Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Evrenin Kalp Atışları: Pulsarlar (Atarcalar) ve "Sesleri"

Evrenin Kalp Atışları: Pulsarlar (Atarcalar) ve "Sesleri" Fernridge
8 dakika
15,372
  • Fiziksel Kozmoloji

Pulsarlar, kalp atışları gibi muntazam ritimlerle uzaya radyo dalgaları gönderen nötron yıldızlarıdır. Latincede “pulsate” kelimesinden gelen pulsar “ kalp gibi atan” anlamına gelir.

İlk defa 1967 yılında Cambridge Üniversitesi araştırmacıları tarafından fark edildi. Uzayın belli bölgesinden gelen, düzenli ve sürekli radyo sinyalleri yakalandı. Bu sinyallerin sebebi başta zeki yaşam formları olarak yorumlansa da daha sonra yüksek hızda dönen nötron yıldızından geldiği anlaşıldı.

Bu Reklamı Kapat

Peki pulsar nedir? Gelin birazcık detaya inelim.

Yıldızlar kütlelerine göre evrilirler. Bir yıldızın kütlesi ne kadar küçükse sıcaklığı da bir o kadar düşük olur; ömrü de o kadar uzun. Kütlesi çok büyük olan yıldızlar ise çalkantılı bir süreçle doğup yine aynı şekilde devam ederler. Fakat ömürleri çok kısadır. Bir yıldızın kütlesi ne kadar büyükse sıcaklığı ve çapı da o kadar büyüktür. Bu büyük kütleli yıldızların hırçın ömrü çok ihtişamlı bir şekilde son bulur.

Bu Reklamı Kapat

Yeterince dev yıldızlar, nükleer yakıtlarını bitirince dengeleri bozulur. Bu denge, yıldızın yıldız olmasını sağlayan hidrostatik dengedir; yıldız yüzeyinde nükleer reaksiyonların gerçekleşmesiyle çekirdekten dışa doğru oluşan basınç kuvvetinin ve kütle çekim kuvveti ile dengelenmesidir.

Nükleer yakıtı biten dev yıldızın kütle çekim kuvveti, basınç kuvvetine baskın hale gelir. Öyle ki yıldız kendi kütle çekimi altında çökmeye başlar. Unutmayın devasa büyüklükte bir yıldızdan bahsediyoruz. Kütle çekim kuvveti o kadar yüksek ki atomun yapı taşları olan proton ve elektronlar dahi bundan etkilenir. Proton ve elektronlar bu çekim kuvvetine karşı koyamaz ve bir araya gelip nötronları oluştururlar.

Artık elimizde tamamıyla nötronlardan oluşmuş bir yıldız çekirdeği vardır. Yine çökme nedeniyle yıldız çekirdeği, açısal momentumu gereği hızla dönmeye başlar. (Buz pistinin üzerinde kollarını açarak dönen bir balerin düşünebilirsiniz; kollarını kendine doğru çektiğinde daha hızlı döndüğünü fark edersiniz.) Yüksek sıcaklığa ve manyetik alana sahip olan nötron yıldızı, manyetik kutuplarından uzaya doğru X-ışını saçar. Meydana gelen bu yapıya ise pulsar (atarca) denir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Pulsarlar, çok yüksek hızlarda kendi etrafında dönen ve sahip olduğu manyetik alanla kutuplarından uzaya doğru parçacık saçan(X-ışını) nötron yıldızlarıdır.

Bir 10-15 km yarıçaplı bir pulsar, yaklaşık 1 milyon km yarıçaplı Güneş’ten çok çok daha büyük bir kütleye sahip oldukça mıknatıslanmış bir yapıdır. Kütlesi o derece fazladır ki bir çay kaşığı nötron yıldızı yaklaşık bir milyon ton ağırlığındadır. Işınım manyetik kutuplardan dışarı yayılır ve radyasyon atımları (pulse-darbe), ışın Dünya’ya denk geldikçe alınır; deniz feneri ışınının parlamasına neden olduğu gibi. Muazzam kozmik çarkları olan bu saat “tik tak” ları, onları insanlığın bilinen en iyi saatleri yapar.

Adlandırılması ise darbeli radyo kaynağı’nın (Pulse Sourse of Radyo) kısaltması PSR olarak alındı. Takip eden sayı kodu ise pulsarın konumunu vermektedir. Örneğin; PSR B0329+54. PSR darbekli radyo kaynağı olduğunu , B0329+54 pulsarın gökyüzündeki konumunu belirtir. Yakın konumda olanlar için ise harflar kullanılmaktadır. 

Aşağıda verilen sesler, dünyadaki en büyük radyo teleskoplarının bazılarının aldığı gibi gökyüzündeki en parlak pulsarların yaydığı radyo dalgalarına doğrudan karşılık geliyor. Bunların aslında gerçek anlamıyla "ses dalgası" olmadığını, sadece radyo dalgalarının sese dönüştürülerek bizim işitme aralığımıza eşlenmesi ile üretildiğini vurgulayalım.

Pulsar Kayıtları

PSR B0835-45 (Vela Pulsarı)

Vela pulsarı, 10.000 yıl önce süpernova patlaması gerçekleştiren büyük kütleli bir yıldızın oluşturduğu Vela Süpernova Kalıntısının merkezinde yer alıyor. 89 milisaniyelik bir periyotta bir başka deyişle saniyede 11 kere dönen bu yıldızın çökmüş çekirdeğidir. Bu kayıt, Avustralya’daki Parkes telsiz teleskobuyla yapılmıştır.

Bu Reklamı Kapat

Dinlemek için buraya tıklayın.

PSR B0531+21 (Yengeç Pulsarı)

Yengeç pulsarı bilinen en genç pulsardır. 1054 yılında gerçekleşmiş olan süpernova patlamasının atıkları Yengeç Nebulasının (bulutsusunun) merkezinde yer alır. Gerçekleşen bu patlamaya Avrupalılar ve Çinliler tanık olmuşlardır. Bu patlama öyle büyük bir patlamadır ki 23 gün boyunca gündüz dahi görülmüş, geceleri patlamanın ışığı sayesinde kitap okunmuştur. Pulsar saniyede yaklaşık 30 kez döner. Her atım (pulse) son derece güçlüdür ve bu atımlara “Dev Titreşimler (atımlar)” olarak adlandırılır. Pulsar, 0,033045 saniyelik bir periyotla döner. Yengeç Pulsarı 963 yaşındadır. Bu kayıt, Jodrell Bank’taki Lovell teleskobuyla yapılmıştır.

Dinlemek için buraya tıklayın.

PSR J0437-4715

Bilinen mili-saniye pulsarlarının en parlak olanıdır. Pulsar, 0.005757 saniyelik bir periyotla döner yani bir saniyede 173.7 kez döner. Çok hızlı döndüğü için çıkan ses yaban arısı sesi gibidir. Bu pulsar, bilinen en istikrarlı doğal saat olarak nitelendirilebilinir. İnsan yapımı atom saatlerinden bile daha duyarlı ve daha kararlıdır. 509,8 ışık yılı uzaktadır. Çok yaşlı bir pulsardır. Bu kayıt, Avustralya’daki Parkes telsiz teleskobuyla yapılmıştır.

Bu Reklamı Kapat

(Uyarı: Sesi biraz kısın)

Dinlemek için buraya tıklayın.

PSR B0329+54

Bu, kuzey yarım küredeki en parlak pulsar. Bu pulsar, 0.714520 saniyelik bir periyotla döner. Lokomotife benzer bir ses çıkaran pulsar, saniyede yaklaşık bir buçuk tur yapar. Her sesin (pulse-atım) farklı bir yapıya sahip olduğunu duyabilir ve görebilirsiniz. Bu kayıt, Jodrell Bank’taki Lovell teleskobu ile yapılmıştır. Pulsarın yaşı 5,5 milyon yıldır.

Dinlemek için buraya tıklayın.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Modern Dünya Küresi: Antik, 30 cm, Işıklı

Yeryüzü dağlarını, ovalarını, nehirlerini, kısaca fiziki durumunu gösteren ürünümüzü, hem gerçek bir eğitim materyali hem de şık bir aksesuar olarak kullanabilirsiniz.

ESTETİK: Modern seri ürünlerimiz grafik, eksen ve ayak tasarımlarıyla bütüncül ve yeni bir estetik yaklaşıma sahiptir. Geliştirmiş olduğumuz yeni üretim teknolojimiz sayesinde demonte yapıya sahip olan yeni serimizde ekvator çizgisinin ışıklandırılması tasarımın güzelliğini ön plana çıkarmaktadır.

ÇEVRE DOSTU: Gürbüz Yayınları olarak tüm ürünlerimizde orijinal ham madde kullanarak sebep olunabilecek çevresel sorunları kendi bünyemizde minimize ettiğini taahhüt ediyoruz. Aynı zamanda modern seri ürünlerimizin demonte yapısı sayesinde, paketleme ve stoklama organizasyonlarında daha az karton ambalaj kullanarak yeşili koruyan çevre dostu bir tutumu destekliyoruz.

  • Harita Türü: Antik
  • Çap: 30 santimetre
  • Işık Durumu: Işıklı
Devamını Göster
₺275.00
Modern Dünya Küresi: Antik, 30 cm, Işıklı

PSR B1822-09

Bu pulsarın, yukarıdaki pulsar ile benzer bir dönme periyodu vardır. Pulsar, 0.769006 saniyelik bir periyotla döner. Yaşı ise 200.000 yıldır. Bu kayıt, Jodrell Bank’taki Lovell teleskobu ile yapılmıştır.

Dinlemek için buraya tıklayın.

PSR B1933+16

Pulsar, 0,358738 saniyelik bir periyotla döner. İlginç tarafı şu ki, bu pulsarın verileri ilk kez televizyon kanalında canlı yayında elde edilmiştir. Mart 2014 tarihinde BBC canlı yayınında ses kaydı alınmıştır. Kayıt esnasında teleskop pulsara doğru yönledirilir ve altı saniyeden sonra kalp atışı benzeri bir pulsar sinyali alınır. Pulsarın yaşı 900.000 yıldır. Bu kayıt, Jodrell Bank’taki Lovell teleskobu ile yapılmıştır.

Dinlemek için buraya tıklayın.

PSR B1055-52

Bu pulsar, karmaşık pulsar sinyalinin bir örneğidir. Farklı bir dönme hareketi mevcuttur; bu garip dönme sayesinde her iki manyetik kutbundan çıkan sesi duyabiliyoruz. Her bir ses bir kutbundan gelmektedir. Diğerler pulsar örneklerinde her bir atım bir dönüş periyoduna eşit iken, bu pulsar da her iki atım bir dönüş periyoduna eşittir. Pulsar,0,197 saniyelik bir periyotla döner. Her 0.1 saniyede bir atım gözlenir. Pulsarın yaşı 500.000 yıldır. Bu kayıt, Avustralya’daki Parkes telsiz teleskobuyla yapılmıştır.

Dinlemek için buraya tıklayın.

Kayıtlar Bize Ne Anlatıyor?

Videolarda ne görüyorum?

Sinyal (dolayısıyla ses) radyo teleskobu tarafından kaydedilen radyo şiddetinin (dikey eksen) zamanla (yatay eksen) nasıl değiştiğini gösterir. Atımlar, her dönüşte Dünya’ ya düzenli aralıklarla gelen pulsarın ışınına karşılık gelir. Bir atım esnasındaki süre (yatay eksen) 360 derecelik tam dönüşüme karşılık gelen derece cinsinden görüntülenir. Darbelerin yapısının görülebilmesi için, grafik 360 derecenin yalnızca bir kısmı görülebilecek şekilde yaklaştırılmıştır.

Sesler nasıl oluşturuluyor?

Pulsarlardan aldığımız radyo dalgaları,elektromanyetik dalgalardır; yani sese değil ışığa çok benzerdir. Bir radyo teleskopu bir radyoya benzer şekilde çalışır; radyo dalgalarını kaydeder ve kaydedilen sinyallerden ses çıkarmak için kullanılabilir. Örneğin AM veya FM’yi kullanabilen telsizlerle benzer şekilde, bunun yapılabileceği farklı yollar vardır. Bu sesler, kaydedilen radyo dalgalarının yoğunluğunu/şiddetini, üretilen ses dalgalarının genliği olarak kullanmaktadır.

“Dağılım”ı düzeltmek için herhangi bir ihtiyaç var mı?

Normal bir radyonun aksine, radyo teleskobu belirli bir radyo frekansını ayarlamaz. Daha geniş bir bant genişliği kullanarak, daha zayıf sinyallerin algılanmasına izin verilir. Bu daha fazla sinyal toplanabileceği anlamına gelir. Uzay mükemmel bir vakum ortamı değildir ve bu nedenle radyo dalgalarının yayılma hızı (ışık hızı) farklı radyo frekanslarında farklı olacaktır. Bu etki (dağılma olarak adlandırılır) pulsarlardan gelen atımların, radyo dalgalarının frekansına bağlı olarak biraz farklı zamanlarda geldiği anlamına gelir.

Bazı Simülasyon Pulsar Sesleri

PSR B1937 + 21

Bilinen en hızlı ikinci pulsardır. 0.00155780644887275 saniyelik bir periyotla döner bir başka deyişle saniyede 642 kez kendi etrafında döner. Bu dönüş hızı ışık hızının 7'de birine eşittir. Çok büyük merkezkaç kuvveti nedeniyle dağılması gerekirken, yüzeyin uçup gitmesini önleyen muazzam kütle çekimi kuvveti mevcuttur. Bu pulsar, bir pulsar sesi yapmak için doğrudan kullanılamaz çünkü çok zayıftır. Fakat gelecekte geliştirilen daha iyi telsiz teleskopları ile sesi böyle olacak.

Bu Reklamı Kapat

En hızlı dönen pulsar PSR J1748-2446ad, saniyede 716 kez yaklaşık % 10 daha hızlı dönüyor.

47 Tucanae

Bu küresel yıldız kümesi olan 47 Tucanae, 2 ila 8 ms arasındaki periyotlarla 22 tane pulsar barındırır. Çoğu çift sistemlere dahildir. Kümede yüzlerce nesnenin daha olduğunu tahmin ediliyor ancak tespit edilmesi çok zor. Tespit edilen pulsarlar bile pulsar sesi üretmek için çok zayıftır. Güney yarı küreden gözlemlenebilen küresel küme Türkiye’den görülemez. 47 Tucanae, Sir Patrick Moore’un Caldwell kataloğuna C106 olarak dahil edilmiştir.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 12
  • Tebrikler! 8
  • İnanılmaz 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/10/2022 18:30:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5142

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Balık Çeşitliliği
Biyokimya
Transkripsiyon
Asteroid
Cinsel Yönelim
Tıp
Bilim İnsanı
İmmünoloji
Bilim Tarihi
Stephen Hawking
Manyetik
Irk
Wuhan
Kurbağa
İnsanlık
Yapay Zeka
İntihar
Mitler Ve Gerçekler
Kuantum Fiziği
Biyoloji
Gözlem
Görme
Diş
Kültür
Yumurta
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.