Hastaneler Harici Yerlerde Antibakteriyel Kullanımı Neden Kötüdür?

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Grip mevsimi olsun veya olmasın, ellerinizi düzenli olarak yıkamak iyi bir fikirdir çünkü hastalık yapıcı mikropları uzak tutar. Fakat genel olarak bütün mikroplara karşı geçerli olan hoşnutsuzluk yüzünden, çoğu insan ayrıca taşınabilir bir el temizleyici olmadan evden ayrılmıyor ve evlerinde antibakteriyel sabunlar, deterjanlar ve görünürde bütün mikropları öldürdüğünü iddia eden diğer evsel ürünler depoluyor.

Aslında, tüketici pazarındaki çoğu sabun, etiketin bir noktasında "antibakteriyel" olmakla övünüyor. Antibakteriyel kaplamaya sahip süngerler ve kesme tahtaları bile satın alabilirsiniz fakat bunu önermiyoruz ve işte sebebi.

Mutfak tezgahını antibakteriyel bir yüzey spreyiyle temizlediğiniz zaman, bakteriyi hedef alan etkin bir bileşen artığı kalabilir. Fakat sprey, hepsini savuşturmayacaktır ve elbette hangilerinin sizi hasta edebileceğini bilemeyecektir. Bir antibakteriyel öğe olarak kullanılan en yaygın içeriklerden birisi triklosan olarak adlandırılır, bu bileşen asıl olarak hastane zeminlerini ovalamak için geliştirilmiştir.

Salgın hastalık uzmanı Allison Aiello, Scientific American dergisinden Coco Ballantyne'a konuşarak, triklosanın bazı antibiyotiklere benzer şekilde bakteriler üzerinde özel bir engelleyici hedefe sahip olduğunu söylüyor. Bu şu anlama geliyor: Triklosana maruz kalan mikrop toplulukları değişime uğrayarak, onları spreyliyor olduğunuz antibakteriyel her ne ise ona karşı sadece korunmuyorlar, aynı zamanda çapraz direnç geliştirerek karşı karşıya olduğumuz bütün antibiyotik direnç sorununa katkıda bulunuyorlar. Kısacası, geniş triklosan kullanımının 'süper mikropların' veya çok-türlü dirençli bakterilerin ortaya çıkışına epey katkı yapıyor olabildiğine dair tahminler var. 

Triklosan (ve bağlı bileşenleri) insan sağlığına zararlı gibi görünmese de, laboratuvar hayvanlarındaki hormonsal işleve müdahale ettiğini gösteren çalışmalar yapıldı. Diğer küçük çaplı çalışmalar alerji artışına muhtemel bir katkısını ve bunun yanında bileşenin ayrıca bakteri, alg ve balık gibi suda yaşayan türleri olumsuz olarak etkileyen çevresel bir kirletici olduğunu belirledi. Avrupa Birliği 2010 yılında gıda ile temas eden ürünlerde triklosanı yasakladı ve şimdi bunu aşamalı olarak makyaj ürünlerinden de çıkarıyor.

En önemlisi, antibakteriyel sabunların aslında sıradan sabundan daha iyi temizlediğine dair bir kanıt yok. Pek çok mide ve bağırsak hastalığıyla ilgili sorunun yanında, grip ve nezleye sebep olan virüslere karşı etkili görünmüyor. Kanıt eksikliği o kadar göze batıyor ki 2013'ün sonlarında ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) üreticilerin antibakteriyel sabunlarının geleneksel ürünlerden daha etkili olduğunu kanıtlamak zorunda olduklarını, yoksa gelecek birkaç yıl içinde raflardan çekilmek zorunda kalacaklarını ilan etti.

Diğer taraftan, bir yararı var gibi görünen tek antibakteriyel ürün, alkole dayalı el temizleme jelleri. Alkol yüksek oranda etkili bir antiseptiktir ve proteinleri yıkıp hücre zarlarını parçalayarak çoğu bakteriyi, mantarı ve hatta virüsleri hemen öldürür. Mikroplar temas anında iptal olduğu için, direnç sorununa katkı yapma tehlikesi bulunmaz ve sık kullanmak bile zehirlenmeye neden olmaz. Bunun için eğer hastaneye giderseniz, teninize ulaşmaya çalışan edepsiz süpermikropların yayılışını önlemek için ellerinizi her fırsatta yıkamak hayati öneme sahiptir.

Alkol en iyi yol olsa bile, devamlı olarak el temizleyicileri kullanmanın hastalık önlemede ellerinizi basitçe yıkamaktan daha etkili bir yöntem olduğuna dair hâlâ çelişkili deliller var. Ve tabii ki, elleri ovalamak sadece mikropları öldürür, aslında herhangi bir kiri çözmez. İş temiz tutmaya gelince, en iyi yaklaşım sadece bir sabun veya deterjan kullanmak, köpürtmek ve suyla iyice durulamaktır. Bu her temizlik türünde geçerlidir, ellerden mutfak yüzeylerine kadar.

O halde antibakteriyel hareket alkol temelli olmadıkça, yararsız antimikrobiyal ürünlerden kaçınmak en iyisidir. Onlar sizi sağlıklı tutmuyor ve belki de aslında sıradaki en iyi süper mikrobun doğuşuna katkıda bulunuyorlar. 

 

Düzenleyen: Ayşegül Şenyiğit

Kaynak: ScienceAlert

Türkiye'de Seks Kısa Sürüyor: Seks, Normalde Ne Kadar Sürer?

Bilim, Felsefe ve Gerçeklik

Yazar

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim