Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Dünya'nın İçi Boş Olsaydı Nasıl Olurdu?

Dünya'nın İçi Boş Olsaydı Nasıl Olurdu? YouTube
3 dakika
6,241
Tüm Reklamları Kapat

Dünyanın İçi Boş Olsaydı Nasıl Olurdu?

Bir Boeing 747 ile dünyanın bir tarafından tam karşı tarafına uçmanız yaklaşık 22 saatinizi alır... Yolun biraz sarsıntılı geçeceğini bilsem de uzun yol bu dairesel olandır.

Peki dünyanın ortasından bir tünel açsak ve içine atlasak nasıl olurdu? Aslında, Coriolis etkisi yüzünden muhtemelen çok da uzağa gidemezdik. (Coriolis etkisi, hareket eden bir atlı karıncaya bir top fırlattığınızda topun garip bir şekilde kavis almasının ve kuzey yarım küredeki fırtınaların daima saat yönünün tersine esmesinin nedenidir.) Ekvatordayken dünya doğuya doğru 1670 km/sa hızla hareket eder, siz de tabii. Ve derinlere gittikçe, etrafınızda bulunan dünyaya ait parçaların her biri bir günde bir tam tur atarlar, ama merkeze doğru gittikçe parçaların çizgisel hızları düşer.

Düşey bir tünelin içine zıplarsanız bir süre sonra doğuya doğru hareket hızınız kayanın hareket hızını geçer. Yani bir kaç kilometre aşağıya ilerledikten sonra doğu duvarına çarparsınız. Bu bir felaket olmaz.

Tüm Reklamları Kapat

Hatta bazı madenciler bunu, Lake Superior yakınlarında bir millik bir tünele bir gülle atarak denemişler ve gülle asla tabana ulaşmamış. Ya tünelimiz kutuptan kutba olsaydı, yani Coriolis Etkisi devre dışı kalsaydı ne olurdu? Bir de hava direncini ve sürtünmeyi de yok sayalım. Dünyanın kütlesi merkeze doğru daha konsantre olduğundan, ilk 3000 km'de kütle çekimi sizi hemen hemen aynı kuvvetle çeker. Yani başka bir deyişle dünyanın merkezine olan yolu yarılayıncaya kadar.

Bu bilinen sabit kuvvet saniyede 8km'lik bir hıza ulaşıncaya dek sizi ivmelendirir. Dünyanın merkezine olan yolculuğun yarısı sadece 13 dakika sürer. Ve işte yolculuğunuzdaki bu noktada üzerinize uygulanan çekim kuvveti maksimumdur. Ama bu kuvvet, yüzeyde üzerinize uygulanmakta olan kuvvetten sadece biraz daha fazladır.

Siz merkeze daha da yaklaşmaya başladıkça ve dünyanın kütlesinin daha fazla kısmı üzerinizde kaldıkça altınızda kalan kısmın kütle çekiminden daha fazla kurtulmaya başlayacaksınız. Ve bu çekim siz merkeze gidene kadar azalacak. Ve burada üzerinizde hiçbir kütle çekimi hissetmezsiniz, ya da dünya sizi her yönden aynı büyüklükte çekiyor da denebilir, böylece "yukarı" ya da "aşağı" algısı olmadan serbestçe süzülebilirsiniz. 22,000 mil/sa ya da 6 mil/sn'ye dek hızlanacağını unutmaman kaydıyla tabii.

Merkezi geçer geçmez tüm süreç tersine döner ve gitgide yavaşlarsınız. İlk başta zayıfça ve sonra daha güçlü bir şekilde aşağı çekilirsiniz, yoksa yukarıya mı demeliydim?

Tüm Reklamları Kapat

Diğer tarafa geçince durup yüzeye adımınızı atarsınız. Sadece 37 dakika (ya da bir kurutma makinesinin süresi) kadar geçmiştir. Kazabildiğimiz en derin çukur Rusya'daki Kola Superdeep sondaj kuyusu. Ama o da sadece 12 km kadar aşağıya gidiyor, yani Manhattan'ın uzunluğunun 2/3'ü kadar. Durmak zorunda kaldılar çünkü çok sıcaktı, tam 180°C. Dünyada bir taraftan bir tarafa delik açmanın bir zorluğu da bu. Dünya sıcak, merkezde ise eriyik halde. Öyle küreklerle bir delik açamazsınız.

Ama soru şu ki: Dünya’nın merkezi tamamen eriyik olmasaydı, tamamen boş olsaydı ve Dünya yine aynı ağırlıkta olsaydı?

Dünya’nın tüm kütlesini ayağımızın altındaki ince bir kabukta toplanmış olarak düşündüğümüzde dünyanın artık bir manyetik alanı olmazdı. Çünkü bu manyetik alan eriyik demir çekirdekten gelmektedir. O zaman güneşten gelen rüzgar ve fırtınalara karşı tamamen korunmasız olurduk. Bu da HER YERDE aurora (şafak) göreceğimiz anlamına gelirdi.

Bakın! Kuzey-güney-doğu Işıkları!

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Peki, güneş fırtınasından kaçmak amacıyla içi boş dünyanın içine atladığınızda ne olurdu?

Küresel dünya kabuğunun farklı kısımlarından gelen kütle çekimleri birbirini mükemmel bir şekilde dengeler ve dünya hiç yokmuş gibi orada serbestçe süzülürdünüz. Yanınızda bir astronot kıyafeti getirseniz iyi olurdu çünkü dünya ÜZERİNDE dünyanın İÇİNİ doldurmaya yetecek kadar hava olmazdı. Ama ya bu içi boş dünya aynalarla dolu olsaydı ne olurdu?

Henry, bu komik olurdu... şimdilik.

Dünya yüzeyine dönersek çok da bir farklılık görmezdik, en azından kütleçekimsel açıdan. Düşen cisimler yine 9.8 m/s^2 ivmeyle hızlanırdı, bir beyzbol topu hala aynı yörüngeyi izlerdi ve Ay’ın Dünya etrafındaki yörüngesi de aynı olurdu. Hey Henry, hadi dış uzaya gidelim, hemen şimdi. Silahını da yanına al - ne demek istediğimi sonra anlayacaksın.

Hadisene. Oh, tabii siz de geliyorsunuz.

Destek Olun

Bu video, Minute Physics tarafından hazırlanmış, Evrim Ağacı tarafından altyazılandırılmıştır. Eğer içeriği beğendiyseniz, orijinal kaynağa destek olmak için, lütfen YouTube kanalına gidip videolarını beğenmeyi unutmayın.

Tüm Reklamları Kapat

Minute Physics kanalının bu videosunu orijinal dilinde ve İngilizce alt yazılı olarak buradan seyredebilirsiniz:

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
14
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Minute Physics | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/06/2024 12:23:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7317

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Çevre
Evrim Tarihi
Diş Hekimi
2019-Ncov
İklim
Karar
Modern
Diş Hekimliği
Nükleer
Cinsel Seçilim
Tohum
Kök Hücre
Damar
Sinirbilim
Hava
Kuantum
Gıda
Roma
Radyoaktif
Tutarlılık
Kadın Doğum
Koaservat
Antropoloji
Safsata
Mars
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Demiryay, et al. Dünya'nın İçi Boş Olsaydı Nasıl Olurdu?. (25 Temmuz 2018). Alındığı Tarih: 22 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7317
Demiryay, M., Özdil, A. Ş. (2018, July 25). Dünya'nın İçi Boş Olsaydı Nasıl Olurdu?. Evrim Ağacı. Retrieved June 22, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7317
M. Demiryay, et al. “Dünya'nın İçi Boş Olsaydı Nasıl Olurdu?.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Translated by Mehmet Demiryay, Evrim Ağacı, 25 Jul. 2018, https://evrimagaci.org/s/7317.
Demiryay, Mehmet. Özdil, Ayşegül Şenyiğit. “Dünya'nın İçi Boş Olsaydı Nasıl Olurdu?.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Translated by Mehmet Demiryay. Evrim Ağacı, July 25, 2018. https://evrimagaci.org/s/7317.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close