Franklin'in Kayıp Seferi: 1845'te Yola Çıkan HMS Erebus ve Kardeş Gemisi HMS Terror Mürettebatına Ne Oldu?

Franklin'in Kayıp Seferi: 1845'te Yola Çıkan HMS Erebus ve Kardeş Gemisi HMS Terror Mürettebatına Ne Oldu?
François Etienne Musin'in "HMS Erebus in the Ice" adlı resmi
Wikimedia Commons
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
2,697 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

HMS Erebus ve kardeş gemisi HMS Terror, Sir John Franklin’in emrindeki 128 mürettebatıyla birlikte 19 Mayıs 1845 tarihinde Thames Nehri’nden yelken açtı. Eskiden donanmaya ait olan bu gemiler, demir kaplama ve buhar motorları gibi eklemelerle beraber dönemin teknolojik olarak son model cihazlarına sahipti. Seferin amacı ise Kuzeybatı Geçidi olarak bilinen ünlü geçitten geçerek Hindistan ve Çin’e ulaşmak için bir harita belirlemekti. Kayıtlara göre gemiler, tayfaya 3 yıl yetecek kadar kumanya ve 2.000 kitap ile sefere çıkmıştı.

HMS Erebus ve HMS Terror gemilerinin izlediği rota
HMS Erebus ve HMS Terror gemilerinin izlediği rota
National Geographic

En son denize açıldıktan 2 ay sonra Baffin Bay’de görülen gemilerden, bir daha haber alınamadı. Fakat, kaybolmalarından 3 yıl sonra gemi mürettebatının hala hayatta olduklarına dair umutlar sürüyordu. Bu nedenle, deniz kuvvetleri tarafından Franklin’in izlediği, çoğunlukla keşfedilmemiş olan yolu takip etmesi için arama ekipleri gönderildi. 1850’de ise Amerikalı ve İngiliz araştırmacılardan oluşan ekipler, Beechey Adası’nda ikisi Ocak ve biri Nisan 1846 tarihli üç mezar buldu. Tahminlere göre, gemiler 1846 yılının yazında Peel Sound’un güneyine doğru ilerlemeye devam etmiş ve aynı yılın Eylül ayı gibi King William Adası’nda buza hapsolmuş olmalıydı.

1850'de Beechey Adası'nda bulunan mezarlardan bir tanesi
1850'de Beechey Adası'nda bulunan mezarlardan bir tanesi
Flickr

Kuzey Kutup Bölgesi’nde yaşayan İnuit halkının gemilerin akıbetiyle ilgili hikayeleri, uzun yıllar boyunca batılı arkeologlar tarafından önemsenmese de İnuitler, gemi enkazlarının bulunmasına büyük katkı sağlamıştır. 2014’te bir arama ekibi tarafından enkazı suyun 11 metre altında bulunan Erebus ve 2016’da daha derinde ve neredeyse büyük çoğunluğu korunmuş olarak bulunan Terror, bu yolculuğun sırlarının keşfedilmesi için umut oldu.

Reklamı Kapat

Yapılan incelemelerde, su soğukluğu ve gün ışığının azlığı gibi faktörlerin, gemilerdeki eşyaların bozulmasını önlediği görüldü. Böylece arama ekipleri gemideki seyir defterleri ve haritalara ulaşmayı başardı. Aşağıdaki video, HMS Terror enkazına yapılan bir dalışı gösteriyor.

Peki gemi mürettebatının hazin sonunda neler yaşandı? Neden bu gemiler battı? Bu soruya cevap arayan araştırmacılar, bulunan üç mezardaki gemicilerin otopsi sonuçlarına göre bazı çıkarımlarda bulunmayı başardılar. Mürettebatın ölüm sebeplerinden birinin kurşun zehirlenmesi olduğu düşünülüyor; çünkü gemi tayfasının kemiklerinde yüksek miktarda kurşun tespit edildi. Kandaki yüksek kurşun miktarı, mürettebatın kafasının karışmasına ve dolayısıyla doğru kararlar alamamasına neden olmuş olabilir.

Ayrıca tayfanın çinko eksikliğinden gittikçe sağlıklarının bozulduğu ve bu koşullarda hayatta kalmaya çalıştıkları düşünülüyor. İnsanların vücudunda yeterince çinko bulunmaması halinde aşırı kilo kaybederler, yaraları iyileşmez, dikkat eksikliği çekerler, tat ve koku kaybı yaşarlar, ishal olurlar, iştahlarını yitirirler ve derilerinde yaralar oluşabilir. Tüm bunlar, zorlu gemi yolculuğunda ölümcül olabilecek sorunlardır.

Bir başka ölüm nedeni olarak, denizciler arasında çok yaygın görülen iskorbüt hastalığı da göz önünde bulunduruluyor. C vitamini eksikliğinden kaynaklanan bu hastalık; depresyon, psikomotor gerileme, kafa karışıklığı gibi ciddi psikolojik sorunlara yol açarak mürettebatın hayatını olumsuz etkilemiş olabilir.

Ayrıca botülizmin en azından birkaç gemicinin ölümünden sorumlu olduğu tahmin ediliyor. Gemi kumanyasının büyük bir çoğunluğunu oluşturan konserve etin aceleyle hazırlanmış kalitesiz konservelerde muhafaza edildiği iddia ediliyor. Eğer iddialar doğruysa, konservelerin Clostridium botulinum ile kontamine olması kaçınılmazdır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yukarıda bahsedilen hastalıklara ek olarak Kuzey Kutup bölgesinin ölümcül soğuğunun neden olacağı hipotermi de hesaba katılmalıdır. Eğer ki bir nedenle gemiler karaya oturduysa veya daha fazla ilerleyemeyecek düzeye geldiyse, dondurucu soğuklar mürettebatın önemli bir kısmını öldürmüş olabilir.

Sonuç olarak, gemi mürettebatının ölümüne yetersiz beslenme de dahil birçok farklı neden sebep olmuş olmalı. Fakat bu ilginç sefer sırasında tam olarak neler olduğu ve tayfanın tamamının ölümüne sebep olanın ne olduğu, denizin derinliklerinde bir sır olarak kalmaya devam edecek.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 10
  • Tebrikler! 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Korkutucu! 3
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/09/2021 22:11:04 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9989

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Sıcaklık
Evrimsel Süreç
Şempanze
Kanıt
Kalori
Mars
Biyoloji
Psikiyatri
Tahmin
Çevre
Nöron Hücresi
Beyin
Coğrafya
Lgbt
Savaş
Kök Hücre
Şüphecilik
Makina
Kadın
Sağlık Örgütü
Madde
Sinir Hücresi
Fosil
Dağılım
Görüş
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın