Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Küriyum

Küriyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Küriyum Wikipedia Commons
Küriyum
3 dakika
1,276
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 96. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Özellikler

Küriyum, "Cm" sembolü ve atom numarası 96 olan radyoaktif bir elementtir. Adını, radyoaktivite araştırmalarıyla tanınan Marie ve Pierre Curie'den almıştır. Küriyum, ilk kez Temmuz 1944'te Kaliforniya Üniversitesi'nde çalışmalar yapan Amerikalı kimyager Glenn T. Seaborg tarafından keşfedilmiştir. Seaborg'un yaptığı bu keşif Kasım 1947'de halka duyurulmuştur.

Küriyum, bir aktinit için yüksek erime noktasına (1345°C) sahiptir. Standart koşullarda sert, yoğun, gümüşe yakın renkli bir metaldir. Bulunduğu sıcaklığa göre değişken manyetik özellikler sergiler. Standart koşullarda paramanyetik iken, soğuduğunda antiferromanyetik hale gelir. Bileşiklerde, küriyumun +3 ve +4 değerlik aldığı bilinmektedir. Çok kolay oksitlenebilen küriyum, organik bileşiklerle güçlü flüoresan kompleksler oluşturur, ancak bakteri ve arkelerde bileşik oluşturduğuna dair bir kanıt bulunamamıştır. Küriyum insan vücuduna girdiğinde, kemiklerde, akciğerlerde ve karaciğerde birikerek kansere sebep olmaktadır.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

En uzun ömürlü Küriyum izotopu olan 247Cm, 15.6 milyon yıllık bir yarı ömre sahiptir. Küriyum sentetik bir elementtir ve evrende doğal yollarla oluşmaz. Küçük miktarlarda küriyum, araştırmalarda kullanılmak üzere yapay olarak üretilir. Ayrıca, kullanılmış nükleer yakıtların içerisinde az miktarlarda küriyum bulunur. Benzer şekilde, nükleer silahları test etmek için kullanılan alanlarda da bulunur.[1] İlk ABD yapımı hidrojen bombası olan Ivy Mike'ın test edildiği (1 Kasım 1952) arazide patlama sonrası toprak analizi yapıldığında, küriyumun 245Cm ve 246Cm izotoplarına rastlanmıştır.[2]

Uygulama ve Kullanım Alanları

Küriyum, radyoaktif elementler arasında en çok kullanıma sahip elementlerden biridir. En yaygın iki izotopu 242Cm ve 244Cm güçlü alfa yayıcılardır (6 MeV). Bu iki izotop sırasıyla 120 W/g ve 3 W/g kadar termal enerji üretirler.[3], [4] Bu nedenle küriyum, radyoizotop termoelektrik jeneratörlerinde kullanılır. 242Cm izotopunun bir diğer uygulaması, kalp pillerinde kullanılmak üzere 238Pu üretimidir. 244Cm izotopunun en yaygın uygulaması ise X-ışını spektrometrelerinde alfa-parçacığı kaynağı olarak kullanmaktır. Bu spektrometreler, Mars'ın yüzeyindeki kayaların bileşimini ve yapısını analiz etmek için kullanılırlar.[4]

Tarihi

Küriyum, ilk kez 1944'te Glenn Seaborg, Ralph James ve Albert Ghiorso'nun ekibi tarafından, Berkeley, California'da siklotron kullanılarak üretilmiştir. Yeni keşfedilen plütonyumun (izotop-239) bir parçasını alfa parçacıklarıyla çarpıştıran ekip yeni bir ürün elde etmiştir. Daha sonra Chicago Üniversitesi'ndeki Metalurji Laboratuvarı'na giderek ürünü burada incelemiş ve minik bir küriyum örneği tanımlanmıştır. Ancak ekibin bu başarısı, II. Dünya Savaşı'nın bitimine kadar resmi olarak açıklanmamıştır. İlk olarak 11 Kasım 1945'te çocuklara yönelik bir radyo programında konuk olan Seaborg bu buluştan söz etmiştir. Ertesi hafta küriyumun bulunuşu resmi olarak tüm dünyaya duyurulmuştur.[5]

Etimolojisi

Küriyum elementi adını, radyumu keşfeden ve radyoaktivite alanındaki çalışmaları ile tanınan Marie Skłodowska-Curie ve kocası Pierre Curie'den almıştır.

Önlem ve Güven

Başlıca maruz kalma yolu, küriyum içeren yiyecek veya suyun yutulması ve küriyum ile kirlenmiş havanın solunmasıdır. Vücuda alındıktan birkaç gün içinde küriyumun çoğu vücut dışına atılır ve alınan miktarın sadece yaklaşık %0.05'i kana karışır. Kana karışan küriyumun yaklaşık %45'i karaciğerde, %45'i ise kemiklerde birikir. Kalan %10'luk kısmın da çoğu geri dışarı atılır. İskeletteki küriyum, esas olarak kemik yüzeyinde birikir. Küriyum, yalnızca vücut içerisine girdiğinde sağlık açısından bir tehlikedir. Bununla birlikte, 243Cm, 245Cm ve 247Cm gibi tek sayılı izotoplarıyla temas etmek de sağlık açısından risklidir. Oluşabilecek en büyük sağlık sorunu, kemik yüzeylerinde biriken küriyum izotoplarının yaydığı radyasyondan kaynaklanan kemik tümörleridir. Deney fareleri üzerinde yapılan testlerde, damar yoluyla 242Cm ve 244Cm izotoplarına maruz bırakılan farelerin kemik kanseri, solunum yoluyla küriyuma maruz kalan farelerin ise akciğer ve karaciğer kanseri oldukları gözlenmiştir.[1]

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 96. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
9
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ a b Lenntech. Curium (Cm) - Chemical Properties, Health And Environmental Effects. Alındığı Tarih: 1 Şubat 2021. Alındığı Yer: Lenntech | Arşiv Bağlantısı
  • ^ P. R. Fields, et al. (1956). Transplutonium Elements In Thermonuclear Test Debris. Physical Review, sf: 180. doi: 10.1103/PhysRev.102.180. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ H. H. Binder. (1999). Lexikon Der Chemischen Elemente. ISBN: 9783777607368. sf: 174-178.
  • ^ a b R. Rieder, et al. (1996). An Alpha Proton X-Ray Spectrometer For Mars-96 And Mars Pathfinder. AAS/Division for Planetary Sciences Meeting Abstracts #28, sf: 02.21. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ RSC. Curium - Element Information, Properties And Uses | Periodic Table. Alındığı Tarih: 1 Şubat 2021. Alındığı Yer: RSC | Arşiv Bağlantısı
  • D. R. Lide. (2005). Crc Handbook Of Chemistry And Physics, 86Th Edition. ISBN: 9780849304866. Yayınevi: CRC Press.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/04/2024 10:35:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10077

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Hava
Uyku
Kütle
Yas
Çeşitlilik
Kanat
Yeni Koronavirüs
Bebek Doğumu
Neandertal
Diş Hekimi
Yeni Doğan
Konuşma
Sosyal
Bilimkurgu
Kuantum
Kalıtım
Epidemik
Goril
Eğilim
Çeviri
Epistemoloji
Ornitoloji
Amerika Birleşik Devletleri
Göğüs
Yaşanabilir Gezegen
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Anlayan, et al. Küriyum. (24 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 20 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10077
Anlayan, A., Bakırcı, Ç. M. (2021, January 24). Küriyum. Evrim Ağacı. Retrieved April 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10077
A. Anlayan, et al. “Küriyum.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 24 Jan. 2021, https://evrimagaci.org/s/10077.
Anlayan, Alican. Bakırcı, Çağrı Mert. “Küriyum.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 24, 2021. https://evrimagaci.org/s/10077.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close