Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Düşmanla Burun Buruna: Mikroskop Altında Tüm Detaylarıyla SARS-CoV-2 (COVID-19 Virüsü)

COVID-19 Salgınına Sebep Olan Virüse, Nefes Kesici Mikroskop Görüntüleriyle Yakından Bakın!

Düşmanla Burun Buruna: Mikroskop Altında Tüm Detaylarıyla SARS-CoV-2 (COVID-19 Virüsü)
4 dakika
24,173
Tüm Reklamları Kapat

COVID-19 salgını devam ettikçe, bu ölümcül hastalığa neden olan virüsü de daha yakından tanımaya başladık. Bilim insanlarının özverili çabaları sayesinde, salgının başlangıcından kısa bir süre sonra ilk mikroskop görüntüleri gelmeye başladı. Sonrasında yeni grupların araştırmalara katılmasıyla birlikte bu görüntüler giderek çeşitlendi.

Bu yazımızda, COVID-19 hastalığına neden olan SARS-CoV-2 isimli virüse ait çekilmiş fotoğrafları ve bilgisayar simülasyonları üzerinden giderek, yüzleştiğimiz düşmanı biraz daha yakından tanımanızı sağlamaya çalışacağız. Öncelikle, Brezilyalı bilim insanlarının çalışmaları sonucunda virüsün hücrelerimize nasıl girdiğini adım adım takip edelim:

Hücre duvarında ve etrafında gezinen SARS-CoV-2 partikülleri (koyu lekeler).
Hücre duvarında ve etrafında gezinen SARS-CoV-2 partikülleri (koyu lekeler).
Instituto Oswaldo Cruz
Hücre duvarına tutunan ve içeri girmeye çalışan SARS-CoV-2 partikülü (büyük koyu leke).
Hücre duvarına tutunan ve içeri girmeye çalışan SARS-CoV-2 partikülü (büyük koyu leke).
Instituto Oswaldo Cruz
Hücrenin içine giren ve kendini kopyalayan virüs partikülleri (büyük beyaz içinde koyu lekeler)
Hücrenin içine giren ve kendini kopyalayan virüs partikülleri (büyük beyaz içinde koyu lekeler)
Instituto Oswaldo Cruz
Son olarak ölen hücrenin içinden çıkan çok sayıda virüs partikülleri (küçük nokta koyu lekeler)
Son olarak ölen hücrenin içinden çıkan çok sayıda virüs partikülleri (küçük nokta koyu lekeler)
Instituto Oswaldo Cruz

Geçirimli Elektron Mikroskobu (TEM) ile çekilen bu kareler, bile bize virüsün üreme döngüsünü harika bir şekilde göstermeye yetiyor. Ancak bazı bilim insanları işi bir adım öteye götürerek, bu virüsleri olabildiğince yüksek çözünürlükte fotoğraflayıp, sonrasında renklendirmeyi seçiyorlar. Bu sayede çok daha şaşırtıcı ve bilgilendirici kareler ortaya çıkıyor. İşte onlardan birisi:

Tüm Reklamları Kapat

SARS-CoV-2
SARS-CoV-2

Koronavirüslere ismini veren "korona", yani "taç" yapısı bu fotoğrafta çok net bir şekilde görülüyor. Bu taç görünümüne sebep olan unsur, virüsün yüzeyinde bulunan mızrak (spike) proteinleridir. Virüs, bu proteinleri kullanarak hücrelerimizin yüzeyindeki reseptörlere tutunur ve hücre içine giriş yapar. Bu nedenle bu etkileşimi engelleyecek her türlü unsur, hastalığın tedavisinde büyük bir rol oynayacaktır.

Yapıyı daha net anlayabilmeniz adına, bir sonraki karemiz bir fotoğraf değil; ancak burada gördüğünüz fotoğraflardan yola çıkarak hazırlanmış bir bilgisayar animasyonu. Bu kareyi muhtemelen bugüne kadar çokça gördünüz; ancak tekrarlayacak olursak:

SARS-CoV-2
SARS-CoV-2

Bu animasyonda yüzey proteinleri çok daha net bir şekilde anlaşılabiliyor. Ama bilgisayar animasyonunu bir kenara bırakıp, bu virüslerin bir küme halinde bulunduğunda ortaya nasıl bir görüntü çıktığına bir bakalım:

SARS-CoV-2 Kümesi
SARS-CoV-2 Kümesi

Daha da kalabalık bir kümeye bakacak olursanız, karşınıza bu tarz bir görüntü çıkacaktır:

Tüm Reklamları Kapat

SARS-CoV-2 kümesi
SARS-CoV-2 kümesi

Mikroskop altında bir video görmek isterseniz, Doherty Enstitüsü tarafından izole edilen SARS-CoV-2 virüslerine ait videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

SARS-CoV-2 ismi, "Ağır Akut Solunum Sendromu Koronavirüsü 2" sözcüklerinin İngilizcesinin kısaltmasından geliyor. Yani "Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2". Bu kalıbı daha meşhur olarak SARS kısaltmasıyla biliyor olabilirsiniz.

2003-2004 yıllarında yine Çin'de evrimleşen, eski adıyla "SARS-CoV", şimdiki adıyla "SARS-CoV-1" virüsü, COVID-19 hastalığına nazaran artık oldukça ufak çapta sayılabilecek bir salgına neden olup, Dünya genelinde paniğe sebep olmuştu. Ancak COVID-19 salgınının sebep olduğu panik ve ölümler, SARS salgınını gölgede bıraktı demek yanlış olmayacaktır.

Devam edelim. Yukarıdaki fotoğraf silsilesinde virüslerin bir hücreye girişlerini ve çoğaldıktan sonra o hücreyi terk edişlerini görmüştük. Ancak bunu daha yüksek çözünürlükte ve renkli bir şekilde görmek de mümkündür. Önce, hücreye girişlerini daha yakından görelim:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İnsan hücrelerine bulaşan SARS-CoV-2 koronavirüsleri
İnsan hücrelerine bulaşan SARS-CoV-2 koronavirüsleri

Bu virüsler, insan hücrelerine hücum ettikten sonra, hücrenin içine girerek RNA isimli genetik materyallerini hücre içine enjekte ediyorlar. Bu RNA, insan DNA'sına bağlandıktan sonra, genetik kopyalama mekanizmalarını ele geçirerek kendi kopyalarını üretmeye zorluyor. Böylece tek bir virüs, binlerce, on binlerce, milyonlarca virüs olacak biçimde çoğalabiliyor. Aşağıda, hücrenin içine girmiş virüsleri görebilirsiniz:

İnsan hücreleri içindeki SARS-CoV-2 koronavirüsleri
İnsan hücreleri içindeki SARS-CoV-2 koronavirüsleri

Bu renkli fotoğrafların yukarıda verdiklerimiz gibi siyah-beyaz çekildiğini ve sonradan özellik-tespit algoritmalarıyla ve Photoshop gibi araçlarla renklendirildiğini hatırlatmak isteriz. SARS-CoV-2 hücre çıkışını bir başka fotoğrafta da bu şekilde görmek mümkün:

SARS-CoV-2 virüslerinin insan hücresini terk etme anı
SARS-CoV-2 virüslerinin insan hücresini terk etme anı
Hücreyi terk eden SARS-CoV-2 koronavirüsleri
Hücreyi terk eden SARS-CoV-2 koronavirüsleri

Bu fotoğrafların ne kadar küçük ölçeklerde çekildiğini anlamak için, tek bir koronavirüsün çapının 60-140 nanometre büyüklükte olduğunu hatırlayın! Saçınızın kalınlığı 90.000 nanometre (90 mikrometre) civarındadır. Yani tek bir saç telinizin kalınlığına (boyuna değil!) yüzlerce koronavirüs sığdırmak mümkündür!

Bir koronavirüs, saç telinizin kalınlığından yüzlerce kat küçüktür.
Bir koronavirüs, saç telinizin kalınlığından yüzlerce kat küçüktür.

Virüsler hücrelerinize bulaştıktan sonra hızla çoğalarak hücrelerinizi öldürmeye başlarlar. Örneğin aşağıdaki fotoğrafta, ağır bir şekilde koronavirüs enfeksiyonu geçiren insan hücreleri görülmektedir:

SARS-CoV-2 istilasına uğramış insan hücresi
SARS-CoV-2 istilasına uğramış insan hücresi

Bu virüsler konuşma, şarkı söyleme, bağırma, öksürük veya hapşırık sırasında ağzınızdan çıkan hava ve damlacıklarla dışarı atılırlar ve gerek bu atığın doğrudan size ulaşması, gerekse de havada asılı kalan aerosoller yoluyla sizin gözünüze, burnunuza veya ağzınıza ulaşırlar. Kimi zaman bu virüsü taşıyan bir yüzeye dokunup, hemen sonrasında elinizi bu organlarınıza götürmeniz sonucunda da virüsü alabilirsiniz; ancak bu, çok daha nadir olmaktadır. Sonuç olarak vücudunuza ulaşan virüs çoğalır ve sizin vücudunuzun doğru çalışmasını engelleyerek hastalanmanıza neden olur.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
28
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 43
  • Bilim Budur! 24
  • Merak Uyandırıcı! 23
  • Korkutucu! 20
  • Muhteşem! 13
  • İnanılmaz 11
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 9
  • Umut Verici! 2
  • İğrenç! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/06/2024 15:16:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8598

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Çevre
Evrim Tarihi
Diş Hekimi
2019-Ncov
İklim
Karar
Modern
Diş Hekimliği
Nükleer
Cinsel Seçilim
Tohum
Kök Hücre
Damar
Sinirbilim
Hava
Kuantum
Gıda
Roma
Radyoaktif
Tutarlılık
Kadın Doğum
Koaservat
Antropoloji
Safsata
Mars
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Düşmanla Burun Buruna: Mikroskop Altında Tüm Detaylarıyla SARS-CoV-2 (COVID-19 Virüsü). (24 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 22 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8598
Bakırcı, Ç. M. (2020, April 24). Düşmanla Burun Buruna: Mikroskop Altında Tüm Detaylarıyla SARS-CoV-2 (COVID-19 Virüsü). Evrim Ağacı. Retrieved June 22, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8598
Ç. M. Bakırcı. “Düşmanla Burun Buruna: Mikroskop Altında Tüm Detaylarıyla SARS-CoV-2 (COVID-19 Virüsü).” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 24 Apr. 2020, https://evrimagaci.org/s/8598.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Düşmanla Burun Buruna: Mikroskop Altında Tüm Detaylarıyla SARS-CoV-2 (COVID-19 Virüsü).” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, April 24, 2020. https://evrimagaci.org/s/8598.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close