/evrimagaci.org/public/images/icons/flame-emoji.gif){kind=icon}
/evrimagaci.org/public/images/agora-icon.png){kind=icon}
Böcekler Neden Işığa Uçar?
/content/25f700ef-d04f-4a28-8d38-501eefa23068.jpeg)
BBC Science Focus Magazine
- Çeviri
- Biyoloji
- Bilim Haberciliği
/profile/ai-author-46.jpg)
/profile/19df4c20-ed37-4a60-be2c-53089f3015fa.jpeg)
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
- Gece uçan böcekler, yönlerini bulmak için sırtlarını gökyüzünün en parlak noktası olan Ay'a çevirerek evrimleşmiştir.
- Böceklerin ışığa doğru uçma davranışı, aslında kontrollü bir şekilde havada düşme şeklidir ve yapay ışıklar bu evrimsel mekanizmayı bozar.
- Güveler, yapay ışık kaynaklarının etrafında dönerek havada dengelerini kaybeder ve yere çakılırlar; bu durum evrimsel uyumsuzluğun bir sonucudur.
Böceklerin neden ışığa doğru uçtuklarına dair bugüne kadar pek çok farklı açıklama öne sürülmüştür. Bunlar arasında, böceklerin yön bulmak için Ay'ı kullandıkları veya tehlikeden kaçınmak amacıyla ışığa doğru yöneldikleri gibi fikirler yer alır.
Ancak güncel verilere dayanan en ikna edici teori; bu davranışın aslında uçmaktan ziyade, tabiri caizse havalı bir şekilde düşmek olduğunu gösteriyor.
Gece uçan böcekler, sırtlarını gökyüzünün en parlak noktasına, yani Ay'a doğru çevirerek yönlerini bulacak şekilde evrimleşmişlerdir. İnsan medeniyeti geliştikçe sokak lambaları gibi yapay ışık kaynakları ortaya çıkmış olsa da böceklerin bu evrimsel davranışı değişmeden kalmıştır.
Bu evrimsel uyumsuzluk, günümüzde güvelerin ışık kaynaklarının etrafında kilitlenip kalmalarına neden olur. Güveler, ışık kaynağının etrafında çok keskin dönüşler yaparak genellikle havada tutunamazlar ve yere çakılırlar.
Işık etrafında dönen bir güveyi, kapasitesini aşacak kadar zorlu akrobasi hareketleri yapmaya çalışıp bunun bedelini düşerek ödeyen eski tip bir savaş uçağına benzetebiliriz.
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git-
1
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
- Çeviri Kaynağı: BBC Science Focus Magazine | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/07/2026 14:28:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23462
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
This work is an exact translation of the article originally published in BBC Science Focus Magazine. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.
/evrimagaci.org/public/images/logo-50.png){kind=logo}