Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Hesaplamalar, Dünya'nın Çekirdeğinin Yüzeyinden 2.5 Yıl Daha Genç Olduğunu Gösteriyor!

Bu Sonuçlar Genel Görelilik Teorisi'ni Doğrulamakta Kullanılabilir!

Hesaplamalar, Dünya'nın Çekirdeğinin Yüzeyinden 2.5 Yıl Daha Genç Olduğunu Gösteriyor! New Atlas
3 dakika
12,552
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 4 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Gezegenimizin yüzeyinin aslında çekirdeğine göre yaşlı olması size imkansız geliyor olabilir, öyle ise bu sizi çok şaşırtacak çünkü yeni hesaplamalara göre Dünya’nın çekirdeği, yüzeye göre 2,5 yıl daha genç!

Peki bu nasıl mümkün olabilir? Aslında bu, Einstein’in Genel Görelilik Teorisi'nde de belirttiği, gezegenimizin kütle çekimiyle ilişkili bir durum. Uzay-zaman kavramıyla, zamanın akış hızının değişebileceğini belirten genel göreliliğe göre, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce oluşan Dünya için, çekirdeğindeki “zamanın” yüzeye göre daha yavaş aktığını söyleyebiliriz.

Tüm Reklamları Kapat

1960’larda benzer bir konuya ünlü fizikçi Richard Feynmann’ın da çeşitli derslerinde değindiği biliniyor. Feynmann, Dünya’nın merkezi ve yüzeyi arasında, uzay zamandaki eğrilik dolayısıyla bir-iki günlük bir yaş farkı olduğunu belirtmiştir. Bu açıklamalar sonrası farklı çalışmalardaki fizikçiler de Feynmann’ın bu tezini kaynak olarak gösterdiler; hatta üniversite ders kitaplarında bile kullanıldı. Fakat kimse bunun doğruluğunu doğrulama/yanlışlama yönünde bir çalışma yapmamıştı.

Danimarka’daki Aarhus Üniversitesinden fizikçi Ulrik Uggerhøj, daha önce Feynamnn’ın bu tezini bazı çalışmalarında kaynak olarak gösterdiğini ve ardından belirtilen bu yaş farkını onaylayan hiçbir çalışmanın yapılmadığının farkına vardılar. New Scientist’ten Jacob Aron’a verdiği röportajda şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Bir insan her zaman tedbirli olmalı ve ünlü insanların bile önerilerini test etmelidir. İtiraf etmeliyim ki bunu yapmama tuzağına düştüm.

Böylece Uggerhøj, bir ekip oluşturdu ve Dünya’nın çekirdek ve yüzeyindeki yer çekimi potansiyelini hesaplamaya koyuldu.

Yer çekimi potansiyeli; bir cismin kütlesine göre, yer çekimi kuvvetinin, cismi uzayda bir noktadan başka bir noktaya taşımak için gereken kuvvet, enerjidir. Özetle, bir nesneyi A noktasından B noktasına taşımak için ne kadar enerji gerekir? 

Einstein’in genel göreliliğine göre, cismin kütlesi ne kadar büyükse, uzay-zamandaki bükülme de o kadar büyür ve bu bir yer çekimi kuvveti oluşturarak cismin çevresindeki zamanın akışını yavaşlatır. Bu durumu görsel olarak zihnimizde canlandırmak için uzayı betimlerken sıkça başvurulan, büyük eğrilerle oluşturulan kafesimsi yapıların içindeki kütlece büyük gezegenleri, kara delikleri gözümüzün önüne getirip; bu cisimlerin bulunduğu uzayı nasıl büktüğünü (siyah bir çarşaf üstündeki ağır cisimlerin oluşturduğu yüzey kıvrımlarını) düşünebiliriz. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Science News’e konuyla ilgili açıklamalar yapan Emily Conover, bu durumu, Dünya’nın çekirdeğine yerleştirilecek bir saatin, yüzeyine yerleştirilecek bir saate göre çok az bir farkla da olsa daha yavaş çalışacağını çünkü çekirdeğin yüzeye göre sahip olduğu daha büyük kütle sebebiyle daha büyük yer çekimi potansiyeli bulunduğunu belirtti. Conover şöyle diyor:

Dünya’nın çekirdeğinden yüzeye tırmanmak yer çekimi sebebiyle çok meşakkatli olacağı için, yüzeydeki saatler, çekirdekte bulunan saatlere göre daha hızlı çalışacaktır.

Bu etkiyi Dünya’nın yüzeyinden 35.400 kilometre uzakta olan GPS uydularında görüyoruz. Dünya’nın çekim kuvvetinden çok uzakta oldukları için, bu uyduların saatleri, Dünya’nın yüzeyindeki saatlere göre daha hızlı çalışmakta ve bu sebeple uydular ve Dünya arasında yapılan veri alışverişindeki senkronizasyon düzeltilmektedir.

Uggerhøj ve ekibi, Dünya’mız oluştuğundan beri çekirdeğin, yüzeydeki zamana göre çok küçük bir oranla yavaş aktığını – yaklaşık olarak saniyenin 0,0000000003’te biri kadar – ve Dünya’nın 4,5 milyar yıllık yaşını hesaba kattığımızda bu farkın kabaca 1,5 yıllık bir yaş farkını oluşturduğuna ulaştı. Çekirdek ve yüzey arasındaki özkütle farkı da işin içine katılınca, oluşan yaş farkı 2,5 yıl olarak düzeltildi. 

İlginçtir ki, Uggerhøj, çekirdeğin yüzeyden bir ya da iki gün genç olduğunu belirten Feynmann’ın hatalı olduğunu söylemiyor. Uggerhøj, Feynmann’ın bu hatayı yapıp yapmadığını ya da eski ders notlarındaki “1-2 yıl”ın belki de bir şekilde “1-2 gün” olarak değişip değişmediğinin net olmadığını söylüyor.

Uggerhøj, bu çalışmanın genel görelilik denklemleriyle yapılan bir hesaplama dışında deneysel olarak test edilemeyeceğini ise kabul ediyor. Şöyle diyor:

Genel görelilik teorisi kendisine fırlatılan her testi bu zamana kadar başarıyla geçti. Bildiğimiz kadarıyla bu teori Evren’in her yerinde işliyor; dolayısıyla aynı etkilerin herhangi bir büyük kütle için de görülmesi gereklidir.

Son olarak, çekim kuvvetinin zaman üstündeki etkisinin çok daha sert olduğu bir örnek görmek isterseniz de; Uggerhøj ve ekibinin, Güneş’in çekirdeğinin, yüzeyine göre 40.000 yıl daha genç olduğunu hesapladıklarını ekleyelim. 

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
55
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 15
  • Bilim Budur! 8
  • İnanılmaz 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/04/2024 15:01:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/509

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Entropi
Karbondioksit
Sars
Yas
Doğa
Karbon
Diş Hekimliği
Tarım
Dalga
Epistemik
Mitler
Hormon
Hominidae
İyi
Eğitim
Astrofizik
Işık
Evrimsel Biyoloji
Dişler
Uydu
Küresel Isınma
Su
Gebelik
Teyit
Müfredat
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
B. Crew, et al. Hesaplamalar, Dünya'nın Çekirdeğinin Yüzeyinden 2.5 Yıl Daha Genç Olduğunu Gösteriyor!. (26 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 18 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/509
Crew, B., Güler, F., Bakırcı, Ç. M. (2019, July 26). Hesaplamalar, Dünya'nın Çekirdeğinin Yüzeyinden 2.5 Yıl Daha Genç Olduğunu Gösteriyor!. Evrim Ağacı. Retrieved April 18, 2024. from https://evrimagaci.org/s/509
B. Crew, et al. “Hesaplamalar, Dünya'nın Çekirdeğinin Yüzeyinden 2.5 Yıl Daha Genç Olduğunu Gösteriyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Faruk Güler, Evrim Ağacı, 26 Jul. 2019, https://evrimagaci.org/s/509.
Crew, BEC. Güler, Faruk. Bakırcı, Çağrı Mert. “Hesaplamalar, Dünya'nın Çekirdeğinin Yüzeyinden 2.5 Yıl Daha Genç Olduğunu Gösteriyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Faruk Güler. Evrim Ağacı, July 26, 2019. https://evrimagaci.org/s/509.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close