Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Orta Çağ Avrupa Nüfusunun Üçte Birinin Kaybedilmesinden Sorumlu ''Kara Veba'' Hala Aramızda!

Orta Çağ Avrupa Nüfusunun Üçte Birinin Kaybedilmesinden Sorumlu ''Kara Veba'' Hala Aramızda! Wikimedia, Michael Sweerts
Antik kentte veba sırasında telaş
6 dakika
12,865
  • Epidemiyoloji
  • Bakteriyoloji

Veba dendiği zaman akla gelen ''Kara Ölüm'' lakabı tablonun vahametini bizlere gösteriyor. İnsanlık tarihinin en büyük salgını olan ve 200 milyona yakın insanı öldürdüğü düşünülen korkunç bir tablo.

Söz konusu veba olduğu zaman, göz önüne gelen aşina olduğumuz istatistikler sebebiyle hem bilim camiası hem de medya konu üzerine bir hayli çalışıyor. Çin'in İç Moğolistan bölgesi, Moğolistan'ın Khovd bölgesi ve Demokratik Kongo Cumhuriyetinin Ituri eyaletinde yakın zamanda veba tespit edilmiş kişilerin bildirilmesi akıllara o soruyu getiriyor: "Veba salgını yeniden mi geliyor?" Yazımızda bu konu hakkında detayları ve olası senaryoları inceledik.

Bu Reklamı Kapat

Veba Salgını Hiç Bitmedi!

Veba dendiği zaman akla gelen Orta Çağ kavramı sebebiyle bazıları hastalığın bitmiş olduğunu düşünebilir lakin durum hiç de öyle değil; Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl tespit edilmiş 2000'e yakın ''bubonik veba'' vakası bildiriliyor. 1987 ve 2001 yılları arasında Dünya Sağlık Örgütü'ne 2.847 ölüm ve onaylanmış 36.876 veba vakası bildirilmiştir. Tedbir ve sağlık altyapısında ki eksikliklerin her türlü enfeksiyonun artmasına sebep olabileceği tehlikesini unutmamak gerekiyor. Kişisel önlemler haricinde ülke çapında önlemler alınması ve sağlık yatırımlarının geliştirilmesinin önemini COVID-19 Pandemisi bize bir kez daha hatırlatıyor.

1346-1353 yılları arasında kara vebanın Avrupa'da yayılımı. Salgın Çin ve Moğolistan'da başlayıp Avrupa'ya sıçramıştır.
1346-1353 yılları arasında kara vebanın Avrupa'da yayılımı. Salgın Çin ve Moğolistan'da başlayıp Avrupa'ya sıçramıştır.
Wikimedia

Veba, Yersinia pestis isimli bakteri tarafından oluşan bir hastalıktır, öncelikle vahşi kemirgenleri etkileyen, insanlara ve diğer hayvanlara pirelerle yayılan, bulaşıcı ve yüksek derecede öldürücü bir hastalıktır. Vebanın insana etki eden üç formu vardır; bubonik, septisemik ve pnömonik veba (bazı kaynaklar gastrointestinal vebayı da ekleyebilir). Veba pire ısırmasıyla, enfekte hayvanı yemekle (bubonik veya hıyarcıklı), kontamine sıvı veya dokularla doğrudan temasla (septisemik form), veba zatürresi olan kişinin öksürme esnasında havaya attığı aerosollerin solunum yoluyla alınmasıyla (pnömonik form) bulaşabilir.

Bu Reklamı Kapat

Veba, Madagaskar Sağlık Bakanlığı genel sekreterine göre, her yıl ülkelerinde 300-600 kişiye bulaşmaktadır (yaklaşık 30 ''pnömonik veba'' vakası ve 10-70 ölüm).

Orta Çağ Zamanları: 1400'ler de ''Kara Ölüm'' olarak bilinen veba, Avrupa'da 50-200 milyon kişinin ölüme neden oldu. Modern Zamanlarda:  Dünya çapında 2010-2015 yılları arasında 3248 kişiye bulaşmış, 584 kişi ölmüştür. Veba; Madagaskar, DRC, Peru'da daha fazla görülür.
Orta Çağ Zamanları: 1400'ler de ''Kara Ölüm'' olarak bilinen veba, Avrupa'da 50-200 milyon kişinin ölüme neden oldu. Modern Zamanlarda: Dünya çapında 2010-2015 yılları arasında 3248 kişiye bulaşmış, 584 kişi ölmüştür. Veba; Madagaskar, DRC, Peru'da daha fazla görülür.
Dünya Sağlık Örgütü

Bakterinin kuluçka süresi genellikle 2-8 gün arasıdır. Hastalığın belirtileri arasında akut ateş, titreme, baş ağrısı, kemik ve kas ağrıları, bulantı, kusma, şiddetli halsizlik, iştahsızlık, kan tükürme görülür; genellikle hastalık ilerler ve lenf bezlerinde ağrı, şişme, enfeksiyon ve akıntı görülür (akut lenfadenit), tedavi edilmez ise sepsis (kana bakteri karışması), aşırı zayıflama, nefes darlığı, hemorajik ateş, doku ölümü (iskemik nekroz), kan kusma, pnömoni (zatürre) görülebilir. Hastalık tedavi edilmediğinde, bubonik veba olarak başlayıp septisemik (kana karışan) ve pnömonik (akciğeri etkileyen) vebaya dönüşebilir, belirtilerde bu doğrultuda değişir ve artar.

Tedavi edilmez ise ölüm ihtimali neredeyse kesindir. Günümüzde veba Madagaskar, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Peru'da endemiktir. ABD'de, 2000 yılından bu yana, her yıl ortalama 7 kişide veba vakası rapor edilmektedir. En yüksek vakanın görüldüğü yıl 2006 yılında 17 olmuştur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Amerika Birleşik Devletlerin'de veba vakaları ve ölümleri (2000-2018). En çok ölüm 2015 yılında 4 kişi ile, en fazla vaka ise 2006 yılında 17 kişi olarak kayıtlara geçmiştir.
Amerika Birleşik Devletlerin'de veba vakaları ve ölümleri (2000-2018). En çok ölüm 2015 yılında 4 kişi ile, en fazla vaka ise 2006 yılında 17 kişi olarak kayıtlara geçmiştir.
Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri

Farklı Coğrafyalarda Salgının Durumu

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Durum

Yılın başında beri Demokratik Kongo Cumhuriyetin'de 49 vaka 13 ölüm bildirilmiştir, ölümlerin çoğu pnömonik veba sebebiyle olmuştur. 16 Haziran 2020 tarihinde Demokratik Kongo Cumhuriyeti Ituri Eyaletine bağlı Djugu Bölgesi'nde Uluslararası Enfeksiyon Hastalıkları Derneği, 10 kişide veba tanısı konulduğu bildirildi. Uzman sağlık ekiplerince yapılan araştırma sonucu, 10 kişinin 8'ine ''bubonik veba'' 2'si ''septisemik veba'' tanısı konuldu (bunlardan 4'ü hayatını kaybetti). Ölen kişilerin cenaze törenlerine katılan tüm kişilere, hastaların ev içi temaslarına kemoprofilaksi (olası enfeksiyon kaynağı ile temastan önce, temas sırasında veya sonrasında önleyici olarak verilen antimikrobiyal ilaçlar bütünü) verildi. Hastaların evleri dezenfekte edildi, araştırma ekibi bölgede çalışmalarına halen devam etmektedir.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti Djugu ve Bunia bölgesi (vakaların bildirildiği köyler bu çevrede).
Demokratik Kongo Cumhuriyeti Djugu ve Bunia bölgesi (vakaların bildirildiği köyler bu çevrede).

11 Haziran ile 27 Haziran itibarıyla ülkede toplam 29 veba vakası bildirilmiş, 6 kişi de ölmüştür. Hastalığın artmasını endişe verici bulan uzmanlar, eyaletteki 10 köyde temas takibi ve araştırma çalışmalarını sürdürmektedir. Olası temas ihtimali olan kişilere kemoprofilaksi verilmekte, aralıklar ile testler yapılmakta, dezenfeksiyon çalışmaları ve defin işlemleri güvenli bir şekilde gerçekleşmektedir.

Ituri Eyaletine bağlı Djugu Bölgesinde özellikle Bbala ve Zambi köylerinde olmak üzere fare ölülerinin bir hayli arttığı raporlanmıştır. Bölgedeki terör grupların varlığı nedeniyle güvenlik sıkıntısı bulunması işleri zorlaştırmaktadır. COVID-19 pandemisi sebebiyle de ortaya çıkan bazı sıkıntılar durumun kötüleşebileceğini ve ''pnömonik veba'' salgınına dönüşebileceğini düşündürmektedir.

19 Şubat ve 25 Şubat 2020 tarihleri arasında da ülkede 6 veba vakası (5 ölüm) bildirilmiştir. Ekipler temaslı olduğu düşünülen 300 kişiye önleyici tedavi programı başlatmış, dezenfeksiyon çalışmaları yapılmıştır.

Moğolistan'da Durum

Ülkenin Batı kısmındaki Khovd bölgesinde 30 Haziran 2020 tarihinde 2 kişide ''bubonik veba'' tespit edilmiştir, kişiler akrabadır. Hastalığa yakalananlardan birisinin 2 gün önce marmot (sincapgiller familyasından hayvan) eti yediği ve fenalaşıp hastaneye kaldırıldığı, ön test sonucunun veba çıktığı söylendi. Sağlık Bakanlığı konu hakkında açıklaması şu şekilde yapıldı:

Bu Reklamı Kapat

Hastalık abi ve kardeşe bulaşmıştır, abinin durumu kritiktir. Vakaların birisinde pnömonik veba tespit edildi. Olası temasta bulunduğu düşünülen 146 kişi izole edilmiş ve takip edilmektedir. İnsanlar dağ sıçanlarının etlerini asla yememeleri gerekir.

Ülkenin Zoonotik ve Vektörel Rahatsızlıklar Merkezi test sonuçlarını doğrulandığını, 146 kişi izole edilse de 504'ten fazla kişinin ikincil temas öyküsü olma ihtimali olduğundan bahsetti. Eyalet çapında karantina ilan edildi, yüksek derece güvenlik önlemleri alındığı belirtildi.

Moğolistan Hovd Bölgesinde kırmızı daire içeresindeki alanda vakalar tespit edildi.
Moğolistan Hovd Bölgesinde kırmızı daire içeresindeki alanda vakalar tespit edildi.

Rusya olaylar sonrası kendisine bağlı olan Tuva ve Altay Cumhuriyetlerinin (Güney Sibirya Devletleri) Moğolistan'a yakın kısımlarında karantina başlatıldığını ve sınırların kapatıldığını açıkladı.

Moğolistan Hükumeti, bölgede sıçan eti yemenin geleneksel bir alışkanlık olduğu ve hastalıklardan koruduğuna dahil bir inancın çok yanlış olduğunu belirtti. Bir çift, Nisan 2019 yılında söylentiler sonrası çiğ sıçan eti yemiş ve vefat etmişti. Özellikle yukarıda bahsettiğimiz üzere hastalık ''pnömonik veba'' formuna dönüştüğünde solunum yolları ile bulaş riski sebebiyle yayılım artabilir.

Çin'de Durum

Ülkenin kuzeyindeki İç Moğolistan bölgesinde 5 Temmuz 2020 tarihinde bir çiftçide vebanın tespit edildiği doğrulandı. İç Moğolistan'a bağlı Bayan Nur ilinin, Orta Urat sancağında 3. epidemiyolojik uyarı seviyesi ilan edildi. Kişinin Çin'e gelmeden önce Moğolistan'ı ziyaret ettiği vurgulandı.

Bu Reklamı Kapat

Çobanın, hastaneye gittiği gün hekimlerden birisinin konsültasyon talep ettiği yapılan muayene ve tetkikler sonucu ''bubonik veba'' olduğu tespit edildi.

Vakanın görüldüğü bölge kırmızı daire içinde işaretlendi.
Vakanın görüldüğü bölge kırmızı daire içinde işaretlendi.

Bayan Nur Belediyesi Sağlık Komitesi konu hakkında şu şekilde açıklama yaptı:

Hasta, hastalanmadan önce vebanın epidemiyolojik merkezini ziyaret etmişti. Şimdi hasta karantinaya alınarak tedavi ediliyor, durumu stabil olarak değerlendiriliyor.

Yetkililer olası büyük çaplı bir salgın riski olabileceğini duyurdu. Ülke çapında veba taşıyabilecek hayvanların avlanmaması, yenmemesi ve hijyene önem verilmesi talep edildi. Southampton Üniversitesi'nde mikrobiyolog olarak görev yapan Doktor Matthew Dryden Moğolistan'da başlayan vakalar hakkında şöyle demiştir:

Hıyarcıklı (bubonik) veba, COVID-19'un aksine antibiyotiklerle kolayca tedavi edilebiliyor. Her ne kadar endişe verici olsa da erken bir aşamada rapor edilmesi iyi çünkü izole edilebilir ve tedavi edilebilir.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Korkutucu! 15
  • Tebrikler! 12
  • Bilim Budur! 6
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Umut Verici! 4
  • Üzücü! 4
  • Muhteşem! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Grrr... *@$# 2
  • İğrenç! 2
  • Güldürdü 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
Sıkça Sorulan Sorular

Moğolistan ve Çin'de son zamanlarda vakalar bildirilse de Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Peru ve Madagaskar'da günümüzde dâhi veba endemiktir. Asya ülkelerin de bazen nüks etmesi öngörü dahilindedir.

Erken teşhis edilen hastalık yüksek oranda tedavi edilebilmektedir. Tamamen farmakolojik yöntemlerle tedavi edilmekte olup semptomatik tedaviye yönelik ilaç ve birçok antibiyotik kullanılmaktadır (Streptomisin, gentamisin, doksisiklin, tetrasiklin, ciprofloksazin ve kloramfenikol ve benzeri).

Antimikrobiyal özelliğe sahip ilaçlar erken teşhiste kesin tedavi sağlar bu yüzden izolasyon ve diğer tedbirler alınması durumunda küresel bir pandemi beklenmez.

Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/06/2022 18:16:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8962

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Kalıtım
Mutasyon
Molekül
İnternet
Jeoloji
Yörünge
Gazetecilik
Eğilim
Uçuş
Aminoasit
Karar
Eczacılık
Gen İfadesi
Neandertal
Factchecking
Spor
Bilgi
Kuyruk
Solunum
Ağaç
Bağışıklık Sistemi
Köpekgil
Makine
Astrofotoğrafçılık
Biyoçeşitlilik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.