Gamzeler Hakkında Gerçekler: Neden Bazı İnsanlarda Gamze Bulunur? Gamzeler Nasıl Oluşur?

Sonradan gamzelere sahip olmak mümkün mü? Gamze, genetik bir özellik mi?

Gamzeler Hakkında Gerçekler: Neden Bazı İnsanlarda Gamze Bulunur? Gamzeler Nasıl Oluşur?
Yazar Jill Seladi-Schulman Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  BerkayMorkan 2. Editör Berkay Morkan
5 dakika
15,585 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Gamzeler (veya teknik adıyla gelasin), cildimizde bulunan ufak girintilerdir. Yanak, çene, bel gibi vücudumuzun farklı kısımlarında bulunabilirler; ancak sıklıkla yanaklarda görülürler. Ağzımızın etrafındaki gamzeler tek bir tarafta bulunabileceği gibi, her iki tarafta da bulunabilir. 2018 yılında yaşları 18-42 yaş arasında değişen ve gamzeleri olan 216 kişi üzerinde yapılan bir çalışmada, %56'sının her iki yanağında da gamze olduğu görülmüştür.[1] Gamzelerin hangi yanakta daha sık oluştuğunu araştıran çalışmalar, çelişkili ve kültüre bağlı olarak değişebilen sonuçlar elde etmiştir.[2]

Bazı insanlarda gamze bulunup bazılarında bulunmadığını muhtemelen fark etmişsinizdir. Bunun nedeni, gamzelerin oluşma nedeninin, yüzümüzdeki deri ve kaslarda meydana gelen farklılıklardan kaynaklanmasıdır; yani evrensel olarak var olan bir özellik değildir. Gamzelerin yaygınlığı popülasyona göre değişebilse de, 2,300'den fazla katılımcıyla yapılan bir araştırmada, katılımcıların %37'sinin yüzünde gamze olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca birçok çalışmada erkekler ve kadınlarda gamzeler kabaca eşit oranda gözükse de, bazı çalışmalarda kadınlarda gamzelerin daha sık oluştuğu tespit edilmiştir.[3]

Dahası, gamzesi olan kişilerde de bu gamzeler gülümseme veya bellerini gerdirme gibi sıralarda ortaya çıkabilir; her zaman gözükmeyebilirler. Sadece çenedeki gamzeler, herhangi bir yüz ifade yapmadan da gözükebilir.

Gamzeler Nasıl Oluşur?

Gamzeler genellikle hareketli dokular üzerinde ve zygomaticus major isimli yüz kasında meydana gelen değişimler nedeniyle oluşur.[1] Bu kas, mimiklerimizde rol oynar. Güldüğümüzde ağzımızın kenarlarının yukarı kıvrılmasını sağlayan bu kastır.

Reklamı Kapat

Gamzesiz insanlarda bu kas yanaklarındaki zygomatic kemikten başlar ve aşağı doğru inerek ağzın kenarına bağlanır. Gamzeli insanlarda ise bu kas ağza inerken iki demete ayrılır. Demetlerden biri ağzın kenarına bağlanırken diğeri kenarın altına ve üstündeki deriye bağlanır. Kastaki bu ayrılma "çift veya ayrılmış zygomaticus major kası" olarak adlandırılır. Gülümsediğimizde bu kasın üstündeki derinin hareket etmesi gamze oluşmasına neden olur.[4]

Şunu bilmeliyiz ki, gamzeler her ne kadar yaygın olmasalar da sağlığımız için sorun teşkil etmezler.

Genetik

Genlerimizin bir kısmını annemizden diğer kısmını ise babamızdan alırız. Çoğu genin, alel denen en az iki versiyonu vardır. Aleller baskın ya da çekinik olabilir.

Peki bunun gamzeler için anlamı nedir? Genellikle gamzelerin baskın alel ile aktarıldığı düşünülüyor. Ancak gerçek şu ki, gamzelerin kalıtımı hakkında çok az araştırma yapılmış halde ve gamzelerin gerçekten kalıtsal olarak aktarılıp aktarılmadıkları henüz bilinmiyor.

Genellikle gamzeli insanların çocukları da gamzeli oluyor. Bu durum, gamzelerin baskın genle aktarıldığı izlenimini uyandırıyor. Ancak şunu belirtmek gerekir ki her gamzeli çiftin çocukları da gamzeli olmayabiliyor. Dolayısıyla bir ihtimal, birden fazla genin etkisiyle oluşan bir durum olmasıdır.

Diğer bir ihtimal, eksik baskınlık gibi daha karmaşık genetik etkileşimlerin ürünü olarak ortaya çıkıyor olabilir. Bu kalıtım yapısının önceden kestirilemez olmasından dolayı bazı araştırmacılar gamzeleri düzensiz baskın karakter olarak sınıflandırırlar.[5] Bunun anlamı, gamzenin her zaman olmasa da genellikle baskın kalıtılıyor olmasıdır.

Bir diğer ihtimal ise, genlerin sadece bir nebze etkisi olduğu, aslen gamzeleri belirleyen unsurun gelişimsel stokastisite (rastgelelik) olduğudur. Örneğin bazı insanlar yaşamları boyunca gamzeli olurken bazılarının gamzeleri yıllar içinde değişebilir.[6] Gamzeli doğan bir çocuğun yetişkinken gamzeleri olmayabilir ve gamzesiz doğanların da gamzeleri oluşabilir.[7] Örneğin Yunanistan'da yapılan bir çalışmada, 20 yıl boyunca insanların fiziksel özellikleri takip edilmiş ve yetişkinlerin %34'ünde, 7-15 yaş arası çocuklarınsa %13'ünde gamze varlığı tespit edilmiştir; bu durum, geçici gamzelerin sanılandan daha yaygın olabileceğini gösteriyor ve bu gamzelerin gelişimsel doğasına işaret etmektedir.[8], [9]

Gerçek cevabın bulunması için bu konuda daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Ancak yapılan çalışmalara göre, gamze oluşumu oldukça bağımsız bir doğaya sahiptir ve kişiden kişiye fazlasıyla değişebilir. Tek taraflı gamzeler, çift taraflı gamzelerden daha iri olmaya meyillidir ve çift taraflı gamzeye sahip kişilerin %12.8 kadarında asimetrik gamze oluşumu görülür.[2]

Reklamı Kapat

Gamzelerin yapısı, kişinin yüzünün görünümünü değiştirebilmektedir ve kişinin yüz özellikleri de gamze oluşumunu etkileyebilmektedir. Örneğin uzun ve dar yüzlü ("leptoprosopik") kişilerin gamzeleri de uzun ve dar olmaya meyillidir; öte yandan kısa ve künt yüzlü ("öriprosopik") kişilerin gamzeleri de kısa ve daireseldir.

Gamzeler Çekici mi?

Eğer bir grup insana, gamzeleri çekici bulup bulmadıklarını sorarsanız, muhtemelen pek çok cevap alırsınız. İnsanlar size gamzeli insanların daha genç ya da cana yakın göründüklerini söyleyebilirler.

Gerçekten de gamzeler bazı kültürlerde güzellikle ve hatta iyi şansla ilişkilendirilir. Peki araştırmalar gamzelere olan algıyla alakalı ne diyor? Açıkçası bu konuda sınırlı sayıda araştırma var.

Bir araştırma gösteriyor ki, erkekler göz rengi, saç rengi, çene gamzesi gibi kendilerine benzer yüz özelliklerine sahip kadınları tercih ediyor. Yanak gamzesi çalışmaya dahil edilmemiş ama yanak gamzesi için de aynı şey geçerli olabilir.

Reklamı Kapat

Ek olarak, gamzeler diğer insanlarla daha rahat iletişim kurmamıza yardımcı olabilir. Yüz özellikleriyle alakalı bir araştırmaya göre, gamze gibi yüz özelliklerimiz sözlerimizin veya tebessümümüzün daha dikkat çekici olmasını sağlayabiliyor. Ayrıca bir şey anlatırken karşı tarafa daha fazla bilgi aktarmamızı da sağlayabiliyor.

Ya Gamzemiz Olmasını İstersek?

Gamzemiz olmamasına rağmen gamzeli olmak istiyorsak "dimpleplasty" denen ve gamze oluşturan bir plastik operasyon mevcuttur.

Dimpleplasty sırasında küçük bir kesikle gamze istenen yer açılır. Sonra, küçük bir doku parçası dikkatlice çıkarılır. "Sling" isimli bir dikiş, bu bölgenin iki yanındaki deri ve kası bir araya getirir ve gamzeyi oluşturur.

Eğer prosedürü merak ediyorsanız faydalarını ve zararlarını konuşmak için bir plastik cerrahtan randevu alabilirsiniz; ancak unutmayın: Siz, olduğunuz gibi güzelsiniz ve daha güzel gözükmek için bıçak altına yatmanıza gerek yok!

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 13
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Güldürdü 2
  • İnanılmaz 2
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Healthline | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/07/2021 05:53:11 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9684

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Türkiye
Kanser
Çocuk
Mikrop
Sinirbilim
Ölümden Sonra Yaşam
Antropoloji
Makine
Dünya Dışı Yaşam
Evrimsel Süreç
Şempanzeler
Deizm
Fare
Sinir
Ara Geçiş Türleri
Beslenme Biçimi
Sahtebilim
Sağlık Bilimleri
Editör Seçkisi
Mistik
Ortak Ata
Toprak
Enerji
Asteroid
Onkoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın