Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Homo erectus, Dünya'nın En Eski Karalama Çizimlerini Yaptı!

Deniz Kabuğu Fosilleri Üzerindeki Çizimler 500.000 Yıl Öncesine Tarihlendi!

Homo erectus, Dünya'nın En Eski Karalama Çizimlerini Yaptı!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Nature isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Endonezya’da bulunan ve bir kabuğa kazınmış zikzak şekil bugüne kadar bulunan en eski soyut işaret. Fakat bu beş yüz bin yıllık “karalama” ile ilgili en ilginç olan şey onun olası yaratıcısıdır: insanın atası olan Homo erectus.

İngiltere’deki Oxford Üniversitesi’nde arkeolog olan ve bu keşifte yer almayan Nick Barton, çevrimiçi Nature dergisinde 3 Aralık 2014’te yayınlanan yazı ile ilgili şunları söyledi:

Bu gerçekten muhteşem bir bulgudur ve erken Homo'ya bakış biçimimizi tersine çevirme potansiyeline sahiptir.

40.000 yıl önce, muhtemelen daha öncesinde de, Homo sapiens gibi anatomik olarak modern insanlar Avrupa ve Endonezya gibi birbirinden uzak noktalardaki mağaraların duvarlarına resim çiziyorlardı. Güney Afrika'da bulunan, aşı boyası ile yapılmış daha basit oyma resimler (ochre engravings) 100.000 yıl öncesine tarihlendirilmektedir. Bu yılın başlarında araştırmacılar, bir zamanlar Neandertallerin yaşadığı bir Cebelitarık mağarasında, oyularak yapılmış bir diyez işareti bulunduğunu bildirdiler. Bu, nesli tükenmiş türlere ait çizimlerin ilk kanıtıydı.

Ancak bu kabuğun keşfine kadar, Homo erectus'a sanatı andıran hiçbir şey atfedilmemişti. Tür, yaklaşık 2 milyon yıl önce Afrika'da ortaya çıkmış ve yaklaşık 140.000 yıl önce soyu tükenmeden önce Endonezya’daki Java Adası’na kadar gitmişti. Bazı paleoantropologlar, türü insanların ve Neandertallerin direkt atası olarak görüyor. 

Ses Getiren Çalışma

Üzerinde oyma bulunan, tatlı su midyesi türüne ait bir kabuk 1890'larda Hollandalı paleontolog Eugène Dubois tarafından Java'nın doğusundaki Trinil adlı bir bölgede toplandı. Aynı bölgede Dubois ilk Homo erectus fosilini (bir kafatası fosiliydi) ve eski insanlara ait başka kemikler buldu. Ayrıca, siteden çıkarılan onlarca kabuğu eve getirdi. Bu kabuklar 1930'larda incelendikten sonra Hollanda'nın Leiden kentindeki bir müzede bir kutunun içine konup kaldırıldılar.

Leiden Üniversitesi'nden biyolog Josephine Joordens olmasaydı, oymalı kabuk keşfedilmemiş olabilirdi. Joordens, Java Denizi'nden yaklaşık 80 kilometre içerideki Trinil'de, H.erectus'un deniz kaynaklarını nasıl kullandığı üzerine bir projede çalışıyordu. Joordens sadece tatlı su kabukları buldu; ancak bazıları keskin bir cisimle yapılmış birkaç milimetre genişliğinde küçük delikler içeriyordu. Bu delikler, birinin kabuğu açmak için bir istiridye bıçağı kullanıyormuş gibi, köpekbalığı dişi benzeri bir alet kullanmış olabileceğini akla getirdi. 

Ziyarete gelen bir meslektaşı kabukların fotoğrafını çekti ve daha sonra bir tanesinde silik bir zikzak şekli olduğunu fark etti. Joordens’in sözleri şöyle:

İnsanlar oyulmuş bu şekli daha önce görmediler; çünkü görülmesi neredeyse imkansız. Sadece belli bir açıdan ışık geldiğinde görülebiliyor.

Mikroskop altındaki incelemeler bu şekillerin kasıtlı olduğunu gösterdi. Hava etkisiyle aşınan ve her biri 1 santimetre uzunluğunda olan yivler, ciddi derecede yaşlanma belirtileri gösteriyor. Çizgi dönüşleri arasında boşluk olmaması da yapan kişinin detaylara önem verdiğini gösteriyor. Joordens ve ekibine göre, yapan kişinin kullandığı kabuklar büyük olasılıkla tazeydi ve bu oyma, yapıldığı sırada koyu renkli bir kanvas üzerindeki beyaz çizgilere benziyordu. Hala kabuğa gömülmüş duran kum parçalarının yaşı yaklaşık 500.000 yıl öncesine dayanıyor.

Kabuktaki oymalar sanat mı?

Joordens’in konuyla ilgili sözleri şöyle:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tüm olasılıklara baktık, ancak sonunda bunun çok keskin bir aletle kasıtlı bir eylem gerçekleştiren bir özne tarafından yapılmış olması gerektiği konusunda kesinlikle eminiz. Ekip olarak taze ve fosilleşmiş kabuklar üzerine bu şekillerin aynısını yapmayı denedik ve bunun ne kadar zor olduğunu fark ettik. Kabuk üzerinde oymalar hakkında başka bir şey söylemek zor. Bunu yapan kişinin niyetini bilmiyorsanız, onu sanat olarak adlandırmanız imkânsız. Ancak öte yandan bu, eski çağlardan kalma bir çizimdir. Kendini ifade etmenin bir yoludur. Bunu yapan kişinin neyi amaçladığını bilmiyoruz. Kız arkadaşını etkilemek veya biraz karalama yapmak ya da kabuğu kendi mülkü olarak işaretlemek için yapmış olabilir.

Neandertallerle bağlantılı çapraz tarama şekilleri açıklayan ekipte görev alan, Cebelitarık Müzesi zoologlarından Clive Finlayson da H. erectus “karalamaları”nın sanat olarak adlandırılıp adlandırılamayacağı konusunda agnostik olduğunu söylüyor. Finlayson şunları ekliyor:

Daha önemli olan, bir zamanlar yalnızca H. sapiens'e atfedilen soyut düşünme gibi yeteneklerin, ataları dahil olmak üzere diğer arkaik insanlarda da mevcut olduğunun gittikçe daha çok fark edilmesidir. Ben, modern insanlarda gördüğümüz bu şeylerin diğer hominidlerde de olduğunu her geçen gün daha kuvvetle öne sürüyorum. Gerçekten bu kavramları tekrar ele almalı ve yeniden değerlendirmeliyiz.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Nature | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/08/2020 20:20:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4987

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Bilgisayar
Etik
Parçacık
Eşcinsellik
Neandertal
Sinek
Işık Hızı
Alkol
Tardigrad
Balık Çeşitliliği
Yumurta
Ölüm
Maskeler
Tarih
Sağlık Bilimleri
Şempanzeler
Stres
Cinsel Yönelim
Zaman
Büyük Patlama
Wuhan Koronavirüsü
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Olasılık
Ara Geçiş Türleri
Haber
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gelecek, herkesi kendi çalışma ve başarılarına göre yargılayacaktır. Bugün onların. Ama uğruna çok çalıştığım gelecek benim.”
Nikola Tesla
Geri Bildirim Gönder