Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Homo naledi Dişlerindeki Çentikler Bize Ne Anlatıyor?

Homo naledi Dişlerindeki Çentikler Bize Ne Anlatıyor? Science News
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science News isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Homo naledi fosilleri orijinalliğiyle dikkat çekiyor. Yeni bir Homo türü olup olmadığı, tarihlendirme gibi konularda birçok tartışma devam ediyor. Yeni fosiller üzerinde yapılan çalışmalar ise oldukça hızlı bir şekilde yayınlanmaya başlandı. Yapılan bir çalışmada Homo naledi dişleri üzerindeki çentikler incelendi. Çıkan sonuçlar ise oldukça ilginç görünüyor.

Homo naledi’nin artık orijinal, başka bir insan türüne benzemeyen bir fosil olduğunu kabul etmemek yanlış olur. Özellikle dişlerindeki çentiklerin boyutları sert kabuklu veya kök yumrularla beslenen birçok yakın akrabamıza nazaran oldukça büyük. Ian Towle ve ekip arkadaşları dişler üzerinde yaptıkları araştırmalar ile Homo naledi dişlerindeki çentiklerin aynı bölgedeki yani Güney Afrika’da yaşayan insan evriminin diğer üyelerine nazaran oldukça fazla olduklarını gösterdiler. Araştırmacılar bu çentiklerin sert ve kabuklu yiyeceklerin sürekli tüketilmesiyle gerçekleştiğini düşünüyor.

İngiltere’deki Liverpool John Moores Üniversitesi’nden Towle’a göre Homo naledi’nin dişlerindeki bu çentiklerin onların yoğun bir şekilde fıstık ve tohum gibi sert ve bol kumlu bir diyete sahip olduğunu kanıtlar niteliktedir.

Fayetteville Arkansas Üniversitesi’nden paleoantropolog Peter Ungar ise geniş diş çentiklerinin Homo naledi diyetinde alışılmadık bir şeylerin varlığını işaret ettiğini söylüyor. Ona göre bu çentiklerin bu türün yeni şeyler yediğinin ipuçları olabilir, daha detaylı bilgiler için devam eden çalışmaları beklememiz gerekiyor.

Homo naledi diyeti muhtemelen çevreden toplanan yer altındaki kumlu yumru ve kökleri içeriyordu. Bu diyet besin açısından oldukça zengin bitki parçalarını kapsıyor olabilir. St. Michael Kolejinden paleobiyolog Paul Constantino’ya göre bu çentiklerin oluşumunun ana sebebi Homo naledi’nin bu diyeti düzenli olarak sürdürmesi. Birçok hayvan bu toprak altındaki bitkilere kolay kolay erişemez ancak primatlar özellikle bazı tahta parçalarını kazma olarak kullanıp bu bitkileri çıkartabilir.

Towle ve ekip arkadaşları Dinaledi Odasında bulunan 156 daimi dişin 126’sını incelediler. Bu dişler en az 15 bireyi temsil etmektedir. Bu 15 bireyden 12’sinde en az bir kere bu çentikler görünüyor. Kalan üç kişiden ikisi tek dişle temsil edildiği için yeterli bilgi elimizde bulunmuyor. Bazı dişler ise çıkarılırken hasar görmüş. Bazı dişler çenede henüz sürülmemiş (çıkmamış) veya bazıları ise çiğneme işlemi için az kullanılmış. Towle ve ekibine göre bulunan fosil dişlerde %56 veya %44 oranlarında bu çentiklerden görülmüştür. Bu çentiklerin görülme oranı Molar dişlerde %54, premolar dişlerde %44, köpek dişlerinde ise %25 ve son olarak kesici dişlerde ise %33.

Bu grafikte yaşayan primatlar ve yok olmuş hominidlerdeki diş çentiklerinin oranlarını görüyorsunuz. Homo naledi türüne ait oran barı oldukça yüksek gözükmektedir.
Bu grafikte yaşayan primatlar ve yok olmuş hominidlerdeki diş çentiklerinin oranlarını görüyorsunuz. Homo naledi türüne ait oran barı oldukça yüksek gözükmektedir.
Ian Towle ve arkadaşları

Homo naledi’yi daha önce yaşamış olan öncül insanlar ile karşılaştırdığımız zaman oldukça ilginç sonuçlar görüyoruz. Yaklaşık 1 ila 3 milyon yıl önce yaşamış olan Australopithecus africanus ve Paranthropus robustus’un dişlerindeki çentik oranları sırayla %21 ve %13. Araştırmacılar uzun süreler Homo naledi bireylerinin sert ve kumlu besinleri tükettiklerinden şüphelenseler bile bu eski diyeti yeniden oluşturmak oldukça zor. Eski Homo türlerinde diş çentiklerine dair oldukça az kanıt bulunuyor. Yaşayan primatlar arasında en ileri diş çentikleri %25 ile babunlarda görülüyor. Dişlerde çentik oranları gorillerde %11, şempanzelerde ise %5’tir.

Araştırmacılar Homo naledi’ye yakın diş çentiklerinin benzer modellerinin İtalya, Fas ve Birleşik Devletlerin olduğu bölgelerde 1.000 ila 1.700 yıl önce yaşamış olan insanlarda olduğunu düşünüyor. Fas’ta bir bölgedeki 11 bin ila 12 bin yıllar arasına tarihli alandan çıkan dişlerdeki yoğun çentik izleri de o bölgedeki insanların alışılmadık bir şekilde sert kabuklu yiyecekleri diyet edindiklerini gösteriyor.

Ayrıca bu çentiklerin sağ veya sol çenede olma durumları bize Homo naledi’nin hangi elini daha sık olduğunu gösteriyor. Bulgulara göre sağ dişlerin %50’si sol dişlerin ise %38’i bu çentiklere maruz kalmıştır. Bu verilere göre Homo naledi bireylerinin büyük bir kısmı sağ ellerini kullanmaktadır. Ancak Towle yine de bu konuda kesin kanıya varmak için daha çok diş fosiline ihtiyaç olduğunu dile getiriyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj


Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science News | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/09/2020 10:23:28 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7175

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Virüsler
İklim
Allah
Nörobilim
Kalp
Enzim
Cinsellik Araştırmaları
Cinsiyet Araştırmaları
Gen
Hayvan Davranışları
Köpek
Ay Ve Dünya
Dünya Dışı Yaşam
Sanat
Doğa Olayları
Dünya
Deprem
Cinsel Seçilim
Üreme
Anne
Depresyon
Sinir Sistemi
Mers
Hayvan
Göğüs
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İstisnalar kuralları sınar ve çürütür. Bu, bilimin kuralıdır. Eğer bir kuralın istisnası varsa ve bu istisna gözlenebiliyorsa, o kural hatalıdır.”
Richard Feynman
Geri Bildirim Gönder