Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Genetiği Değiştirilmiş Virüsler, Antibiyotiğe Dirençli Bakterilerle Verdiğimiz Evrimsel Silahlanma Savaşını Kazanmamıza Yardım Edebilir!

Bir Sonraki Pandeminin Antibiyotiklere Dirençli Bakterilerden Gelmesini İstemiyorsak, Bu Sahadaki Araştırmalara Şimdiden Eğilmemiz Şart!

Genetiği Değiştirilmiş Virüsler, Antibiyotiğe Dirençli Bakterilerle Verdiğimiz Evrimsel Silahlanma Savaşını Kazanmamıza Yardım Edebilir! The Conversation
Bakteriyofajlar (sarı) bakterileri (mavi) enfekte eden ve yok eden virüslerdir.
5 dakika
2,900
Tüm Reklamları Kapat

Dünya, COVID-19'a sebep olan SARS-CoV-2 virüsü ile savaşırken, başka bir tehlikeli patojen grubu arka planda baş gösteriyor. Antibiyotiğe dayanıklı bakteri tehdidi yıllardır büyüyor ve durum daha da kötüye gidiyor gibi görünüyor. COVID-19'un bize öğrettiği şeylerden biri de hükümetlerin gelebilecek daha fazla global sağlık krizlerine hazırlıklı olmasıdır ve buna yaygın kullanılan ilaçlara dayanıklı hale gelen haydut bakterilerle savaşmanın yeni yollarını bulmak da dahildir.

Şu anki pandeminin aksine virüsler, bir sonraki salgındaki "kötü karakterler" olmak yerine, "kurtarıcı" olabilirler. Bilim insanları, virüslerin antibiyotiğe dirençli olan bakterilere karşı güçlü silahlar olabileceğini gösterdi. Her bir insan eşsiz bir bakteri ve virüs çeşidi ile yakından etkileşimde bulunur ve bu karmaşık ilişkileri deşifre ederek antibiyotiğe dirençli bakterilerin yol açtığı bulaşıcı hastalıkları daha iyi tedavi edebiliriz.

Tüm Reklamları Kapat

Antibiyotik Yerine Bakteriyofaj Kullanmak

Penisilinin 1928'de keşfedilmesinden itibaren antibiyotikler modern bilimi değiştirdi. Bu küçük moleküller, bakterilerin artışını engelleyerek veya onları öldürerek bakteriyel enfeksiyonlarla savaşıyorlar. Bilim insanlarının birçok hastalık için düzinelerce yeni moleküller keşfettiği 20. yüzyılın ortalarına, antibiyotikler için Altın Çağ deniliyordu.

Bu yükselişi, çok sürmeden, yıkıcı bir düşüş izledi. Araştırmacılar gördü ki birçok bakteri antibiyotiklere dayanıklı olarak evrim geçiriyordu. Vücudumuzdaki bakteriler, antibiyotiklerin işlevsiz kaldığı noktaya kadar evrimleşip, mutasyon geçirerek, ilaçlardan kurtulabiliyorlardı.

Tüm Reklamları Kapat

Antibiyotiklere bir alternatif olarak bazı bilim insanları bakterilerin doğal düşmanları olan bakteriyofajlara yöneliyor. Bakteriyofajlar, bakterileri enfekte eden virüslerdir. Her 1 bakteri için Dünya'da yaklaşık 10 adet bakteriyofaj vardır ve gezegende en çok bulunan organizmanın bakteriyofajlar olduğu düşünülmektedir.

Kısaca "fajlar" olarak da bilinen bakteriyofajlar, bakterileri enfekte ederek, konak hücrede çoğalarak ve konak hücreden fırlayarak hayatta kalırlar ve bunun sonucunda bakteri ölerek yok olur.

Bakterilerle savaşırken fajların gücünden yararlanmak yeni bir fikir değil. Aslında, ilk sözde "faj terapisi", neredeyse 1 asırdan önce kaydedildi. 1919'da Fransız mikrobiyolog Félix d'Hérelle, şiddetli dizanteriden mustarip olan çocukları tedavi etmek için bir faj karışımı kullandı. D'Hérelle'nin hareketleri bir kaza değildi. Aslında o, fajların keşfedilmesini sağlayan kişilerden birisidir ve tıpta bakterilerin doğal düşmanlarını kullanma fikrinin öncüsüdür bunun yanı sıra zaman mana Hindistan'daki kolera salgınını ve Mısır'daki vebayı durdurmak için de bu coğrafyalara giderdi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bugünlerde faj terapisi semtinizdeki hastanelerde bulabileceğiniz, standart bir tedavi değildir; fakat fajlar hakkındaki heyecan, son birkaç yılda büyüdü. Bilhassa, bilim insanları faj terapisini geliştirmek için fajlar ve bakteriler arasındaki karmaşık ilişki hakkındaki yeni bilgileri kullanıyorlar. Bilim insanları fajları, bakterileri daha iyi hedef almak ve yok etmek üzere işleyerek antibiyotiğe direncin üstesinden gelmeyi hedefliyor.

CRISPR bilim insanlarının genetik materyalleri düzenlemesini ve organizmaları işlemesini sağlar.
CRISPR bilim insanlarının genetik materyalleri düzenlemesini ve organizmaları işlemesini sağlar.
The Conversation

Genetik Mühendisliği Yöntemleriyle Fajları Değiştirmek

Bir biyolog olmasanız bile siz de bir tür bakteriyel bağışıklık sisteminin olan ve açılımı Düzenli Aralıklı Palindromik Tekrar Kümeleri olan CRISPR'ı daha önce duymuşsunuzdur. Daha basit yapılı hücrelere sahip olan prokaryotlarda görülen bu bağışıklık sistemi, bakterilerin viral enfeksiyonlardan genetik bilgi alıp depolamasına yardımcı olur. O bakteri de gelecekteki işgalcilerle savaşmak için bu bilgileri kullanır; tıpkı bizim kendi bağışıklık sistemimizin enfeksiyonla savaşmak için belirli bir patojeni tanıması gibi...

Bakterilerdeki CRISPR proteinleri, virüslerin spesifik DNA ve RNA dizilerini tespit eder ve keser. Böyle isabetli bir kesme işlemi, CRISPR proteinlerini çeşitli organizmaların genomlarını düzenlemek konusunda yararlı birer araç haline getirir. İşte bu yüzden CRISPR genom düzenleme teknolojisi, 2020'de Nobel Kimya ödülünü kazandı.

Şimdilerde bilim insanları, fajları tehlikeli bakterileri yok etmek amacıyla işlemek konusunda CRISPR sistemleri hakkındaki bilgileri kullanmayı umuyor.

İşlenmiş fajlar, spesifik bakterilerin yerini tespit ettiğinde faj, bakterinin içine CRISPR proteinlerini enjekte ederek mikropların DNA'sını keser ve yok eder. Bilim insanları savunmayı saldırıya dönüştürmenin bir yolunu buldu. Normalde virüslere karşı koruma sağlayan proteinler, bakterilerin kendi DNA'larını tespit edip yok etmek amacıyla değiştirildi. Bilim insanları, bakteriyi antibiyotiklere karşı dayanıklı hale getiren DNA'yı spesifik olarak tespit edebilir ve bu da bu tip faj terapisini aşırı derecede etkili kılar.

Tüm Reklamları Kapat

Clostridioides difficile bakterisi, her yıl ABD'de 29,000 kişiyi öldüren antibiyotiğe dirençli bir bakteri türüdür. CRISPR temelli teknolojinin başka bir gösteriminde araştırmacılar, fajları bakterinin kendi CRISPR proteinlerini bir kağıt öğütücü gibi bakterinin DNA'sını çiğnemeye yönlendiren bir molekül enjekte edecek şekilde değiştirdi.

CRISPR, tek bakteriyel bağışıklık sistemi değildir. Bilim insanları, yaratıcı mikrobiyoloji deneyleri ve ileri seviyede hesaplamalı araçlar kullanarak, bundan fazlasını da keşfetmeye devam ediyorlar. Çoktan, on binlerce yeni mikrop ve düzinelerce yeni bağışıklık sistemleri buldular. Bilim insanları, daha geniş bir bakteri aralığını hedef alacak fajları işlemeye yardımcı olacak yeni araçlar bulmayı umuyor.

Bilimin Ötesinde

Konu bu mikroplarla savaşmaya geldiğinde bilim, çözümün sadece yarısı. Ticarileştirme ve yönetmelikler bu teknolojinin, antibiyotiğe dirençli bakterilerin dünya çapında yayılmasını önlemek için toplumların araç setinde olduğunu garantilemek adına önemlidir.

Birçok şirket, zararlı spesifik bakterileri yok etmek için fajları işliyor veya doğal yollarla oluşan bakterileri teşhis ediyor. Felix Biotechnology ve Cytophage gibi şirketler, tarımda ve insan sağlığında antibiyotik kullanımın yerini almak için özelleştirilmiş bakteri öldürücü fajlar üretiyor. BiomX ise hem doğal hem de işlenmiş faj karışımları kullanarak iltihaplı bağırsak hastalığı ve kistik fibroz hastalığı gibi yaygın kronik hastalıklarda yaygın olan enfeksiyonları tedavi etmeyi amaçlıyor. PhagePro şirketi küresel olarak fajları kullanarak kolerayı tedavi ediyor. Bu ölümcül bakteriler öncelikle Afrika'daki ve Asya'daki insanları etkiliyor.

Faj terapisinin ticarileştirilmesinin yanı sıra güvenli test olmayı ve bu teknolojinin düzenlenmesini kolaylaştıran politikalar hayati derecede önemlidir. Amerika'nın COVID-19'a karşı yetersiz yanıtını taklit etmekten kaçınmak için, dünyanın şimdiden faj terapilerine yatırım yapması, işlemesi ve daha sonra denemeler yapması zorunludur. Proaktif planlama, herhangi bir antibiyotiğe dirençli bakterilerin popülasyonumuz içinde yayılması halinde, onlarla savaşma konusunda bize yardımcı olacaktır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
21
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 7
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Tebrikler! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/03/2024 11:37:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10232

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Felsefe
Sağlık Bilimleri
Şeker
Pandemik
Tüyler
Eczacılık
İlaç
Kilo
Güneş
Devir
Kertenkele
Proton
Kök Hücre
Kuyruk
Kuantum Fiziği
Oyun
Diyabet
Beslenme Davranışı
Boyut
Hekim
Vaka
Canlılık
Besin Değeri
Genom
Küresel
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Zırvasız Bilim: Konuşabilen Bitkiler, Yapay Zekanın Sonu, Aşırı Yaşlı Karadelikler!
Zırvasız Bilim: Konuşabilen Bitkiler, Yapay Zekanın Sonu, Aşırı Yaşlı Karadelikler!
İnci Nasıl Oluşur?
İnci Nasıl Oluşur?
Tıraş Edilen Sakal Daha Gür Çıkar mı?
Tıraş Edilen Sakal Daha Gür Çıkar mı?
Büyük Elmas Yalanı: Aşıkları Nasıl Kandırıyorlar?
Büyük Elmas Yalanı: Aşıkları Nasıl Kandırıyorlar?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. Doxzen, et al. Genetiği Değiştirilmiş Virüsler, Antibiyotiğe Dirençli Bakterilerle Verdiğimiz Evrimsel Silahlanma Savaşını Kazanmamıza Yardım Edebilir!. (6 Mart 2021). Alındığı Tarih: 1 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10232
Doxzen, K., Dağılgan, Ö. F., Bakırcı, Ç. M. (2021, March 06). Genetiği Değiştirilmiş Virüsler, Antibiyotiğe Dirençli Bakterilerle Verdiğimiz Evrimsel Silahlanma Savaşını Kazanmamıza Yardım Edebilir!. Evrim Ağacı. Retrieved March 01, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10232
K. Doxzen, et al. “Genetiği Değiştirilmiş Virüsler, Antibiyotiğe Dirençli Bakterilerle Verdiğimiz Evrimsel Silahlanma Savaşını Kazanmamıza Yardım Edebilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Ömer Faruk Dağılgan, Evrim Ağacı, 06 Mar. 2021, https://evrimagaci.org/s/10232.
Doxzen, Kevin. Dağılgan, Ömer Faruk. Bakırcı, Çağrı Mert. “Genetiği Değiştirilmiş Virüsler, Antibiyotiğe Dirençli Bakterilerle Verdiğimiz Evrimsel Silahlanma Savaşını Kazanmamıza Yardım Edebilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Ömer Faruk Dağılgan. Evrim Ağacı, March 06, 2021. https://evrimagaci.org/s/10232.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close