Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

COVID-19'un Psikososyal Etkileri Nelerdir?

Salgınlar Sırasında Zihin Sağlığını Korumak İçin Neler Yapılmalı?

COVID-19'un Psikososyal Etkileri Nelerdir? Forbes
5 dakika
4,709
Tüm Reklamları Kapat

Koronavirüs salgını hepimiz, özellikle de sağlık çalışanları ve diğer belli gruplar için büyük bir stres kaynağı haline gelmiş durumda.

Yeni koronavirüs birçok olumsuzlukla beraber bir başka halk sağlığı sorununu da gündeme getirdi: Acil durum müdahalesinin gerektirdiği uyum.

Ortaya çıkan diğer salgın ve hastalıklar gibi, COVID-19 da ciddi psikososyal endişeler yaratıyor. COVID-19'un diğer hastalıklardan farkı, tespit edilmesinin ve daha iyi huylu hastalıklardan (örneğin grip) ayırt edilmesinin zor olması.

Tüm Reklamları Kapat

Uzun süren ve sürekli değişen salgın koşulları, eninde sonunda kaygıya sebep olacaktır. İşler, iyiye gitmeden önce bir süre kötüye gidecek. Henüz aşı bulunmadığından, farmakolojik olmayan müdahaleler şu an için enfeksiyonları önlemenin tek yolu. Bu durum da günlük bedensel alışkanlıklarda, sosyal etkileşimlerde ve ekonomik değişimlerde sorunlara yol açıyor.

Salgınlar Sırasında Davranışlarımız Değişiyor!

Virüsün ortaya çıkışıyla büyük ölçüde artan market alışverişleri toplumda ortaya çıkan endişenin bir işareti. Enfeksiyondan kaçınmak için yapılan kişisel eylemler (el dezenfektanı stoklamak gibi) de insanlara belirsiz bir tehlikeyi kontrol altına alma hissi veriyor.

Ancak risk iletişimindeki mevcut gelişmeler, yaygın endişeyi hafifletebilir. (Risk iletişimi: Risk analizi sürecinde risk değerlendiricileri, risk yöneticileri ve diğer ilgili tarafların, tehlike, risk, riskle ilgili faktörler ve riskin algılanmasına ilişkin bilgi ve görüşler ile risk değerlendirmesi bulguları ve risk yönetimi kararlarının açıklamalarını da kapsayan bilgi ve düşüncelerin paylaşımı) Bu süreçte üst düzey yetkililer ve sağlık yetkilileri; insanların korkusunu ve stresle verilen tepkileri anlamalı, virüsten korunmak için yapılacaklara dair net bir rehberlik sağlamalı, ruh sağlığı da dahil olmak üzere sağlık için alınacak önlemleri öğretmeli ve sık sık sabır ve dayanışma mesajları paylaşmalı.

Ancak bunlarla birlikte daha fazla müdahale gerekli; çünkü hem akut hem de kalıcı duygusal sorunlar açısından belirli gruplar daha fazla risk altında. Salgında ön saflarda bulunan sağlık çalışanları birçok farklı stres kaynağıyla karşılaşıyor: daha fazla ve daha uzun vardiyalar, koruyucu materyallerin sınırlı sayıda olması, eve enfeksiyon getirme korkusu, meslektaşların hastalanmasına tanıklık etmek zorunda olmak, mekanik ventilatörler gibi sınırlı ama hayat kurtarıcı kaynakların kullanımına karar verme...

Tüm Reklamları Kapat

Enfeksiyona maruz kalan/maruz kalma ihtimali olan kişiler de birçok zorlu koşulla karşı karşıya kalıyor. Başkalarını korumak adına "kendi kendine karantina" durumuna giriyor. Hastalığın kuluçka döneminde, sosyal bağları korumaya çalışırken aynı zamanda büyük bir belirsizlikle ve sınırlı fiziksel temasla yaşamak durumunda kalıyor. Başkalarına karşı hissettikleri zorunlulukları yerine getirememek ve gelirle ilgili sıkıntılar da stresi artırıyor.

Enfekte olma süreci ilerledikçe kişi hastalanabiliyor, gereğinden uzun bir iyileşme süreci yaşayabiliyor, hastalıktan kurtulan kişinin suçluluğunu hissedebiliyor ve tam bir iyileşmeye rağmen diğerleri tarafından hala kaçınılacak bir birey olarak görülebiliyor.

Halihazırda zihinsel sağlık problemleri olan kişiler içinse, salgın, kişilerin kaygılarını artırabilir ve dürtüsel bazı davranışları tetikleyebilir. Önceki semptomlar alevlenebilir ve kriz öncesi, gerekenden fazla bir bakım gerektirebilir. Altüst olan destek sistemleri ve sosyal izolasyon, zihinsel sağlık problemleriyle boğuşan kişileri akut stres reaksiyonlarına karşı özellikle savunmasız bırakabilir.

NPR

Diğer gruplar ise daha farklı stres kaynaklarıyla karşı karşıya kalıyorlar. Yaşlı ve engelli kişilerden toplum dışında kalmaları ve daha az ziyaretçi kabul etmeleri isteniyor; zaten toplum hayatının büyük oranda dışında olan bu grupların yalnızlık hissi daha da derinleşebiliyor. Asyalı göçmenler ve Asyalı-Amerikalı kişiler damgalanmaya ve ayrımcılığa maruz kalabiliyor. Geçmiş salgınlarda eşitsizliklere, uyumsuzluklara sahip ırksal ve etnik topluluklar, bu olayda da aynı sorunları yaşama korkusuna kapılabiliyor. Fiziksel olarak küçük olmalarına rağmen, çocuklar içlerinde derin duygular besler ve mevcut krizle başa çıkmak için gereken beceri ve gelişimden yoksun olabiliyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

COVID-19'un psikososyal etkilerinin hem evrensel hem de hedefli olarak azaltılması ihtiyacı, oldukça kırılgan bir ABD ruh sağlığı sistemi bağlamında ortaya çıkmaktadır. Fiziksel sağlıkla aynı öneme sahip olmak üzere hizmet kapasitesini, finansman yapıları ve duygusal refahı güvence altına almak için ciddi bir mücadele devam ediyor. ABD'de ruh sağlığı uzmanı eksiği olduğundan birçok Amerikalı ya maliyetten ya damgalanmadan ya da süreci nasıl yürüteceklerini bilemediklerinden tedaviden vazgeçiyor. Bu tür sorunlar uzun vadeli bir sistematik değişimi gerektiriyor. Yine de; karar alma mercileri, çalışanlar ve topluluklar, salgın kaynaklı duygusal sıkıntıyı hafifletmek için hala harekete geçebilir.

COVID-19'un Psikososyal Etkilerini Kontrol Etmek İçin Neler Yapmalı?

Öncelik ruh sağlığı olmalı: Mevcut ve gelecekteki COVID-19 yardım fonları tahsis kararları, ruh sağlığını içermeli. Sağlık yetkilileri, salgını hafifletme planları için davranış sağlığı uzmanlarıyla çalışmalı; risk ve kriz iletişimini, sosyal mesafelendirme protokollerini, hızlı tanı kitleri gibi geniş çaplı yönetim gerektiren operasyonları, halka sakin, sabırlı ve umutlu olmayı aşılayacak şekilde sunmalıdır.

İşletmeler, çalışanlarına sanal olanlar da dahil olmak üzere COVID-19 kaynaklarını içeren yardım programlarını sağlamalıdır. Sağlık sistemleri, çalışanlara durumla başa çıkmalarına yardımcı olan zamanı, yeri ve destek personelini sunmalıdır. Komşular, sağlık çalışanlarının çocuk bakımı, ev yemeği hakkındaki endişelerini yüklenmelidir.   

Zihinsel sağlık desteğini temin edilebilir ve sürdürülebilir kılmalı: Medicare üzerinden, telepsikiyatri de dahil olmak üzere, telesağlık hizmetlerine erişim kısıtlamasının kaldırılması büyük bir ilerlemedir. Bazı özel sağlık sigortası şirketlerinin teletıp hizmetlerinin maliyetini paylaşma, önceki tedavi masraflarını askıya alma, çalışanlarına ruh sağlığı hatları sağlama gibi girişimleri de bu ilerlemeye örnektir. Daha fazla sigorta şirketi bu önlemleri almalıdır.

Kanıtlara dayalı mobil uygulamalar artık kişilerin işlerini halletmelerine ve içinde bulundukları durumları kendi kendilerine halletmelerine olanak sağlıyor; bu yüzden abonelik isteyen uygulamalar ücretlerini geçici olarak askıya almalı ya da azaltmalıdır. Uygulayıcılar telesağlık seçeneklerini araştırmalı, iş sürekliliği planlarını buna göre güncellemeli ve geçici süreliğine cepten ücret kesmelidir.

Ruh sağlığı çalışanlarının işlerini kolaylaştırmalı: Tüm inançların manevi liderleri davranış sağlığı uzmanları ile işbirliği içinde olmalı; kriz iletişimini, karşılıklı yardım ağlarını geliştirecek ve salgından etkilenen toplulukların ruhsal sağlığını ve maneviyatını koruyacak diğer planları geliştirmelidir.

Tüm Reklamları Kapat

Kasırga, sel, yangın gibi felaketlerde hizmet veren ve afet ruh sağlığı konusunda uzman olan gönüllü kuruluşlar, bu bulaşıcı hastalık felaketi sırasında kişilere rehberlik etmelidir.

Son olarak, uzman olmayanlar, başkalarının salgının getirdiği stres ve travma ile başa çıkmasına yardımcı olmak adına "psikolojik ilk yardım (PİY veya PFA)" öğrenmelidir.

ABD, salgının fiziksel etkilerini önlemek için cesur hamleler alıyor; ancak, ülkenin salgının duygusal etkilerine karşı direncini de güçlendirmeliyiz.

Tüm Reklamları Kapat

Çünkü bulaşıcı hastalık tehdidi azaldıkça, salgının psikolojik yankıları zirveye çıkacaktır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
11
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • Muhteşem! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • İnanılmaz 2
  • Üzücü! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/07/2024 23:30:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8379

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Ses Kaydı
Konuşma
Yakınsak Evrim
Depresyon
Bilim İnsanları
Sürüngen
Kuyruksuz Maymun
Google
Paleontoloji
Yaşamın Başlangıcı
Isı
Diş Gelişimi
Yüksek
Nüfus
Haber
Oksijen
Bilgi Felsefesi
İmmünoloji
Toprak
Şehir
Kök Hücre
Dinozorlar
Kuyruk
Türlerin Kökeni
Molekül
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. S. -, et al. COVID-19'un Psikososyal Etkileri Nelerdir?. (24 Mart 2020). Alındığı Tarih: 15 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8379
-, M. S., Bozkurt, K., Erdem, B. (2020, March 24). COVID-19'un Psikososyal Etkileri Nelerdir?. Evrim Ağacı. Retrieved July 15, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8379
M. S. -, et al. “COVID-19'un Psikososyal Etkileri Nelerdir?.” Edited by Babür Erdem. Translated by Kübra Bozkurt, Evrim Ağacı, 24 Mar. 2020, https://evrimagaci.org/s/8379.
-, Monica Schoch-Spana. Bozkurt, Kübra. Erdem, Babür. “COVID-19'un Psikososyal Etkileri Nelerdir?.” Edited by Babür Erdem. Translated by Kübra Bozkurt. Evrim Ağacı, March 24, 2020. https://evrimagaci.org/s/8379.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close