; ancak 1402 yılında Timur, İzmir'i fethederek şövalyeleri buradan kovmuştur. Aynı yıl Bodrum'da (Halicarnassus) bir kale inşa eden şövalyeler, kısmen yok edilmiş Halikarnas Mozolesi'nden parçalar kullanarak Petronium isimli siperlerini güçlendirmişlerdir. Bugün buralar "Bodrum Kalesi" olarak bilinmektedir.

Şövalyeler için işler, 1522 yılında daha da kötüleşmiştir: Sultan Süleyman emrindeki 400 gemi, kimi kaynaklara göre 100.000, kimi kaynaklara göre 200.000 askerle adaya çıkartma yapmıştır.[1], [2] Büyük Üstat Philippe Villiers de L'Isle-Adam'ın emrindeyse sadece 7.000 kadar asker vardı. Sultan Süleyman'ın kuşatması 6 ay sürdü ve kuşatma sonunda yılan Hospitalier Şövalyeleri'nin Sicilya Adası'na çekilmelerine izin verildi. Bu, kağıt üzerinde bir yenilgi olsa da, kendilerinden yüzlerce kat büyük bir orduya karşı aylarca direnebilen şövalyeler, Avrupa'da bir zafer kazanmış gibi karşılandılar. Papa 6. Adrian, Büyük Üstat'ı "İnancın Koruyucusu" ilan etti.

1450 yılı itibariyle St. John Şövalyeleri ve diğerleri tarafından paylaşılan topraklar.
1450 yılı itibariyle St. John Şövalyeleri ve diğerleri tarafından paylaşılan topraklar.

Kendilerine yeni bir üs arayan tarikata, Kutsal Roma İmparatoru 5. Charles 1530 yılında Malta Adası'nı bağışlamıştır. Öncesinde "Rodos Şövalyeleri", ardından "Malta Şövalyeleri" olarak da adlandırılan Hospitalier tarikatı, Malta'da ismini o dönem liderleri olan Jean de Valetta'dan alan ve günümüzde hala başkent statüsünü sürdüren Valetta şehrini inşa etmişlerdir. Bu sırada özellikle de Berberi korsanlarla mücaele etmek zorunda kalmışlardır. Rodos Adası 1444'te Mısır Sultanlığı, 1480'te ise Fatih Sultan Mehmet tarafından işgal edilmiştir. Özellikle de 2. Fatih'in adaya saldırıları oldukça sert olmuştur, çünkü Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'u fethettikten sonra özellikle de Malta Şövalyeleri'nin topraklarına gözünü dikmiştir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu süreçte şövalyeler, Müslümanlara ve özellikle de Berberi Korsanlara karşı aktif mücadele etmişlerdir. Her ne kadar az sayıda gemileri olsa da, bunları ustaca kullanabilmeleri sayesinde Osmanlı Donanması'nın dikkatini çekmeyi başarmışlardır. 1565 yılında Sultan Süleyman, 40.000 asker gücüyle 700 şövalya ve 8.000 askeri tekrar kuşatmıştır ve onları Malta'dan kovmayı başarmıştır. Bu sayede Osmanlı İmparatorluğu, Avrupa'yı tehdit edebileceği yeni bir üs elde etmiştir. Bu ikinci kuşatma, Büyük Malta Kuşatması olarak anılmaktadır.

Malta'da bulunan Büyük Üstad Sarayı
Malta'da bulunan Büyük Üstad Sarayı
Wikipedia Commons

Günümüzde Şövalyeler...

Şövalyeler tarafından inşa edilen Valetta şehri, bugün Unesco Dünya Mirası Listesi'nde yer almaktadır. Ayrıca Hospitalier, Malta'da Aziz John Katedrali, Büyük Üstadlar Sarayı gibi yapılar inşa etmiştir. Napolyon Bonapart'ın 1798 yılındaki işgaline kadar adada hüküm süren tarikat, merkezini 1834 yılında Roma'ya taşımıştır.

Varlığı günümüze kadar gelen bu örgüt, şimdilerde çalışmalarına Roma merkezli sosyal yardım kuruluşu olarak devam etmektedir. 120 ülkede tıp merkezi, ilk yardım kuruluşu ve bakımevleri vardır. Dünya genelinde birçok resmi kurum ve kuruluşla temas halinde bulunan organizasyon ayrıca Birleşmiş Milletler'de de gözlemci statüsünde bulunmaktadır. Bunun yanında, devlet statüsü olmamasına rağmen, üyelerinin bir kısmına resmi pasaport da vermiştir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ J. P. D. Balfour, et al. (1979). The Ottoman Centuries. ISBN: 9780688080938. Yayınevi: William Morrow Paperbacks.
  • ^ G. Veinstein. (2012). Süleymān. Brill. doi: 10.1163/1573-3912_islam_COM_1114. | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Knights Hospitaller. (24 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 24 Ağustos 2021. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • R. K. Urken. The Last True Knight On Malta. (24 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 24 Ağustos 2021. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • E. Altan. Templier Ve Hospitalier Şövalye Tarikatlarının Kuruluşu. (24 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 24 Ağustos 2021. Alındığı Yer: belleten | Arşiv Bağlantısı
  • S. Young. This Is The World's Most Exclusive Passport And Only 500 People Have It. (23 Haziran 2017). Alındığı Tarih: 24 Ağustos 2021. Alındığı Yer: The Independent | Arşiv Bağlantısı
  • UNESCO. City Of Valletta. (24 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 24 Ağustos 2021. Alındığı Yer: UNESCO | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/09/2021 18:44:54 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10877

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Yeni Koronavirüs
Obezite
Hayvan Davranışları
Abiyogenez
Anksiyete
Çeviri
Fare
Pandemi
Sahtebilim
Doğru
Diş
Eşey
Boyut
Büyük
Popülasyon
Sağlık Örgütü
Yağ
Göğüs Hastalığı
Bağışıklık
Uzun
Fizik
Onkoloji
İhtiyoloji
Vücut
Radyasyon
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın