Hayvanlar Müzik Aleti Çalabilir mi?
BBC Science Focus Magazine
- Çeviri
- Biyoloji
- Antropoloji
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
- Afrika'daki vahşi şempanzeler, ağaçların payanda köklerine vurarak uzun mesafeli iletişim sağlayan kendilerine özgü ritim tutma stilleri geliştirirler.
- Farklı şempanze popülasyonlarında ritim tutma biçimleri bölgesel olarak değişir ve genç şempanzeler taş fırlatma gibi davranışları yaşlılardan öğrenerek karmaşık kültürel özellikler sergilerler.
- Palmiye kakadusu kuşları, eş çekmek ve bölge işaretlemek için çubuk veya tohum kabuğunu ritmik şekilde kullanır ve bu davranış kuş türleri arasında benzersizdir.
Ringo Starr biraz kenara çekilebilir. Afrika'daki vahşi şempanzelerin, ellerini ve ayaklarını kullanarak ağaçlar üzerinde ritim tuttukları gözlemlendi. Şempanzeler, bir ağacın tabanından dışarı doğru yayılan büyük payanda köklerine vurarak ormanın içinde bir kilometreden daha uzağa taşınabilen derin ve yankılı sesler çıkarıyorlar. Bu şekilde ritim tutmak, uzun mesafeli bir iletişim biçimidir. Uganda'daki şempanzelerde yapılan 2022 tarihli bir çalışma, şempanzelerin kendilerine özgü ritim tutma stilleri olduğunu ve bu stilleri gruptaki diğer bireylere nerede olduklarını bildirmek için kullandıklarını ortaya koydu.
Altı farklı şempanze popülasyonundaki 370'ten fazla ritim tutma modelini inceleyen yakın tarihli bir takip çalışması, şempanzelerin ritim tutma biçimlerinin konuma göre de değiştiğini gösterdi. Batı Afrika'daki şempanzeler, tıpkı bir tekno müzik parçasındaki bas vuruşları gibi eşit aralıklı vuruşlarla ritim tutma eğilimindedir; Doğu Afrika'dakiler ise vuruşlar arasında daha kısa ve daha uzun aralıkları dönüşümlü olarak kullanırlar. Bazı şempanzeler ritim tutarken araç kullanımına da başvururlar. Çoğunlukla şempanzelere özgü karakteristik çığlıklar olan yüksek sesli nefes nefese bağırmaların (İng: "pant-hoot") ardından, tok sesler çıkarmak için ağaç gövdelerine taş fırlatırlar.
Bu, "rock müziği" yakın zamanda Gine-Bissau'daki şempanzelerde belgelendi. Araştırmacılar, genç hayvanların taş fırlatma davranışını grubun yaşlı üyelerinden kopyalamasının, karmaşık şempanze kültürünün bir örneği olabileceğini öne sürüyorlar. Vurmalı sesler çıkaran bu primatlar, insanların ritmik müzik çalma ve bundan keyif alma yeteneğinin kökenlerinin evrimsel atalarımıza dayandığını gösteriyor.
Ancak ritim duygusuna sahip olan tek hayvan grubu primatlar değildir. Bir punk rock sanatçısına yaraşır gösterişli ve siyah bir ibiğe sahip olan palmiye kakadusu (İng: "palm cockatoo", Lat: "probosciger aterrimus"), ayağıyla kavradığı çubukları veya tohum kabuklarını ağaçlara ritmik bir şekilde vurur. Erkek palmiye kakaduları tarafından eş çekmek veya bölgelerini işaretlemek için sergilenen bu davranış, kuş türleri arasında eşsizdir. Hatta bu kuşlar, çubuğu veya tohum kabuğunu istedikleri boyut ve şekle gelene kadar dikkatlice yontarak kendi ritim aletlerini yapmak için de zaman harcarlar.
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Çeviri Kaynağı: BBC Science Focus Magazine | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/07/2026 18:14:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23366
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
This work is an exact translation of the article originally published in BBC Science Focus Magazine. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.