Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Genetiği Değiştirilmiş Makaklar: Maymunların Beynine İnsan Genleri Eklendi!

Genetiği Değiştirilmiş Makaklar: Maymunların Beynine İnsan Genleri Eklendi! AZ Animals
Japon Makağı
5 dakika
41,140
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 4 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

National Science Review dergisinde yayımlanan bir çalışmada Çinli bilim insanları, insanlardan aldıkları mikrosefalin ya da kısaca MCPH1 genini 11 farklı makak maymununa aktardılar. Bunu başarabilmek için, maymun embriyolarını, genin insan versiyonunu taşıyan virüslerle enfekte ettiler. Bu virüsler maymun embriyolarında çoğaldıkça, bu özel olarak seçilmiş genleri embriyoların hücrelerine enjekte ettiler.

MCPH1 geni, insanlarda beyin gelişimini kontrol eden önemli bir gen. Örneğin bu genin hasarlı olduğu bebekler normalden çok daha küçük kafalarla doğuyorlar ve bu nedenle de bu genin beyin büyüklüğüyle ilişkili olduğu düşünülüyor. Gen, insanlar ile diğer kuyruksuz maymunlar arasında bariz farklar gösteriyor. Bu nedenle de insanları evrimsel süreçte farklılaştıran genlerden birisi olmaya oldukça uygun bir aday.

Tüm Reklamları Kapat

Genin eklendiği makaklardan 6 tanesi hayatını kaybetti; 5 tanesi ise yaşamını sürdürdü. MRI taramaları ve hafıza testlerinden geçirilen makakların, kontrol grubuna göre daha büyük beyinleri olmadığı tespit edildi; ancak kontrol grubundakilere göre, renkler ve kutular halindeki resimleri tespit etmeye dayalı kısa-dönem hafıza testlerinde daha büyük başarı gösterdiler. Dahası, kontrol grubuna göre beyinleri daha uzun sürede gelişti; tıpkı insan bebeklerinde olduğu gibi...

Araştırmacıların amacı, evrimsel biyolojinin en meşhur sorularından birisini deneysel olarak yanıtlama yönünde ilk adımları atmaktı: İnsanlar nasıl bu kadar eşsiz bir zekaya sahip olacak şekilde evrimleşti? Bu sorunun cevabının MCPH1 geni ile ilgili olabileceği düşünülüyor. Ancak sadece bu gen ile kendilerini sınırlandırmıyorlar. Araştırmacılar şöyle söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Araştırmacılarımızdan birisi SRGAP2C isimli bir gene odaklanıyor. Bu DNA varyantı, 2 milyon yıl kadar önce, Australopithecus cinsi atalarımız Afrika savanalarında erken insanlara doğru evrimleşirken ortaya çıkmış bir gen. Bu gene popüler olarak "insanlık tuşu" adı veriliyor ve erken insan zekası evriminde "kayıp ara basamak" olarak görülüyor. Sonucun ne olacağını söylemek içinse şu anda erken.

Araştırmacıların denedikleri bir diğer gen ise FOXP2 geni. Her ne kadar genin insanlardaki etkisi güncel çalışmalarla sorgulanıyor olsa da, bu genin insan evriminde türümüze dil kabiliyetini kazandırdığı düşünülüyor. Örneğin İngiltere'de bir ailede bu gende meydana gelen bir mutasyon, konuşma güçlüğüne sebep olmuştu. Tokyo'dan Berlin'e kadar uzanan geniş bir coğrafyadaki bilim insanları ise, farelerde bu geni mutasyona uğratarak seslerindeki değişimleri incelemekteler. Araştırmacılardan biri olan Kunming Zooloji Enstitüsü genetik uzmanı Bing Su, 2016 yılında Nature dergisine şöyle demişti:

Bu genin eklendiği maymunların birden konuşmaya başlamasını elbette beklemiyoruz; ancak bazı davranışsal değişimler görmeyi bekliyoruz.

Evrimin belirli bir türe Doğal Seçilim yoluyla kazandırdığı belirli bir özelliğin evrimsel detaylarını tespit etmeyi hedefleyen bu tarz çalışmalara seçilim araştırmaları adı veriliyor. Uzmanlar, genlerin değişim ve popülasyon içinde yayılım biçimlerine bakarak Darwinci Seçilim'in izlerini tespit edebiliyorlar. Örneğin Bing Su'nun daha önceki araştırmaları, Himalayalar'da yaşayan yakların yüksek dağlarda yaşamalarını mümkün kılan adaptasyonların genetik izlerini tespit etmeyi içeriyordu. Bir diğer çalışmada, soğuk iklime bağlı olarak insan derisinin renginin evrimini incelemişti.

Çalışma Etik veya Yasal mı?

Bu tarz çalışmalara genetiği değiştirilmiş organizma deneyleri deniyor. Özellikle de türler arası gen aktarımının çalışıldığı araştırmalara transgenik tür deneyleri adı verilmekte.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu araştırmalar birer "etik kabus" olarak görülse de, aslında birçok ülkede tamamen yasal vaziyette. Örneğin ABD'de de bilim insanları insan-hayvan melezleri yaratarak tıbbi transplantlar geliştirmeye çalışmışlardı: Örneğin insan hücrelerini domuz ve koyun embriyolarına karıştırmışlardı. Fakat ABD'de bu tarz araştırmalar devlet fonlarıyla desteklenemiyor; sadece özel firmalarca sürdürülebiliyor.

Fakat işin etik kısmı birazcık daha karmaşık. Birçokları, insanlarla diğer hayvanların özelliklerini karıştırmanın, nihayetinde tamamen insanlaştırılmaya çalışılan türlerle sonuçlanacağından endişeleniyor. Çinli araştırmacılar ise bunun bir kaygan zemin argümanı olduğunu söylüyorlar. Yani sırf ufak değişimler yaratabiliyoruz diye, bu değişimlerin nihayetinde bir hayvanın bütün genlerini değiştirerek insansı formlara dönüştüreceğimiz anlamına gelmediğini söylüyorlar.

2010 yılında Kolorado Üniversitesi'nden biyoetikçi Jacqueline Glover, "İnsan Olmayan Hayvanlar Üzerinde Transgenik Çalışmalar Yaparak Bizi İnsan Yapan Şeyleri Keşfetmenin Etiği" başlıklı makalesinde, insan beyin genlerinin diğer kuyruksuz maymunlara eklenmesinin etik olmadığını ileri sürmüşlerdi. Çinli bilim insanları da buna katılıyor: Şempanzeler ile genlerimizin %98'i aynı olduğu ve çok yakın bir ortak atayı paylaştığımız için deneylerde şempanzeler kullanılmasını doğru bulmuyorlar.

Ancak kuyruklu maymunlar (ya da kısaca maymunlar), kuyruksuz maymun değiller. Son ortak atamız 25 milyon yıl kadar önce yaşadı ve bu uzaklık, Çinli bilim insanları için yeterli bir mesafe. Su, şöyle diyor:

Her ne kadar genomları bize yakın olsa da, aramızda on milyonlarca fark bulunuyor. Sadece birkaç insan geni eklendi diye bu hayvanların maymunluktan çıkıp insanlaşması imkansız.
Denek olarak kullanılan bir Rhesus maymunu
Denek olarak kullanılan bir Rhesus maymunu
Scott Olson

William ve Mary Koleji'nden antropolog Barbara King ise buna şöyle yanıt veriyor:

Tüm Reklamları Kapat

Bu araştırma tam bir etik kabusudur. Her şeyden önce, genetiği değiştirilmiş maymunlardan 6 tanesi hayatını kaybetmiş; demek ki bu çalışma daha baştan çoğunlukla ölümcül bir uygulamaya sahip. Geri kalan beş tanesinin ileride ne tip hayatlar yaşayacağı, hayatlarının nasıl değişeceği, deney laboratuvarlarına hapsolmak zorunda kalıp kalmayacağı da sorulması gereken sorular.

Primatlar, insanlarda hastalıkların nasıl geliştiğini anlamak için sıklıkla kullanılan model canlı gruplarından birisi. Ancak tabii ki bir primata hastalık bulaştırıp, türü nasıl etkilediğini incelemek etik olarak bir şey; bir türe insan-benzeri zeka vermeyi umduğunuz genleri eklemek bambaşka bir şey. İlkinde hayvana doğrudan zarar verme amaçlı bir müdahalede bulunurken, ikincisinde beklenmedik durumlar haricinde türe zarar vermek bir yana, daha başarılı olmasını mümkün kılacak bir değişim yaratılmış oluyor.

Buna rağmen, etik uzmanları bu deneylerin uygun olmadığı görüşünde. Çünkü bir maymuna insan genlerini eklemek, o maymunun gerçekliği nasıl algıladığı ve onunla nasıl etkileştiğini kökünden değiştiriyor.

Çin, bu araştırmadan kısa bir süre önce de tasarım bebekler ile gündeme gelmişti. Konuyla ilgili olarak şu videomuzu izleyebilirsiniz:

Ne Düşünüyorsunuz?

Siz ne düşünüyorsunuz? Deney, burada anlatıldığı detayları göz önüne alınacak olursa, etik midir? Twitter'daki anketimizin sonuçları şöyle:

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
111
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 14
  • Bilim Budur! 10
  • Korkutucu! 6
  • Tebrikler! 5
  • İnanılmaz 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • S. Samuel. Scientists Added Human Brain Genes To Monkeys. Yes, It’s As Scary As It Sounds.. (12 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 15 Nisan 2019. Alındığı Yer: Vox | Arşiv Bağlantısı
  • D. Holl. Chinese Scientists Implant Human Brain Genes Into Monkeys. (14 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 15 Nisan 2019. Alındığı Yer: The Epoch Times | Arşiv Bağlantısı
  • L. Shi. (2019). Transgenic Rhesus Monkeys Carrying The Human Mcph1 Gene Copies Show Human-Like Neoteny Of Brain Development. National Science Review. | Arşiv Bağlantısı
  • A. Regalado. Chinese Scientists Have Put Human Brain Genes In Monkeys—And Yes, They May Be Smarter. (10 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 15 Nisan 2019. Alındığı Yer: MIT Technology Review | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/02/2024 04:57:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7753

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kas
Balıklar
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Çalışma
Argüman
Diş Gelişimi
Konuşma
Kuyruksuz Maymun
Hormon
Patojen
Böcek
Mitler
Mikrobiyoloji
Mars
Lazer
Akademi
Kromozom
Dilbilim
Onkoloji
Tümör
Genetik Mühendisliği
Karanlık Madde
Kırmızı
Yüz
Besin Değeri
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Yeni Yapay Zeka
Yeni Yapay Zeka "Sora", YouTube'un Sonu Olabilir mi?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Büyünün Çalışıp Çalışmadığını Nasıl Anlarsınız?
Büyünün Çalışıp Çalışmadığını Nasıl Anlarsınız?
Yıldırım Topu: Bulutlardan Gelen Gizemli Elektrik Topu!
Yıldırım Topu: Bulutlardan Gelen Gizemli Elektrik Topu!
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Genetiği Değiştirilmiş Makaklar: Maymunların Beynine İnsan Genleri Eklendi!. (15 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 21 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7753
Bakırcı, Ç. M. (2019, April 15). Genetiği Değiştirilmiş Makaklar: Maymunların Beynine İnsan Genleri Eklendi!. Evrim Ağacı. Retrieved February 21, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7753
Ç. M. Bakırcı. “Genetiği Değiştirilmiş Makaklar: Maymunların Beynine İnsan Genleri Eklendi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 15 Apr. 2019, https://evrimagaci.org/s/7753.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Genetiği Değiştirilmiş Makaklar: Maymunların Beynine İnsan Genleri Eklendi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, April 15, 2019. https://evrimagaci.org/s/7753.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close