Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Kugelblitz (Almanca: Yıldırım Topu), teorik fizikte ışığın son derece yoğun bir hal alarak olay ufku oluşturmasına ve kendi içinde hapsolmasına denir.

Genel göreliliğe göre eğer yeterli yoğunlukta radyasyon bir bölgede toplanırsa, uzay/zamanı bükebilecek düzeydeki bir objeye dönüşür. Çünkü genel göreliliğe göre enerji ve madde bazen aynı şekilde davranır. Bu yüzden enerji de madde gibi bir bölgede yoğunlaşabilir. Fakat buradaki anahtar cümle ”yeterli yoğunluk”tur. Çünkü ne kadarlık bir radyasyonun bu forma dönüşebileceği bilinmiyor. Hatta dönüşünce tam olarak neler olacağı da bilinmiyor. Sadece madde ve enerjinin doğası üzerinden hesaplamalar yapılıyor. Belki de henüz bilinmeyen bir fizik kuralı sebebi ile yakın gelecekte mümkün olmadığı anlaşılacak.

Ayrıca belirtmek gerek ki, bu denkleme göre oluşan kara delik kütle-enerji formunda değil, enerji-enerji formunda olacaktır. Yani astrofizikte yaygın olarak bilinen kara delikten farklıdır. Kısaca kugelblitz, kütle yerine saf enerjiden oluşan kara deliktir diyebiliriz.

Yaygın olarak bilinen madde-enerji kara deliğinde çok küçük miktarda maddenin çok yüksek miktarda enerji saldığını biliyorduk. Şimdi ise kugelblitz’te çok yüksek miktarda enerjinin çok küçük miktarda madde gibi davranmasını sağlamalıyız.

Bunu hayal edebilmeniz için örnekleyelim. Dünya’yı bir madde-enerji kara deliğine dönüştürmek isterseniz, onun 6 ve yanındaki 24 tane sıfırı bulunan kg değerindeki ağırlığını 16 mm’lik bir hacme küçültmeniz gerekir. Peki aynı kara deliği, saf enerjiden oluşturmak istersek ne kadar fotona ihtiyacımız olacaktır? Dünya’nın 350 ışık yılı çapı uzaklıktaki bütün yıldızların 10 yıl boyunca saldığı bütün fotonlara ihtiyacımız olacaktır! Evet, hayal bile edilemeyecek düzeyde radyasyona eş değerdir. Üstelik bütün bu radyasyonun bir sivrisinek boyutuna sıkıştırmamız gerekecektir.

Peki daha küçük bir kugelblitz yaratmak isteseydik, yani yaklaşık Titanik kütlesine (50 milyon kg) eşdeğer bir kugelblitz. O zaman ise 1 yıl içinde Dünya’ya çarpan bütün Güneş ışınlarını, bir protonun 8.000 kat daha küçük boyutuna sıkıştırmamız gerekirdi.

Fakat bu denli yoğun enerjiyi bir noktada toplamaya başarsanız bile büyük bir problem daha var. Böyle bir kugelblitzi teorik olarak oluşturduğunuzda sıcaklığının o kadar yüksek olması gerekir ki bu Big Bang’den 5.4×10−445.4\times{10^{-44}} saniye sonra oluşan Planck sıcaklığından bile daha fazla olması gerekir. Böyle bir sıcaklıkta bilinen fizik kuralları geçerliliğini yitirir. Protonların hareketleri ve kütle çekimi anlamsızlaşır. Böyle bir hadisenin nasıl tanımlandığı bile bilinemez. Belki de şimdikinden çok daha kolay kara delikler oluşur ya da madde ve enerji anlamsızlaşır. Belki de henüz keşfedemediğimiz bir fizik kuralı sebebi ile bu sıcaklığa ulaşmak mümkün olmayacaktır.

Bilmiyoruz! Sadece Einstein’ın genel göreliliğine göre teorik olarak mümkün oldukları biliniyor. Ancak düşünmesi ve hayal etmesi bile ilgi çekici ve ilham verici…

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 6
  • Tebrikler! 5
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 4
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. Kugelblitz. (2019, Mayıs 02). Alındığı Tarih: 06 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Wikipedia
  • S. Space. The Kugelblitz: A Black Hole Made From Light. (2016, Haziran 28). Alındığı Tarih: 06 Mayıs 2019. Alındığı Yer: YouTube

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/12/2019 12:06:07 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4596

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Limandaki bir gemi güvendedir. Ama gemilerin inşa edilme amacı bu değildir.”
John A. Shedd
Geri Bildirim Gönder