Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Geçmişte Mars'ta İklimi Değiştiren Bakteriler Yaşamış Olabilir!

Geçmişte Mars'ta İklimi Değiştiren Bakteriler Yaşamış Olabilir! IFLS
4 dakika
1,040
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Kızıl Gezegen, üzerinde yaşam barındırması konusunda oldukça tartışmalı bir gezegen. Bunun sebebi Mars’ın yüzeyinin yaşam barındırmayacak kadar ağır koşullar içeriyor olması. Bu koşullara; -62 derece sıcaklık, sıcaklığı hapsedemeyecek kadar kuru ve seyrek bir atmosfer, farklı bir su tanımı örnek verilebilir.[1]

NASA’nın Mars’a gönderdiği Perseverance Rover’ından bir özçekim. Mars’tan Dünya’ya örnekler göndermek üzere gönderilmiş bu aracın çektiği bu fotoğraf Mars’ın şu an kurak, çorak ve yaşanmaz olduğunu gösteriyor.
NASA’nın Mars’a gönderdiği Perseverance Rover’ından bir özçekim. Mars’tan Dünya’ya örnekler göndermek üzere gönderilmiş bu aracın çektiği bu fotoğraf Mars’ın şu an kurak, çorak ve yaşanmaz olduğunu gösteriyor.
Popular Science

Evet; bu şartlar şu anda bildiğimiz türde bir yaşam için oldukça imkansız koşullar olabilir; ancak bu durum, Mars’ın çok eskiden yaşam barındırmadığı anlamına da gelmiyor.

Nature Astronomy dergisinde yayımlanan bir araştırmada Mars'ın birkaç milyar yıl önce yeraltı mikroorganizmalarına ev sahipliği yapmış olabileceği ortaya koyuluyor.[2] Hatta araştırmanın başyazarı Boris Sauterey’in anlatımına göre söz konusu bu mikroorganizmalar kendi sonlarını getirmiş olabilirler.[3] Evrimsel açıdan bu durumun önemini vurgulamak isteyen Boris Sauterey şöyle diyor:[3]

Tüm Reklamları Kapat

Bu durum biyosfer ve gezegen arasındaki etkileşimi yeniden düşünmemiz için bir meydan okuma olabilir.

Boris Sauterey ve Arizona Üniversitesi’nde evrimsel biyolog olan Regis Ferrière'e göre Mars’ın ilk koşullarındaki karbondioksit ve hidrojen, suyun akmasına izin verebilir ve mikroskobik ölçüde canlı yaşamının evrimleşmesine müsaade eden ılıman bir iklim yaratabilirdi.[3]

Söz konusu ekip Mars kabuğunun neye benzediğini anlamak için varsayımsal bir simülasyon adına bir çalışmada bulundular. Tahminler ile uyacak şekilde Mars kabuğu, atmosferi ve suyunu andırarak bir düzenek geliştirdiler. Ve bu düzeneğe Dünya’da karbondioksit ve hidrojen metabolizmasına sahip bir mikroorganizma türünü yerleştirip ölçüm yaptılar.

Sauterey ve ekibinin yaptığı modelleme. Mars’taki buz örtüsünün meydana geliş aşamalarını açıklayan bir grafik.
Sauterey ve ekibinin yaptığı modelleme. Mars’taki buz örtüsünün meydana geliş aşamalarını açıklayan bir grafik.
Nature

Ferrière bir basın açıklamasında şöyle diyor:[3], [4]

Amacımız, kaya ve tuzlu su karışımıyla Mars kabuğunun bir modelini yapmak, atmosferden gelen gazların toprağa yayılmasını sağlamak ve metanojenlerin bununla yaşayıp yaşayamayacağını görmek. Ve cevap, genel olarak konuşursak, evet, bu mikroplar gezegenin kabuğunda geçimini sağlayabilirdi.

Ekibin deney simülasyonlarında kullandıkları metanojenik bakteriler Dünya’nın en ağır koşullu noktalarında; örneğin okyanus tabanlarındaki çatlaklarda, zifiri karanlıklarda, aşırı sıcaklıklarda yaşayabilen özel türlerdir. Bu bakteriler canlıların soludukları oksijeni karbondioksite çevirmelerine benzer bir metabolizma ile çevrelerindeki kimyasal maddeleri enerji verecek şekilde dönüştürüp atık ürün olarak metanı atmosfere salarlar.[5]

Tüm Reklamları Kapat

Ekip Mars’taki metan salan mikroorganizmaların gezegenin kabuğunun hemen altında yaşadığını ve onları radyasyondan koruyan şeyin de birkaç santimlik kir tabakası olduğunu düşünüyor.[3], [4]

Sauterey’in görüşüne göre Mars’ta buz içermeyen herhangi bir nokta Dünya’dakine benzer şekilde bu mikroplarla yüzüyor olabilirdi.[4] Bununla birlikte şu anda Mars’ın karbondioksitçe zengin olan ince atmosferinin varlığının, milyarlarca yıl önce gezegendeki bu bakterilerin atmosferden çok fazla hidrojen çekmesinden ötürü kaynaklandığı da ekleniyor. Hidrojen emildikçe atmosfer sıcaklığı düştü ve muhtemelen gezegen yüzeyindeki veya yakınındaki herhangi bir mikroorganizma türü hayatta kalmak için daha derine indi. Ferrière bir basın açıklamasında şöyle diyor:[4]

Mars'ın o zamanlar Dünya'dan biraz daha soğuk olabileceğini düşünüyoruz, ancak şimdiki kadar soğuk değil, ortalama sıcaklıklar büyük olasılıkla suyun donma noktasının üzerinde seyrediyor. Mevcut Mars, tozla kaplı bir buz küpü olarak tanımlanırken, erken Mars'ı, muhtemelen gölleri ve nehirleri, hatta belki de denizleri veya okyanusları oluşturan sıvı suya batırılmış, gözenekli bir kabuğa sahip kayalık bir gezegen olarak hayal ediyoruz.

Ekip ayrıca erken Mars koşullarını daha iyi anlamak için yüzey ve kabuktaki sıcaklıkları tahmin eden bir model de geliştirdiler. Bu tür bir yaşamın zaman içinde bu ortamda hayatta kalıp kalamayacağını tahmin etmek için bunu ayrı bir ekosistem modeliyle birleştirdiler. Sauterey bir basın açıklamasında şöyle diyor:[4]

Bu mikropların o zaman karşılaşacakları sorun, Mars'ın atmosferinin temelde ortadan kaybolması, tamamen incelmiş olması, böylece enerji kaynaklarının yok olması ve alternatif bir enerji kaynağı bulmaları gerekmesiydi. Buna ek olarak, sıcaklık önemli ölçüde düşecek ve kabuğun çok daha derinlerine inmek zorunda kalacaklardı. Şu an için Mars'ın ne kadar süre yaşanabilir kaldığını söylemek çok zor.

Araştırmacılar, bu geçmiş yaşamın delillerini aramak için en iyi yerlerin Hellas Planitia (hala keşfedilmemiş bir bölge) ve Jezero Krateri olduğunu öne sürüyorlar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Mars’taki Jezero Kraterinin milyarlarca yıl önceki muhtemel görüntüsü.
Mars’taki Jezero Kraterinin milyarlarca yıl önceki muhtemel görüntüsü.
Popular Science

NASA'nın Perseverance Rover’ı (Azim Keşif Aracı), Isidis Planitia'nın kuzeybatı tarafındaki kraterde önümüzdeki on yıl içinde Dünya'ya gönderilecek olan kayaları topluyor. Bu sayede Mars’taki canlılık arayışları soyut simülasyonlardan ziyade elle tutulur somut örnekler ile kesinleşebilecek.

Son olarak, bu durum özünde bizi yine entropiye yöneltiyor olabilir. İlkel bir yaşam formu olan metanojenlerin bile kendilerini yok edip habitatlarını yaşanmaz hale getirmelerinin evrimsel açıdan izahı bizi daha kapsamlı açıklamalara yöneltiyor. Evrimsel açıdan canlılık, kendini yok etmeye ya da daha düzensiz bir hale getirmeye çalışıyor olabilir. Mars bu konuda bize bir örnek ve ön izleme olabilir. Zaman ve en önemlisi bilim gösterecek...

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
45
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 9
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Muhteşem! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Umut Verici! 4
  • Tebrikler! 3
  • İnanılmaz 3
  • Güldürdü 2
  • Korkutucu! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/07/2024 22:58:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13046

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Element
Venüs
Haber
Köpekgil
Doğru
Elementler
Evrim Ağacı
Elektrik
Diş Gelişimi
Nöronlar
Beyin
Abd
Yörünge
Kertenkele
Su
Gazetecilik
Müzik
Elektromanyetik
Evrimsel Süreç
Evrim Teorisi
Dünya Dışı Yaşam
Hücre
Aşı
Beslenme Davranışı
Kalıtım
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Y. İğın, et al. Geçmişte Mars'ta İklimi Değiştiren Bakteriler Yaşamış Olabilir!. (9 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13046
İğın, Y., Bakırcı, Ç. M. (2022, November 09). Geçmişte Mars'ta İklimi Değiştiren Bakteriler Yaşamış Olabilir!. Evrim Ağacı. Retrieved July 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13046
Y. İğın, et al. “Geçmişte Mars'ta İklimi Değiştiren Bakteriler Yaşamış Olabilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 09 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/13046.
İğın, Yusuf. Bakırcı, Çağrı Mert. “Geçmişte Mars'ta İklimi Değiştiren Bakteriler Yaşamış Olabilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 09, 2022. https://evrimagaci.org/s/13046.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close