Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Dünyanın En Eski DNA'sı Keşfedildi: 1.2 Milyon Yıllık DNA, Mamutların Evrim Sürecini Aydınlatıyor!

Dünyanın En Eski DNA'sı Keşfedildi: 1.2 Milyon Yıllık DNA, Mamutların Evrim Sürecini Aydınlatıyor! Kredi: Beth Zaiken / CPG
Bu görsel, Adycha mamutundan elde edilen elimizdeki gen bilgilerine dayanarak oluşturulmuş olup, yünlü mamutların atası olan bozkır mamutlarının illüstrasyonudur.
4 dakika
3,504
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Stockholm'de bulunan Paleogenetik Merkezi'ndeki araştırmacılar liderliğindeki bir uluslararası ekip, 1,2 milyon yıl öncesine tarihlenen mamut kalıntılarının DNA dizilimini gerçekleştirdi. Yapılan analizler, son buzul çağında Kuzey Amerika’da yaşamış olan Kolombiya mamutunun, yünlü mamut ve onun soyundan bir başka mamutun melezi olduğunu gösteriyor. Çalışma, ayrıca mamutların soğuk iklime ne zaman ve ne kadar hızlı adapte olduklarına dair yeni bulgular sağlıyor. Bu bulgular, 17 Şubat 2021 tarihinde Nature dergisinde yayımlandı ve yazarlar arasında Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nden Ekin Sağlıcan, Fatma Rabia Fidan ve Mehmet Somel de var.[1]

Yaklaşık bir milyon yıl önce, henüz evrimleşmemiş oldukları için, Kolombiya mamutları ve yünlü mamutlar yaşamıyordu. Bu dönem, ataları olan antik bozkır mamutunun yaşadığı dönemdi. Araştırmacılar, 700 bin ila 1,2 milyon yıl boyunca Sibirya’nın donmuş tabakasında gömülü kalmış mamut dişlerinden elde edilen DNA'yı kullanarak, üç antik mamutun genomlarını analiz etmeyi başardılar. Bu çalışma, DNA'nın milyon yıllık numunelerden dizilendiği ve doğrulandığı ilk çalışmaydı ve DNA’nın numunelerden çıkarılması oldukça zorlayıcıydı. Bilim insanları, numunelerin oldukça az DNA içerdiğini ve numunelerde kalan DNA'nın çok küçük parçalara ayrılmış olduğunu tespit etti.

Muazzam Antik DNA!

Stockholm’deki Paleogenetik Merkezi’nde evrimsel genetik profesörü olan kıdemli yazar Love Dalén’in söylediği üzere, numuneler Viking kalıntılarından bin kat daha eski; hatta varlıkları insanların ve Neandertallerin varlığından da öncesine dayanıyor.

Tüm Reklamları Kapat

Numunelerin kaç yıllık olduğu, jeolojik veriler ve moleküler saat kullanılarak belirlendi. Bu 2 tip analizden elde edilen veriler, numunelerden ikisinin bir milyon yıldan daha eski olduğunu, üçüncüsünün ise yaklaşık 700 bin yaşında olduğunu ve bilinen en eski yünlü mamutlardan birini simgelediğini gösteriyor.

Kolombiya Mamutunun Şaşırtıcı Kökeni

Genomların analizleri, yaklaşık 1,2 milyon yıllık bu en eski numunenin daha önce keşfedilmemiş bir mamut soyunun genetiğine ait olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, numunenin bulunduğu konuma dayanarak mamutu Krestovka mamutu olarak adlandırıyorlar. Elde edilen sonuçlar, Krestovka mamutunun diğer Sibirya mamutlarından iki milyon yıldan fazla bir süre önce farklılaştığını gösteriyor. Çalışmanın baş yazarı Tom van der Valk şöyle diyor:

Bundan önce tamamlanan tüm çalışmaların sonucu, Sibirya bölgesinde o zamanlar bozkır mamutu adı verilen yalnızca bir mamut türü olduğunu göstermişti; ancak günümüzde yürütülen DNA analiz çalışmaları, Adycha mamutu ve Krestovka mamutu olarak adlandırdığımız iki farklı daha genetik soy olduğunu gösteriyor. Henüz kesin bir kanıya varamasak da bunlar iki farklı türü temsil ediyor olabilir.
Love Dalén ve eş baş yazar Patrícia Pečnerová, Wrangel Adası'nda bir mamut dişini tutuyor.
Love Dalén ve eş baş yazar Patrícia Pečnerová, Wrangel Adası'nda bir mamut dişini tutuyor.
Gleb Danilov

Araştırmacılar ayrıca 1,5 milyon yıl önce Kuzey Amerika'yı kolonileştiren mamutların Krestovka soyuna ait mamutlar olduğunu öne sürüyorlar. Bunun yanı sıra, analizlerden elde edilen veriler, son buzul çağında Kuzey Amerika'da yaşayan Kolombiya mamutunun bir melez olduğunu göstermiştir. Genomunun yaklaşık olarak yarısı Krestovka soyundan ve diğer yarısı yünlü mamuttan geliyor. Çalışmanın yazarlarından Patrícia Pečnerová şöyle diyor:

Kuzey Amerika'nın en simgesel Buz Devri türlerinden biri olan Kolombiya mamutu, yaklaşık 420 bin yıl önce gerçekleşen bir melezleşme yoluyla evrimleşti.

Yünlü Mamutun Evrimi ve Adaptasyonu

Adycha mamutundaki bir diğer milyon yıllık genom, Adycha’nın yünlü mamutun atası olabileceğini gösteriyor. Bu nedenle araştırmacılar, yapılması gereken karşılaştırma işlemini Adycha’nın genomunu 700 bin yıl önce yaşamış olduğu bilinen en eski yünlü mamutlardan birinin genomuyla ve yaşı yalnızca birkaç bin yıl olan mamut genomları ile gerçekleştirebilirler. Bu durum, mamutların soğuk ortamlarda yaşama nasıl adapte olduklarını ve bu adaptasyonların türleşme sürecinde ne ölçüde evrimleştiğini araştırmayı mümkün kılmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Krestovka mamutu dişi örneği
Krestovka mamutu dişi örneği
CPG

Yapılan analizler; tüy uzaması, termoregülasyon, yağ katmanı, soğuğa tolerans ve sirkadiyen ritimler gibi Kuzey Kutbu'ndaki yaşamla ilişkili gen çeşitliliklerinin, yünlü mamutun kökeninden çok daha öncesine dayanan milyonlarca yıllık mamut türünde mevcut olduğunu gösteriyor. Elde edilen bu sonuçlar, mamut soyundaki adaptasyonların çoğunun zaman içinde yavaş ve kademeli olarak gerçekleştiğini göstermektedir. Yapılan çalışmanın yazarlarından olan David Díez-del-Molino, şöyle diyor:

Analizler, soğuk adaptasyonların çoğunun yünlü mamutun atasında halihazırda mevcut olduğunu gösteriyor ve türleşme sürecinde doğal seçilimin daha hızlı olduğuna dair hiçbir kanıt bulmadık.

Gelecekteki Araştırmalar

Yeni sonuçlar, diğer türler üzerinde gelecekte yapılacak geniş bir araştırma yelpazesine kapı açıyor. Günümüzden yaklaşık 1 milyon yıl öncesi, birçok türün dünya çapında yayıldığı bir dönemdi. Bu dönem, aynı zamanda iklim ve deniz seviyelerinde büyük değişikliklerin olduğu da bir dönemdi ve dahası bu dönem, Dünya'nın manyetik kutuplarının yer değiştirdiği son zamanlardı. Bu nedenle araştırmacılar, bu zaman ölçeğindeki genetik analizlerin çok çeşitli bilimsel soruları keşfetmek için büyük bir potansiyele sahip olduğunu düşünüyorlar. Moleküler arkeoloji profesörü ve Paleogenetik Merkezi'nde ortak araştırma lideri olan Anders Götherström şöyle diyor:

Şimdi en büyük sorulardan biri zamanda ne kadar geriye gidebileceğimiz. Henüz sınıra ulaşmadık. Eğer eğitimli bir tahminde bulunacak olursak, 2 milyon yıllık DNA'yı kurtarabilme ve hatta muhtemelen 2,6 milyon yıl kadar geriye gidebileceğimizi düşünmek önünde bir engel yok. Bundan önce, antik DNA'nın korunabileceği bir permafrost yoktu.

DNA'nın doğada ne kadar süreyle korunabileceğiyle ilgili daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
54
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 24
  • Muhteşem! 6
  • İnanılmaz 6
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Umut Verici! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: SciTechDaily | Arşiv Bağlantısı
  • ^ T. V. D. Valk, et al. (2021). Million-Year-Old Dna Sheds Light On The Genomic History Of Mammoths. Nature, sf: 1-5. doi: 10.1038/s41586-021-03224-9. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/06/2024 16:33:28 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10194

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Küresel Salgın
Yas
Argüman
Test
Küçük
Örümcek
Kadın Doğum
Böcek Bilimi
Bakteriler
Nüfus
Karbonhidrat
Bitki
Komplo
Travma
Tıp
Zehir
Sars Mers
Astrofizik
Organizma
Moleküler Biyoloji
Okyanus
Dilbilim
Viral
Büyük Patlama
Filogenetik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. University, et al. Dünyanın En Eski DNA'sı Keşfedildi: 1.2 Milyon Yıllık DNA, Mamutların Evrim Sürecini Aydınlatıyor!. (25 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10194
University, S., Karakoyun, S., Bakırcı, Ç. M. (2021, February 25). Dünyanın En Eski DNA'sı Keşfedildi: 1.2 Milyon Yıllık DNA, Mamutların Evrim Sürecini Aydınlatıyor!. Evrim Ağacı. Retrieved June 14, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10194
S. University, et al. “Dünyanın En Eski DNA'sı Keşfedildi: 1.2 Milyon Yıllık DNA, Mamutların Evrim Sürecini Aydınlatıyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Selen Karakoyun, Evrim Ağacı, 25 Feb. 2021, https://evrimagaci.org/s/10194.
University, Stockholm. Karakoyun, Selen. Bakırcı, Çağrı Mert. “Dünyanın En Eski DNA'sı Keşfedildi: 1.2 Milyon Yıllık DNA, Mamutların Evrim Sürecini Aydınlatıyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Selen Karakoyun. Evrim Ağacı, February 25, 2021. https://evrimagaci.org/s/10194.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close