Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

En Güçlünün Hayatta Kalması Ne Demek?

En Güçlünün Hayatta Kalması Ne Demek?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Kuşkusuz evrimle ilgili en meşhur kavramlardan birisi, "en güçlünün hayatta kalması" ilkesi.. Evrimin ana seçilim mekanizması olan Doğal Seçilim'i anlatmak için kullanılır. Ama kalıbın bu şekilde kullanılması, evrimden anlayan herkesi rahatsız eder. Çünkü "en güçlünün hayatta kalması" deyince evrim, sanki salt kas gücüyle ilgili bir süreçmiş gibi anlaşılır. Halbuki evrimde "güçlü olmak", çok kısıtlı bir bağlamda, örneğin sadece avlar veya eşler için fiziksel rekabete giren canlıların mücadelesinde anlamlıdır. Gerçekte evrim, bundan çok fazlasıdır.

Beyin esnekliğinin evrimi, hücre içi süreçlerin evrimi, bitkilerde polenleşme stratejilerinin evrimi, hayvanlar arası davranışsal ilişkilerin evrimi gibi birçok konuda "güçlülük" önemsiz veya anlamsız kalır. Yani anlayacağınız, evrimsel süreçte seçilen ve dolayısıyla nesiller içinde yaygınlaşan karakterler, çoğu zaman kas gücüyle veya genel olarak fiziksel güç ile ilgili değildir.

Aslında "en güçlünün hayatta kalması" kalıbı, bir çeviri hatasından kaynaklanmaktadır. Kalıp, İngilizcede "survival of the fittest", yani en "fit" olanın hayatta kalmasıdır. Fit olmak, spor yapmakla, kas gücüyle, sağlıkla ilişkiliymiş gibi düşünüldüğünden, güçlülükle alakalı gibi algılanabilmektedir. Halbuki evrimsel biyolojideki belki de en önemli kavram olan "fitness", aslında "uyum başarısı" anlamına gelmektedir. Yani evrimsel olarak "fitness", bir türün, içinde bulunduğu çevreye uyum sağlama başarısının bir ölçüsüdür.

En temel düzeyde baktığımızda evrim, canlıların uyum başarısının zamanla artmasını sağlayan bir doğa yasası olarak görülebilir; ama bu bile, evrimi gerçekte olandan çok daha fazla basitleştirerek anlatmak olmaktadır. Evrimi bir bütün olarak anlamak, her zaman daha avantajlı olacaktır. Yine de çok temek düzeyde düşünecek olursanız, evrimde yaşanan ana değişimin, canlı popülasyonlarının bulundukları ortama uyum sağlama başarılarının artması olduğunu hatırlayabilirsiniz.

Bu değişim, ilk etapta ufak tefek adaptasyonlar ile olur; ancak daha önce de anlattığımız gibi, bir adaptasyon olurken, daha önceden olan diğer adaptasyonlar eski formuna geri dönmediği için, canlılar atasal formlarından yavaş yavaş farklılaşırlar ve yepyeni görünümlü canlılara dönüşebilirler. 

Dikkat ediniz: Evrimin yaşandığından söz etmek için illa bir canlının bir diğerine dönüşmesi gerekmez. Popülasyon içinde belirli genlerin ve özelliklerinin dağılımının nesiller içerisinde değişmesi, evrimden söz etmek için yeterlidir. Dolayısıyla nesiller geçip, canlıların değişen ortam şartlarına en ufak düzeylerde bile uyum sağlaması, evrimin ta kendisidir! Yeni türlerin oluşması, evrimsel süreçte bir sonuçtur, evrimin tanımı değil!

En uyumlunun hayatta kalmasına dönelim... Dikkat edecek olursanız, en uyumlunun hayatta kalıp, kendisini uyumlu kılan genleri gelecek nesillere daha çok aktarması, adeta bir uyarlanma, yani optimizasyon sürecidir. Çevre sürekli değişir, buna bağlı olarak tür içerisindeki çeşitlilik adeta sınanır. Vücutlarındaki genler veya gen kombinasyonları, yeni çevre şartlarına en uygun olanlar daha kolay hayatta kalır, daha çok ürerler. Daha uyumsuz olanlar ise daha zor hayatta kalır ve daha az ürerler; hatta belki ölürler veya üreyemezler. Bu nedenle her nesil, atalarından en uyumlu olan genleri ve gen kombinasyonlarını alır.

Yani evrimsel süreçte, belirli özellikler çevreye uyumlu fiziksel özelliklere neden oldukları için evrim sürecinde "kayırılır", diğerleri ise seçici bir şekilde elenir. Bu seçim, "bilinçli" olarak yapılmaz; türlerin bireyleri birbirlerinden farklı genlerle doğarlar, yaşam ve üreme mücadelesi verirler, başarılı veya başarısız olurlar, ürerler veya üreyemezler. Buna bağlı olarak türlerin gelecek nesle aktaracağı genler belirlenmiş olur. Böylece türün genel ortalaması, yani mesela sincap deyince aklınıza gelen o tipik canlı, nesilden nesile yavaş yavaş değişir. Bunu, doğal seçilim yoluyla olan evrimin klasik bir tanımı olarak görebilirsiniz.

Bu arada, Darwin'e atfedilen ve tüm bunları özetleyen şairane bir söz vardır: "Ne en güçlü olan tür hayatta kalır, ne de en zeki olan... Değişime en çok adapte olabilendir, hayatta kalan!" Aslında bu sözü Darwin söylememiştir; daha önce de detaylıca izah ettiğimiz gibi, Darwin'den çok çok sonra, 1963 yılında bir konuşma yapan Leon Megginson bu sözün sahibidir.

Bir diğer örnek olarak, "en uyumlunun hayatta kalması" lafını söyleyen de Darwin değil, meşhur bir diğer filozof ve biyolog olan Herbert Spencer'dır. Spencer, 1864 yılında Darwin'in doğal seçilimle evrim teorisini kısaca özetlemek için bu terimi kullanmıştır.

Bu tür mottolar ve sloganlar bir fikri anlatmak için kolay ve kullanışlı olsa da, bazen önemli detayların gözden kaçmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle sadece bu tür mottolara takılmaktansa, fikrin özünü anlamaya çalışmanızı tavsiye ederiz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 10
  • Bilim Budur! 3
  • Muhteşem! 2
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/11/2020 13:37:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9170

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Köpek
Genel Görelilik
Biyoloji
Nasa
Asteroid
Hayvan
Karadelik
Biyokimya
Uydu
Bilimkurgu
Sahtebilim
Bilim
Balık
Makina
Ahlak
Canlılık Cansızlık
Öğrenme Alanı
Obezite
Hominidae
Virüsler
Yayılım
Kimya
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Metabolizma
Çiftleşme
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Evrimsel süreçte ortaya çıkıp da, er ya da geç işlev kazanmayan bir özelliğe hiç rastlamadım.”
H. G. Wells
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol