Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Dünya Sağlık Örgütü, COVID-19 Bağlamında İç Mekan Havalandırması İçin Yol Haritası Yayınladı!

Dünya Sağlık Örgütü, COVID-19 Bağlamında İç Mekan Havalandırması İçin Yol Haritası Yayınladı!
10 dakika
1,642
  • Epidemiyoloji
  • Makina Mühendisliği

31 Aralık 2019'da Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Çin Ülke Ofisi, Çin'in Hubei Eyaleti, Wuhan Şehrinde tespit edilen nedeni bilinmeyen pnömoni vakaları hakkında bilgilendirildi. 

3 Ocak 2020 itibariyle, Çin'deki ulusal makamlar tarafından Dünya Sağlık Örgütü'ne nedeni bilinmeyen toplam 44 hasta bildirilmişti. Bildirilen 44 vakadan 11'i ağır hasta iken geri kalan 33 hastanın durumu stabildi. Basında çıkan haberlere göre, Wuhan'daki ilgili hayvan pazarı 1 Ocak 2020'de çevresel temizlik ve dezenfeksiyon nedeniyle kapatıldı.

Tüm Reklamları Kapat

Dünya Sağlık Örgütü, 10 Ocak 2020’de yeni koronavirüs hakkındaki ilk kılavuzunu yayımladı. Bu kılavuz, SARS ve MERS gibi diğer koronavirüslere referansla geliştirilen, ülkelerin yeni koronavirüsü tespit etme ve bunlara yanıt verme becerilerini kontrol etmeleri için bir araç olarak yayımlandı.

Çin dışındaki ilk yeni koronavirüs vakası 13 Ocak 2020’de Tayland’da doğrulandı. Yeni koronavirüs vakalarının Çin dışında ortaya çıkması beklenmedik değildi ve Dünya Sağlık Örgütü'nün neden diğer ülkelerde aktif izleme ve hazırlık çağrısında bulunduğunu destekliyordu.

Tüm Reklamları Kapat

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Ghebreyesus, 30 Ocak 2020’de yeni koronavirüsün küresel salgınına ilişkin uluslararası endişe kaynağı olan bir “halk sağlığı acil durumu" ilan etti.

11 Şubat 2020’de yapılan basın toplantısında virüsün ismi COVID-19 olarak anons edildi. Bu toplantıda Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü'nün bulaşma yollarına yönelik yaptığı açıklama önemliydi:

Tabii ki Ebola ve bu aynı değil. Bu (airborne) havadan, korona havadan bulaşıyor, daha bulaşıcı ve az sayıda vaka olmasına rağmen 24 ülkeye nasıl girdiğini gördünüz. Ortalığı kasıp kavurma potansiyeli açısından korona, Ebola'dan çok farklıdır; korona daha güçlü virülansa sahiptir. Daha ciddiye alıyoruz.

11 Mart 2020’de DSÖ, COVID-19'u pandemi olarak ilan etti. O anda 114 ülkede 118.000'den fazla vaka vardı ve 4.291 kişi hayatını kaybetmişti.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Hava Yoluyla Taşınan COVID-19

Pandemi ilanından sonra, bulaşma yolları ve önlemler üzerinde pek çok çalışma yapıldı. Virüsün hava yolu ile bulaşabileceği, kaynak kişi ortamdan ayrılsa dahi havada kalabileceği iddiasında olan bilim insanları ve önerileri uzun süre dikkate alınmadı. Dünya Sağlık Örgütü direktörü ise bir daha "airborne" ("hava yoluyla taşınan") sözcüğünü kullanmadı.

2020 yılı temmuz ayında 32 ülkeden 239 bilim insanı tarafından kaleme alınan Dünya Sağlık Örgütü’ne yönelik manifesto “COVID-19'un Hava Yoluyla İletimini Konuşma Vakti Geldi!” başlığını taşıyordu. Metinde, özetle, şöyle yazıyordu:

Kısa ve orta mesafelerde virüs yüklü mikroskobik damlacıkların (mikro damlacıklar) solunması halinde enfeksiyon riski açısından önemli bir potansiyel söz konusudur ve bizler hava yoluyla bulaşmayı hafifletmek için önleyici tedbirlerin alınması gerekliliğini savunuyoruz. COVID-19'un hava yoluyla bulaşma riskinin tanınmamasının ve havadaki virüse karşı kontrol önlemleri hakkında net tavsiyelerin bulunmamasının önemli sonuçlara yol açacağından endişe duyuyoruz: insanlar mevcut önerilere bağlı kaldıklarında tamamen korunduklarını düşünebilirler, ancak gerçekte, enfeksiyon riskinin daha da azaltılması için ek olarak, hava kaynaklı müdahalelere ihtiyaç vardır. Ülkeler, kapanmaları takiben yeniden açıldığında, insanlar işyerlerine, öğrenciler okullara ve üniversitelere geri döndüğünde bu konu daha da önem kazanıyor. Hava yolu ile bulaşma riskini azaltmak için özellikle halka açık binalarda, işyeri ortamlarında, okullarda, hastanelerde ve yaşlı bakım evlerinde yeterli ve etkili havalandırma sağlayın (temiz dış ortam havası getirin, sirkülasyon havasını en aza indirin).

Dünya Sağlık Örgütü'nün enfeksiyon önleme komitesinde de yer alan Hunter, bu çağrıya cevaben, "Havadan bulaşmayı kontrol etmek, COVID-19'un yayılmasını kontrol etmek açısından çok bir şey değiştirmeyecektir. DSÖ'nün tavsiyelerini bu yönde güncellemesi kaynakları yetersiz olan ülkelerde 'gereksiz bir yük' yaratacaktır." açıklaması yaptı. Dünya Sağlık Örgütü'nün tavsiyelerini mektupta yer alan uyarıya göre güncellemesi halinde, sosyal mesafe uygulanan kapalı ortamlarda bile maske takılması, ısıtma-havalandırma-klima sistemlerinin değiştirilmesi gibi yeni önlemler alınması gerekecekti.

Dünya Sağlık Örgütü Yavaş da Olsa Uyanıyor!

Salgının ilanının 1. yılının ardından, dünyada salgının etkisinin artarak devam etmesi ve "kapalı, kalabalık alanlarda, kalış süresine bağlı olarak” virüsün alınabileceğini gösteren bulaşma örnekleri, havalandırmanın önemi konusunda bilim insanlarının uzlaşmasını sağladı. Dünya Sağlık Örgütü de bu çağrılara sessiz kalamadı ve “COVID-19 bağlamında iç mekan havalandırmasını iyileştirmek ve sağlamak için yol haritası” başlıklı bir kılavuzu geçtiğimiz günlerde yayımladı. 

Bu belge, COVID-19 için Çevre ve Mühendislik Kontrol Uzmanı Danışma Paneli (ECAP), ve Techne, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Sağlık Ağı Teknik Bilimi ile istişare edilerek geliştirildi.

Tüm Reklamları Kapat

Belgenin amacı şu şekilde özetlenmiştir: 

COVID-19'a yakalanma riski, enfekte kişilerle yakın temasta uzun süre birlikte vakit geçirilen kalabalık ve yetersiz havalandırılan alanlarda daha yüksektir. Bu ortamlar, virüsün solunum damlacıkları veya aerosollerle daha kolay yayıldığı yerlerdir, bu nedenle önlem gereklidir.

Bina havalandırmasını anlamak ve kontrol etmek, soluduğumuz havanın kalitesini artırabilir ve COVID-19'un iç mekanlarda yayılmasına neden olan virüsün önlenmesi dahil olmak üzere iç mekan sağlık sorunları riskini azaltabilir.

SARS-CoV-2 iletimi özellikle havalandırmanın zayıf olduğu veya hiç olmadığı kalabalık, kapalı iç ortamlarda etkilidir. Bu nedenle, yeterli havalandırmanın sağlanması COVID-19 enfeksiyonu riskini azaltabilir. Bu yol haritası, COVID-19'un yayılma riskini azaltmak için kullanıcıların iç mekan havalandırmasını değerlendirirken düşünmesi gereken temel soruları ve önerilen havalandırma seviyelerine ulaşmak veya iç mekan hava kalitesini iyileştirmek için gereken ana adımları tanımlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca, özellikle sağlık bakım, konut dışı ve konut ortamlarında farklı parametrelerin nasıl değerlendirileceği ve ölçüleceği konusunda tavsiyeler içerir. Kullanıcıların bina Isıtma Havalandırma ve Klima (IHK) sistemlerini analiz etmelerine yardımcı olan teknik bir belge olması amaçlanmıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Not: İç ortam havalandırması, COVID-19 dahil olmak üzere belirli viral solunum yolu hastalıklarının yayılmasını sınırlayabilen kapsamlı bir önlem paketinin bir parçasıdır. Bununla birlikte, doğru şekilde uygulansa bile havalandırma tek başına koruma sağlamak için yetersizdir. SARS-CoV-2'nin bulaşmasını önlemek için doğru maske kullanımı, el hijyeni, fiziksel mesafe, solunum görgü kuralları, test, temaslı takip, karantina, izolasyon ve diğer enfeksiyon kontrol önlemleri kritiktir.

Bu yol haritası, sağlık tesisi yöneticileri, bina yöneticileri (uzun süreli bakım, konut dışı ve yatılı tesisler dahil), evde bakım ve evde karantina gerektiğinde halk için genel bir rehberlik sağlar.

Havalandırma Ne Demek?

Rehberi anlayabilmek için bazı temel bilgiler verilmiş - ki havalandırma konusunu “pencereleri açmak” olarak değerlendiren algıyı düzeltmek açısından bu bilgiler oldukça faydalıdır. 

Havalandırma, bir mahalden, kirlenmiş hava çıkarılırken, içeriye temiz hava verilmesidir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Arıcı Ne Yapar?

Vızzzzz…

Arıcı, arılar hakkında pek çok şey biliyor. Yaz kış demeden bütün bir yıl bu vızıldayan böceklerle ilgileniyor. Güneş pırıl pırıl parladığında ve etraf çiçeklerle dolduğunda arıcı arılarıyla birlikte vızır vızır çalışıyor. Kovanlar inşa ediyor, arılarının sağlıklı olup olmadığına bakıyor, bal topluyor… Bunu biliyor muydun: Arılar olmasaydı, iştahla yediğimiz pek çok lezzetli meyveyi yetiştiremezdik.

İŞTE SANA ARICI VE ARILARI İÇİN YAPTIKLARI HAKKINDA HARİKA BİLGİLERLE DOLU BİR KİTAP.

12 dile çevrilen ve pek çok ülkede çocukların sevgilisi olan Ne Yapar? serimizden ARICI’yı beğeninize sunmaktan mutluluk duyuyoruz.

Devamını Göster
₺64.00
Arıcı Ne Yapar?

Havalandırma sistemi, dış havayı bir binaya veya bir odaya taşır ve onu bina veya oda içinde dağıtır. Dış ortam havası yüksek partikül madde konsantrasyonu içeriyorsa, dış havanın bina içinde dağıtılmadan önce işlemden geçirilmesi gerekebilir (filtreleme).

Binalarda havalandırmanın genel amacı, bina içindeki havanın solunum için sağlıklı olmasını sağlamaktır. Havalandırma, koku, kirletici madde kontrolü ve iklimsel kontrol (sıcaklık ve bağıl nem) için kullanılır.

Bina havalandırmasının üç temel unsuru vardır:

  • Havalandırma oranı (m³/saat, l/s veya değ/saat): Alana sağlanan dış hava hacmi;
  • Hava akış yönü: Bir bina ve mahallerdeki, temiz bölgelerden kirli bölgelere doğru olması gereken genel hava akış yönü; ve
  • Hava dağıtımı veya hava akış modeli: Dış hava, mahalin her bir kısmına etkili ve verimli bir şekilde iletilmeli ve mahallin her bir bölümünde oluşan hava kaynaklı kirleticiler de etkili ve verimli bir şekilde uzaklaştırılmalıdır.

Bir binayı havalandırmak için kullanılabilecek üç yöntem vardır: doğal, mekanik ve hibrit (karma mod) havalandırma. Yayımlanan bu “yol haritası” yalnızca mekanik ve doğal havalandırmayı dikkate alır, bununla birlikte açıklanan tüm temel sorular ve stratejiler hibrit havalandırma için de benimsenebilir.

Farklı Ortamlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler

DSÖ’nün yol haritası üç farklı ortama odaklanmakta: 

  1. Sağlık merkezleri
  2. Konut dışı binalar
  3. Konutlar

1. Sağlık Merkezleri

Tüm hasta bakım alanlarında yeterli havalandırma, enfeksiyonların önlenmesine ve azaltılmasına yardımcı olmak için önemli bir rol oynar. Bununla birlikte bu belge özellikle COVID-19 tedavi merkezleri ve karantina koğuşları gibi COVID-19 yapılarını ve uzun süreli bakım tesislerini hedeflemektedir.

Doğrulanmış ve şüpheli vakaların varlığı, tıbbi bakım sağlamak için gereken yakın temas, potansiyel olarak gerçekleştirilen Aerosol Oluşturan İşlemler ve ziyaretçi akını gibi bazı risk faktörleri, havalandırma sistemlerinin etkisini azaltabilir. Güvenli bir çalışma ortamı sağlamak ve sağlık çalışanları, hastalar ve ziyaretçiler arasında sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyon riskini azaltmak için sıkı havalandırma önlemleri gereklidir.

Karantina Tesisleri Dahil Sağlık Merkezlerinde Doğal Havalandırma. Büyük boyda (ve Türkçe) görmek için kaynak bağlantısına tıklayınız.
Karantina Tesisleri Dahil Sağlık Merkezlerinde Doğal Havalandırma. Büyük boyda (ve Türkçe) görmek için kaynak bağlantısına tıklayınız.
Dünya Sağlık Örgütü
Karantina Tesisleri Dahil Sağlık Merkezlerinde Mekanik Havalandırma. Büyük boyda (ve Türkçe) görmek için kaynak bağlantısına tıklayınız.
Karantina Tesisleri Dahil Sağlık Merkezlerinde Mekanik Havalandırma. Büyük boyda (ve Türkçe) görmek için kaynak bağlantısına tıklayınız.
Dünya Sağlık Örgütü

2. Konut Dışı Binalar

Bu belge için, “konut dışı ortam'', aynı haneye ait olmayan insanların bir arada olduğu heterojen bir insan topluluğu ile karakterize edilen, işyerleri, okullar, üniversiteler, konaklama sektörü binaları, dini ve ticari alanlardır. 

Bir binada potansiyel olarak ortama salınan hava kirliliği veya bulaşıcı aerosol yükü, içeride gerçekleştirilen faaliyetlere, bina sakinlerinin sayısına ve bina sakinlerinin maske takıp takmadığına bağlıdır.

Her mahal için ulusal, bölgesel veya uluslararası standartlar mevcuttur. Bununla birlikte, COVID-19 risk değerlendirmesini basitleştirmek ve önlemlerin uygulanmasını kolaylaştırmak için “kişi başına minimum havalandırma miktarı” değeri önerilmektedir. Mahal doluluğu ile doğrudan bağlantılı olan bu rakam, havalandırmanın değerlendirilmesine, iyileştirilmesine ve mümkün değilse, maksimum bina doluluğunun ayarlanmasına imkan verecektir.

Tüm Reklamları Kapat

Konut Dışı Binalarda Doğal Havalandırma. Büyük boyda (ve Türkçe) görmek için kaynak bağlantısına tıklayınız.
Konut Dışı Binalarda Doğal Havalandırma. Büyük boyda (ve Türkçe) görmek için kaynak bağlantısına tıklayınız.
Dünya Sağlık Örgütü
Konut Dışı Binalarda Mekanik Havalandırma. Büyük boyda (ve Türkçe) görmek için kaynak bağlantısına tıklayınız.
Konut Dışı Binalarda Mekanik Havalandırma. Büyük boyda (ve Türkçe) görmek için kaynak bağlantısına tıklayınız.
Dünya Sağlık Örgütü

3. Konutlar

Mevcut COVID-19 salgını bağlamında, DSÖ, COVID-19 vakalarının hızlı bir şekilde tanımlanmasını ve bunların, tıbbi bir tesiste veya ev gibi alternatif bir ortamda izolasyonunu ve yönetimini önermektedir. Bu yol haritası, bir kişi evde bakım veya evde karantina altında olduğunda, hane üyeleri arasında COVID-19 bulaşma riskini azaltmak için mühendislik kontrol önlemi olarak havalandırmanın kullanımını güçlendirmeyi amaçlamaktadır ve halihazırda mevcut önlemlere tamamlayıcı bir parça olarak düşünülmelidir. 

Evler ve Evde Kendi Kendine Karantina Dahil Olmak Üzere Konutlarda Mekanik Havalandırma. Büyük boyda (ve Türkçe) görmek için kaynak bağlantısına tıklayınız.
Evler ve Evde Kendi Kendine Karantina Dahil Olmak Üzere Konutlarda Mekanik Havalandırma. Büyük boyda (ve Türkçe) görmek için kaynak bağlantısına tıklayınız.
Dünya Sağlık Örgütü

Yol Haritası Nasıl Kullanılır?

Bina sahipleri ve bina yöneticileri, bina sistemlerinin uygun sırada çalışıp çalışmadıklarını kontrol edebilirler.  

Isıtma Havalandırma Klima (IHK) sistemlerini, yayılımı azaltma stratejileriyle uyumlu olacak şekilde değiştirmek, gereken eksiklikleri belirleyebilmek için bu yol haritasını kullanabilirler. 

IHK uzmanlarına danışılarak, öneriler dikkate alınmalıdır. 

Tüm Reklamları Kapat

Nihai yol haritası üç ortama ayrılmıştır: sağlık hizmetleri, konut dışı alanlar ve konut alanları. Her kategori için havalandırma sistemine göre farklı kademelendirme söz konusudur - mekanik veya doğal havalandırma. 

Rehberi kullanan kişi havalandırma sistemini belirledikten sonra (doğal veya mekanik), "adım - anahtar sorular" etiketli sütundan-yukarıdan başlamalıdır. 

Sol tarafta, her bir kilit soru için minimum gereksinimler ve standartlar, sağ tarafta ise konuyu iyileştirmek için farklı stratejiler önerilmiştir. 

Stratejiler, tercih sırasına göre en etkili olandan en az etkili olana doğru sıralanmıştır, yani birden fazla strateji uygulanabiliyorsa ilki yani en üstte olan tercih edilmelidir.

Bununla birlikte, uygulama için ne maliyetin ne de zamanın dikkate alınmadığını vurgulamakta fayda var. Genel bir kural olarak, listenin başında yer alan stratejiler en etkili olsalar da en pahalı olabilirler ve uygulanması uzun sürebilir. Yol haritasını uygularken, bina sahipleri ve yöneticileri diğer faktörlerin yanı sıra hava koşullarını ve dış hava kirliliğini de göz önünde bulundurmalıdır. Birkaç özel durum için, aynı anda iki veya daha fazla stratejinin uygulanması tercih edilebilir. Bu durumlar, birleştirilecek stratejiler arasında artı (+) sembolü ile işaretlenmiştir.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
8
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/02/2023 05:04:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10278

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Nörobilim
Enzim
Algoritma
Sinirbilim
Sars Virüsü
Uluslararası Uzay İstasyonu
Carl Sagan
Malzeme
Bilgi Felsefesi
Karadelik
Yüzey
Tarım
Klinik Mikrobiyoloji
Farmakoloji
Yapay
Balık Çeşitliliği
Yüz
Galaksi
Zooloji
Ölçüm
Sinir
Alkol
Algı
Köpekbalığı
Viroloji
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
F. Pehlivan, et al. Dünya Sağlık Örgütü, COVID-19 Bağlamında İç Mekan Havalandırması İçin Yol Haritası Yayınladı!. (17 Mart 2021). Alındığı Tarih: 7 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10278
Pehlivan, F., Bakırcı, Ç. M. (2021, March 17). Dünya Sağlık Örgütü, COVID-19 Bağlamında İç Mekan Havalandırması İçin Yol Haritası Yayınladı!. Evrim Ağacı. Retrieved February 07, 2023. from https://evrimagaci.org/s/10278
F. Pehlivan, et al. “Dünya Sağlık Örgütü, COVID-19 Bağlamında İç Mekan Havalandırması İçin Yol Haritası Yayınladı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 17 Mar. 2021, https://evrimagaci.org/s/10278.
Pehlivan, Filiz. Bakırcı, Çağrı Mert. “Dünya Sağlık Örgütü, COVID-19 Bağlamında İç Mekan Havalandırması İçin Yol Haritası Yayınladı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, March 17, 2021. https://evrimagaci.org/s/10278.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.