Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Dünya Sağlık Örgütü'ne Çağrı: COVID-19'un Hava Yoluyla İletimini Konuşma Vakti Geldi!

Dünya Sağlık Örgütü'ne Çağrı: COVID-19'un Hava Yoluyla İletimini Konuşma Vakti Geldi!
7 dakika
5,827

Tıp cemiyetine ve ilgili ulusal ve uluslararası kuruluşlara COVID-19'un havadan yayılma potansiyelini tanıması için çağrıda bulunuyoruz: Kısa ve orta mesafelerde (birkaç metreye kadar veya oda ölçeğinde) virüs yüklü mikroskobik damlacıkların (mikro damlacıklar) solunması halinde enfeksiyon riski açısından önemli bir potansiyel söz konusudur ve bizler hava yoluyla bulaşmayı hafifletmek için önleyici tedbirlerin alınması gerekliliğini savunuyoruz.

Bu metni imzalayanlar ve diğer bilim insanları tarafından yapılan çalışmalar, enfekte olmuş bir kişiden, nefes alıp verme, konuşma ve öksürme sırasında salınan mikro damlacıklarda bulunabilecek kadar küçük virüslerin, havada asılı kalacağını ve 1 ila 2 metreden daha uzak mesafelerde de enfeksiyona maruz kalma riski oluşturacağına dair makul bir şüphenin ötesini göstermiştir. Örneğin, tipik iç mekan hava hızlarında, 5 μm'lık bir damlacık, tipik bir odanın ölçeğinden çok daha fazla, onlarca metrelik bir mesafeye kadar, 1.5 m yükseklikten gidebilecektir.

Tüm Reklamları Kapat

SARS-CoV-1 salgını sonrasında yapılan çeşitli retrospektif çalışmalar, havadan bulaşmanın, enfeksiyonun mekansal paternini açıklayan en olası mekanizma olduğunu göstermiştir. Retrospektif analiz SARS-CoV-2 için de aynı şeyi göstermiştir. Özellikle, bir Çin restoranında yapılan bir araştırmada, video kayıtları gözden geçirildiğinde üç grup arasında doğrudan veya dolaylı temas olduğuna dair hiçbir kanıt gözlemlenemedi.

RSV (Respiratuar Sinsityal Virüs), MERS-CoV (Orta Doğu Solunum Sendromu koronavirüsü) ve influenza da dahil olmak üzere diğer virüslerin yayılması üzerine yapılan birçok çalışma, enfekte olmuş hastaların bulunduğu iç ortamlarda, aktif virüslerin hava yolu ile yayılabildiğini ve/ veya tespit edilebildiğini göstermektedir. Bu, bu tür ortamları paylaşan kişilerin potansiyel olarak bu virüsleri soluması ile enfekte olarak hastalığa yakalanmasına neden olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

SARS-CoV-2'nin benzer şekilde davranmasını ve havadaki mikro damlacıklar yoluyla iletimin önemli bir yol olmasını beklemek için her türlü neden söz konusu. Havada 5 um'den küçük damlacıklar ile ilişkili viral RNA tespit edildi ve virüsün, bu boyuttaki damlacıklarda enfektiviteyi koruduğu gösterildi. Diğer virüslerin aerosollerde, bir yüzeydeki damlacıklara kıyasla daha iyi olmasa da eşit derecede aktifliğini koruduğu da gösterildi.

Çok sayıda uluslararası ve ulusal kuruluşun mevcut durumdaki rehberleri; el yıkama, sosyal mesafeyi koruma ve damlacık önlemleri üzerine odaklanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) dahil olmak üzere çoğu halk sağlığı kuruluşu, sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilen aerosol üreten prosedürler haricinde hava yoluyla bulaşmayı tanımamaktadır. El yıkama ve sosyal mesafe kuralları uygundur; ancak bizim görüşümüze göre, enfekte insanlar tarafından havaya salınan virüs taşıyan solunum mikro damlacıklarına karşı koruma sağlamak için yetersizdir. Bu problem, kişi sayısına ve uzun süreli maruz kalmaya bağlı olarak, kalabalık ve yetersiz havalandırmaya sahip olan özellikle iç ortam veya kapalı çevrelerde akut bir durumdur. Örneğin, doğrudan damlacık iletimiyle ilgili önerilen önlemlerin alınmasına karşın meydana gelen bir çok süper bulaşma olayının nedeni araştırıldığında havadaki iletim tek makul açıklama gibi görünmektedir.

COVID-19 mikro damlacık iletimindeki tüm adımlar için hiç kuşkusuz kanıt eksiktir, ancak büyük damlacık ve fomit [enfeksiyonla teması olan ve enfeksiyon nakletme özelliği gösteren herhangi bir cisim, organizma, yüzey] iletim modları için de benzer şekilde eksiklik söz konusudur. Havadaki iletim mekanizması da, şu anki önlemlerin belirlenmesinde temel alınan büyük damlacık ve fomit yollarla paralel olarak çalışır. Tedbir ilkesini takiben, COVID-19'un yayılmasını yavaşlatmak için potansiyel olarak önemli her yolu ele almalıyız. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ne Yapılmalı?

Hava yolu ile bulaşma riskini azaltmak için alınması gereken önlemler şunlardır:

  • Özellikle halka açık binalarda, işyeri ortamlarında, okullarda, hastanelerde ve yaşlı bakım evlerinde yeterli ve etkili havalandırma sağlayın (temiz dış ortam havası getirin, sirkülasyon havasını en aza indirin).
  • Lokal egzoz, yüksek verimli hava filtrasyonu ve antiseptik ultraviyole lambalar gibi havadan bulaşan enfeksiyon kontrol yöntemleri ile genel havalandırmayı destekleyin. 
  • Özellikle toplu taşıma ve kamu binalarında aşırı kalabalıktan kaçının.

Bu tür önlemler pratiktir ve genellikle kolayca uygulanabilir; birçoğu pahalı değildir. Örneğin, hem kapıların hem de pencerelerin açılması gibi basit adımlar, birçok binadaki hava miktarını önemli ölçüde artırabilir. Mekanik sistemler için ASHRAE (Amerikan Isıtma, Havalandırma ve Klima Mühendisleri Derneği) ve REHVA (Avrupa Isıtma, Havalandırma ve Klima Dernekleri Federasyonu) gibi kuruluşlar halihazırda havadaki iletimin kanıtlarına dayanan kılavuzlar sağlamıştır. Önerdiğimiz önlemler, sadece kısmen uygulanabilse bile fayda sağlayacaktır.

SARS-CoV2'nin hava yoluyla iletiminin henüz evrensel olarak kabul edilmediği anlaşılmaktadır; ancak toplu değerlendirmemizde, ihtiyati ilke uygulanması açısından yeterli destekleyici kanıt bulunmaktadır. Salgının kontrolü için aşının bulunmasını beklerken tüm bulaşma yolları kesilmelidir.

COVID-19'un hava yoluyla bulaşma riskinin tanınmamasının ve havadaki virüse karşı kontrol önlemleri hakkında net tavsiyelerin bulunmamasının önemli sonuçlara yol açacağından endişe duyuyoruz: insanlar mevcut önerilere bağlı kaldıklarında tamamen korunduklarını düşünebilirler, ancak gerçekte, enfeksiyon riskinin daha da azaltılması için ek olarak, hava kaynaklı müdahalelere ihtiyaç vardır.

Ülkeler, kapanmaları takiben yeniden açıldığında - insanlar işyerlerine ve öğrenciler okullara, ve üniversitelere geri döndüğünde bu konu daha da önem kazanıyor. Bu açıklamamızın, COVID-19'un hava yoluyla bulaşmasının gerçek bir risk olduğu konusunda farkındalık yaratacağını umuyoruz. Pandeminin şiddetini azaltmak ve hayatları kurtarmak için yukarıda özetlediğimiz kontrol önlemleri diğer önlemlere eklenmelidir. 

Tüm Reklamları Kapat

(a) Yetersiz havalandırma koşulları altında, (b) yeterli havalandırma koşulları altında iç ortamlarda solunum mikroparçacıklarının yayılımı.
(a) Yetersiz havalandırma koşulları altında, (b) yeterli havalandırma koşulları altında iç ortamlarda solunum mikroparçacıklarının yayılımı.

Bu belgenin Yazımına Katkıda Bulunan Bilim İnsanları: Linsey C. Marr, William Bahnfleth, Jose-Luis Jimenez, Yuguo Li, William W. Nazaroff, Catherine Noakes, Chandra Sekhar, Julian Wei-Tze Tang, Raymond Tellier, Philomena M. Bluyssen, Atze Boerstra, Giorgio Buonanno, Junji Cao, Stephanie J. Dancer, Francesco Franchimon, Charles Haworth, Jaap Hogeling, Christina Isaxon, Jarek Kurnitski, Marcel Loomans, Guy B. Marks, Livio Mazzarella, Arsen Krikor Melikov, Shelly Miller, Peter V. Nielsen, Jordan Peccia, Xavier Querol, Olli Seppänen, Shin-ichi Tanabe, Kwok Wai Tham, Pawel Wargocki, Aneta Wierzbicka, Maosheng Yao.

Belgeyi İnceleyen Bilim İnsanları: Jonathan Abbatt, John Adgate, Alireza Afshari, KangHo Ahn, Francis Allard, Joseph Allen, Celia Alves, Meinrat O. Andreae, Isabella Annesi-Maesano, Ahmet Arısoy, Andrew P. Ault, Gwi-Nam Bae, Gabriel Bekö, Scott C. Bell, Allan Bertram, Mahmood Bhutta, Seweryn Bialasiewicz, Merete Bilde, Tami Bond, Joseph Brain, Marianna Brodach, David M. Broday, Guangyu Cao, Christopher D. Cappa, Annmarie Carlton, Paul K. S. Chan, Christopher Chao, Kuan-Fu Chen, Qi Chen, Qingyan Chen, David Cheong, Per Axcel Clausen, Ross Crawford, Derek Clements-Croome, Geo Clausen, Ian Clifton, Richard L. Corsi, Benjamin J. Cowling, Francesca Romana d'Ambrosio, Ghassan Dbaibo, Richard de Dear, Gianluigi de Gennaro, Peter DeCarlo, Philip Demokritou, Hugo Destaillats, Joanna Domagala-Kulawik, Neil M. Donahue, Caroline Duchaine, Marzenna R. Dudzinska, Dominic E. Dwyer, Greg Evans, Delphine K. Farmer, Kevin P. Fennelly, Richard Flagan, Janine Fröhlich-Nowoisky, Manuel Gameiro da Silva, Christian George, Marianne Glasius, Allen H. Goldstein, João Gomes, Michael Gormley, Rafal Górny, David Grimsrud, Keith Grimwood, Charles N. Haas, Fariborz Haghighat, Michael Hannigan, Roy Harrison, Ulla Haverinen Shaughnessy, Philippa Howden-Chapman, Per Heiselberg, Daven K. Henze, Jean-Michel Heraud, Hartmut Herrmann, Philip K. Hopke, Ray Horstman, Wei Huang, Alex Huffman, David S. Hui, Tareq Hussein, Gabriel Isaacman-VanWertz, Jouni J.K. Jaakkola, Matti Jantunen, Lance Jennings, Dennis Johansson, Jan Kaczmarczyk, George Kallos, David Katoshevski, Frank Kelly, Søren Kjærgaard, Luke D. Knibbs, Henrik N. Knudsen, GwangPyo Ko, Evelyn S.C. Koay, Jen Kok, Nino Kuenzli, Markku Kulmala, Kazukiyo Kumagai, Prashant Kumar, Kazumichi Kuroda, Kiyoung Lee, Nelson Lee, Barry Lefer, Vincent Lemort, Xianting Li, Dusan Licina, Chao-Hsin Lin, Junjie Liu, Kam Lun E. Hon, John C. Little, Li Liu, Janet M. Macher, Ebba Malmqvist, Corinne Mandin, Ivo Martinac, Dainius Martuzevičius, Mark J. Mendell, David Miller, Claudia Mohr, Luisa T. Molina, Glenn Morrison, Roya Mortazavi, Edward Nardell, Athanasios Nenes, Mark Nicas, Zhi Ning, Jianlei Niu, Hidekazu Nishimura, Colin O'Dowd, Bjarne W. Olesen, Paula J. Olsiewski, Spyros Pandis, Daniel Peckham, Tuukka Petäjä, Zbigniew Popiolek, Ulrich Pöschl, Wayne R. Ott, Kimberly Prather, Andre S. H. Prevot, Hua Qian, Shanna Ratnesar-Shumate, James L. Repace, Tiina Reponen, Ilona Riipinen, Susan Roaf, Allen L. Robinson, Yinon Rudich, Manuel Ruiz de Adana, Masayuki Saijo, Reiko Saito, Paulo Saldiva, Tunga Salthammer, Joshua L. Santarpia, John H. Seinfeld, Gary S. Settles, Siegfried Schobesberger, Paul T. J. Scheepers, Max H. Sherman, Alan Shihadeh, Manabu Shiraiwa, Jeffrey Siegel, Torben Sigsgaard, Brett C. Singer, James N. Smith, Armin Sorooshian, Jerzy Sowa, Brent Stephens, Huey-Jen Jenny Su, Jordi Sunyer, Jason D. Surratt, Kazuo Takahashi, Nobuyuki Takegawa, Jørn Toftum, Margaret A. Tolbert, Euan Tovey, Barbara J. Turpin, Annele Virtanen, John Volckens, Claire Wainwright, Lance A. Wallace, Boguang Wang, Chia C. Wang, Michael Waring, John Wenger, Charles J. Weschler, Brent Williams, Mary E. Wilson, Armin Wisthaler, Kazimierz Wojtas, Douglas R. Worsnop, Ying Xu, Naomichi Yamamoto, Xudong Yang, Hui-Ling Yen, Hiroshi Yoshino, Hassan Zaraket, Zhiqiang (John) Zhai, Junfeng (Jim) Zhang, Qi Zhang, Jensen Zhang, Yinping Zhang, Bin Zhao, Tong Zhu.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
13
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 3
  • Umut Verici! 3
  • Korkutucu! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/12/2022 06:43:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8994

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Yılan
Mantık
Bilgisayar
Modern
Öne Çıkan
Hormon
Hastalık Dağılımı
Video
Biyokimya
Abiyogenez
Genel Görelilik
Amerika Birleşik Devletleri
Kuantum Fiziği
Makale
Aile
Bağışıklık Sistemi
Nükleer
Viral Enfeksiyon
Çevre
Teyit
Ara Geçiş Türleri
Kitap
Mistik
Malzeme
Hidrojen
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
L. Morawska, et al. Dünya Sağlık Örgütü'ne Çağrı: COVID-19'un Hava Yoluyla İletimini Konuşma Vakti Geldi!. (14 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 6 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8994
Morawska, L., Pehlivan, F., Bakırcı, Ç. M. (2020, July 14). Dünya Sağlık Örgütü'ne Çağrı: COVID-19'un Hava Yoluyla İletimini Konuşma Vakti Geldi!. Evrim Ağacı. Retrieved December 06, 2022. from https://evrimagaci.org/s/8994
L. Morawska, et al. “Dünya Sağlık Örgütü'ne Çağrı: COVID-19'un Hava Yoluyla İletimini Konuşma Vakti Geldi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Filiz Pehlivan, Evrim Ağacı, 14 Jul. 2020, https://evrimagaci.org/s/8994.
Morawska, Lidia. Pehlivan, Filiz. Bakırcı, Çağrı Mert. “Dünya Sağlık Örgütü'ne Çağrı: COVID-19'un Hava Yoluyla İletimini Konuşma Vakti Geldi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Filiz Pehlivan. Evrim Ağacı, July 14, 2020. https://evrimagaci.org/s/8994.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.