Guguk kuşu (Cuculus canorus)
/old/content_media/18b188ba4268b5c7eba7195c8d6aef5c.jpg)
- Taksonomi
- Ornitoloji
- Bilimsel Adı Cuculus canorus
- Halk Arasındaki Türkçe Adı Guguk kuşu
- Halk Arasındaki İngilizce Adı Common cuckoo
- Üst Alan (Superdomain) Neomura
- Alan (Domain) Ökaryotlar (Eukaryota)
- Alem (Kingdom) Hayvanlar (Animalia)
- Alt Alem (Subkingdom) Gerçek Dokulular (Eumetazoa)
- Klad Parahoxlu Hayvanlar (Parahoxozoa)
- Klad İki yanlı simetrili hayvanlar (Bilateria)
- Klad Nephrozoa
- Üst Şube (Superphylum) İkincil Ağızlılar (Deuterostomia)
- Şube (Phylum) Kordalılar (Chordata)
- Klad Olfactores (Olfactores)
- Alt Şube (Subphylum) Omurgalılar (Vertebrata)
- Aşağı Şube (Infraphylum) Gerçekçeneliler (Gnathostomata)
- Klad Kemikli balıklar (Osteichthyes)
- Klad Sarcopterygii
- Klad Tetrapodomorpha
- Klad Eotetrapodiformes
- Klad Elpistostegalia
- Klad Stegocephali
- Klad Dört Bacaklılar (Tetrapoda)
- Klad Reptiliomorpha
- Klad Amniyot (Amniota)
- Klad Sauropsida
- Klad Sürüngenler (Reptilia)
- Klad Gerçek sürüngenler (Eureptilia)
- Klad Neodiapsida
- Klad Diapsidler (Sauria)
- Klad Archelosauria
- Klad Archosauromorpha
- Klad Archosauriformes
- Klad Arkozorlar (Archosauria)
- Klad Avemetatarsalia
- Klad Dinozoromorf (Dinosauromorpha)
- Klad Dinozor (Dinosauria)
- Klad Saurischia
- Klad Teropod (Theropoda)
- Klad Yeni theropodlar (Neotheropoda)
- Klad Averostra
- Klad Tetanurae
- Klad Orionides
- Klad Avetheropoda
- Klad Coelurosauria
- Klad Tyrannoraptora
- Klad Maniraptoromorpha (Maniraptoromorpha)
- Klad Maniraptoriformes (Maniraptoriformes)
- Klad Maniraptora (Maniraptora)
- Klad Pennaraptora (Pennaraptora)
- Klad Paraves (Paraves)
- Klad Avialae (Avialae)
- Klad Avebrevicauda (Avebrevicauda)
- Klad Pygostylia (Pygostylia)
- Klad Ornithothoraces (Ornithothoraces)
- Klad Euornithes (Euornithes)
- Klad Ornithurae (Ornithurae)
- Sınıf (Class) Kuşlar (Aves)
- Aşağı Sınıf (Infraclass) Neognathae
- Klad Yeni kuşlar (Neoaves)
- Klad Otidimorphae
- Takım (Order) Guguksular (Cuculiformes)
- Aile (Family) Guguk (Cuculidae)
- Tür (Species) Guguk kuşu (Cuculus canorus)
- Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Guguk kuşu (Cuculidae familyası) 55-60 cm kanat açıklığına sahip olup, uzun kuyruk ve sivri kanatlarıyla tanınır ve ortalama 6-7 yıl yaşar.
- Bu kuş türü, kuluçka paraziti olup yumurtalarını 300 farklı kuş türünün yuvasına bırakarak, yavrularının ev sahibi kuş yavrularını yuvadan atmasını sağlar.
- Guguk kuşları Afrika'dan Avrupa ve Asya'ya göç eder, çeşitli habitatlarda yaşar ve IUCN tarafından Asgari Endişe kategorisinde değerlendirilir.
Gözlem Bilgileri
2019 yılının Nisan ayında İstanbul/Riva çayırlarında sabah saatlerinde gözlemlendi.
Tanım ve Genel Bilgiler
Kanat açıklığı 55-60 cm, boyu ise 32-36 cm civarındadır. Baskın olan gri donu ilk bakışta erkek bir atmacayı (Accipiter nisus) andırır. Kuyruğu uzun ve basamaklı, kanatları sivridir. Dişi kuşlarda genellikle kızıl kahverengi donunun alt tarafı enine sık çizgilidir. Dişisi kızıl göğüs kuşağıyla erkekten ayırt edilebilir. Genci her iki donda da olabilir ve ensesindeki açık renkli lekeyle ayrılır. Bilinen 'kuk-kuu' sesi erkeğinden gelir ve 'kuk-kuk-kuu' olarak uzatılabilir. Dişinin sesi tiz, fokurdamayı andıran ve giderek incelen hızlı bir trildir. Her ikisi de tehlike anında öksürmeye benzer boğuk sesler çıkarır. Uçuşta uzun kanatları ve kuyruğuyla kerkeneze (Falco tinnunculus) benzer, fakat kanatlarını çırparken gövde seviyesinin altında tutar. Yaşam süresi ortalama 6-7 yıldır.
Evrimsel Tarih ve Taksonomi
Cuculiformes takımında bulunan Cuculidae familyasından bir türdür.
Ekolojik Dağılım ve Habitat
Avrupa, Asya ve Afrika'da yayılım gösterir. Göç eden bir türdür. Türkiye'de her bölgede görülebilir.
Çok çeşitli habitatlarda; tundra, turbalıklar, fundalıklar, ormanlar, tarım arazileri, kumullar, parklar ve bataklıklarda bulunur.
Her yıl Nisan ayında Afrika'dan Avrupa ve Asya'ya göç etmeye başlarlar. Eylül ayında ise Afrika'ya geri dönmeye başlarlar. Göç zamanı çeşitli nedenlerle bağlı olarak biraz değişkenlik gösterebilir.
Popülasyon ve Koruma Statüsü
IUCN tarafından yaygın bulunan türler için kullanılan Asgari Endişe (LC) kategorisinde sınıflandırılmıştır.
Davranış ve Etoloji
Bir dişi birden fazla erkekle ilişki kurarak yaşar (poliandri).
Kuluçka paraziti olan kuşlardır. Yumurtalarını 300 değişik kuş türünün yuvasına bıraktıkları saptanmıştır. Bunlardan en önemlileri, küçük batağan (Podiceps ruficollis), sülün (Phasianus colchicus), mavi güvercin (Columba oenas), tahtalı (Columba palumbus), yeşil ağaçkakan (Picus viridis), ötücü kuşlardan ağaç incirkuşu (Anthus tirivialis), ak kuyruksallayan (Motacilla alba) ve kızılgerdan (Erithacus rubecula) gibi türlerdir. Başka kuşların yuvasına bırakılan yumurtalardan çıkan yavrular asıl ev sahibinin yavrularını yuvadan dışarıya atar.
/old/content_media/45186412235b681679038423a7c06973.jpg)
Dişi guguk önce yumurtasını bırakacağı yuvayı gözetler ve konak kuş yuvasından uzaklaşınca, bu yuvaya gelerek yumurtaların birini yer ve yerine biraz daha küçük kendi yumurtasını bırakır.
Yumurtaları açık renkli ya da beyaz olmakla birlikte, her renkte yumurta da bırakabilirler. Bu sırada erkek, diğer kuşların saldırılarına karşı dişiyi korur. Bir guguk, değişik yuvalara olmak üzere bir yılda toplam olarak en fazla 22 yumurta bırakır. Bazen aynı yuvaya birden fazla yumurta da bırakılabilir. Yumurta yuvanın en korunmasız olduğu öğleden sonra ve akşamın erken saatlerinde bırakılır.
Diyet ve Metabolizma
Özellikle üzerindeki dikenleri ve tüyleri zehirli olan ve diğer kuşlar tarafından yenmeyen tırtılları tercih ederler. Bu tırtılların tüyleri mide çeperinin mukozasına saplandığından, bu tabaka, arada sırada dışarı atılarak mide temizlenir. Besin olarak yenilen böceklerin kitinli kabukları da yumaklar halinde dışarı atılır. Sık rastlanmasa da yılan, kertenkele, küçük kuşlar ve küçük kemirgenlerle de beslendikleri görülmüştür.
Etimoloji
Türün İngilizce adı common cuckoo, Türkçe adı guguk kuşudur.
- Tebrikler!7

- İnanılmaz3

- Muhteşem!2

- Merak Uyandırıcı!2

- Mmm... Çok sapyoseksüel!1

- Bilim Budur!0

- Güldürdü0

- Umut Verici!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

Bilimsel bir hata mı gördün?
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 19.11.2026 04:09:07 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/9323
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.