Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

COVID-19 Salgını, Tüm Dünya'da Olduğu Gibi Türkiye'de de Şehirden Dışarı Göçleri Arttırıyor!

COVID-19 Salgını, Tüm Dünya'da Olduğu Gibi Türkiye'de de Şehirden Dışarı Göçleri Arttırıyor!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

MEF Üniversitesi İktisat Bölümü Başkanı ve Sağlık ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Onur Başer’in “Nüfus yoğunluk indeksi ve bu indeksin COVID-19’un dağılımı üzerinde kullanımı” konulu araştırmasına göre, nüfus ağırlıklı yoğunluğun enfeksiyon oranlarının en önemli belirleyicilerinden biri olduğu bulgusuna ulaşıldı. Bununla birlikte, bazı ilçelerde daha yüksek yoğunluk olsa dahi gelişmiş sağlık bakım sistemleri nedeniyle, COVID-19 kaynaklı ölümlerin daha düşük seviyede olduğu ortaya çıktı. Health Policy Journal'da yayınlanan araştırma hakkında Prof. Dr. Onur Başer şöyle diyor:

Sıkışıklık yüzde 10 arttığı zaman yayılım hızı yüzde 6,7 artıyor. Bütün ülkelerde kalabalık bölgeler o ülkelerin salgın merkezleri olarak ortaya çıkıyor. Nüfus yoğunluğu arttıkça yayılım hızı artıyor. 15 milyondan fazla nüfusa sahip İstanbul, nüfus ağırlıklı endeksine göre ilk sırada yer alıyor. Örneğin, Esenler’deki yayılım hızının Beşiktaş’tan iki kat fazla olduğunu gözlemledik.

Yoğun Yapılaşma Riski Artırıyor

Prof. Başer, önceki araştırmalara göre, yoğun yapılaşmanın alanlardan tasarruf etmek, inovasyonun artması, genel ekonomik üretkenlik, daha fazla sosyal sermaye, daha az obezite olasılığı ve yaşam beklentilerinde artış gibi birçok avantajı olduğunu belirtti. Başer şöyle diyor:

Ancak yoğun yapılaşma, koronavirüs savaşında, ‘büyük düşman’ olabilir. Bu bölgelerde yasayan insanların kırsal kesimde yasayan insanlara göre günlük yaşantıları farklıdır. Farklı şekillerde alışveriş yapıp, seyahat ederler, yürüme veya toplu taşıma kullanma oranları çok daha yüksektir. Hastalık, çok fazla insan teması olduğu için nüfus ağırlıklı alanların olduğu bölgelerde daha hızlı yayılır.

E-devlet üzerinden vefat verilerinin de incelendiği araştırmada, İstanbul’daki sıkışıklık, nüfus, yoğunluk göze alınarak diğer şehirler ile kıyaslandığında İstanbul’daki sağlık personelinin başarısı dikkat çekti. Başer, şöyle diyor:

Her ne kadar İstanbul’da COVID-19’a yakalanma şansınız daha yüksek olsa da yakalansanız da İstanbul’da olmak tedavi açısından birçok şehre göre daha avantajlı duruyor.

Taşınma Trendi Sürüyor

Pandeminin başlangıcında dünyanın salgın merkezi olan New York’ta vaka sayısının çok düştüğünü ve şu anda New York’un ABD’nin en güvenilir eyaletlerinden biri olduğunu açıklayan Prof. Başer, bunun sebebinin New York Valisi’nin uyguladığı sıkı karantina tedbirlerinin yanında New York halkının şehirden ayrılarak şehri seyrekleştirmesinin de etkisinin olduğunu belirtti. Nakliye firmalarından alınan verilere göre New York’tan daha seyrek yapılaşmanın olduğu eyaletlere taşınma oranlarının gecen yıla göre yüzde 75’lere varan artışlar gösterdiğine dikkat çekerek, bu eğilimi Türkiye’de de gözlemlediklerini söyledi.

Sinop, Kastamonu ve Artvin’e Dikkat

65 yaş ve üstünün yüksek olduğu şehirlerde de yayılma hızının yüksek olduğunu belirten Prof. Başer, literatürde artan yaş ile bağışıklığın azaldığını ve bunun yayılma hızına katkı yaptığı şeklinde yayınların olduğunu, Türkiye’de de aynı eğilimi gördüklerini belirtti. Normalleşme dönemi sonrası şehirler arası yolların açılması ile vaka sayılarının hızla arttığı şehirlerin Sinop, Kastamonu ve Artvin’in 65 yaş ve üstü nüfusun en yoğun olduğu iller olduğunu belirtti.

Daha önce artan sıcaklığın COVID-19 yayılımını azalttığına dair yayınlar yapılmıştı, buna benzer bir eğilim Türkiye verilerinde de görüldü. Türkiye’de son 40 yılın ortalamalarına bakıldığında, araştırmanın yapıldığı Nisan başındaki dönemde iller arası sıcaklığını -3 (Ardahan) ile 14 (Mersin) derece arasında değiştiğini ifade eden Prof. Başer, araştırmanın sıcaklık artışının yayılım hızını azalttığını gösterdiğini belirtti.

Türkiye’de erkek nüfusun kadın nüfusa gore en fazla olduğu şehrin Tunceli, en az olduğu şehrin ise Kütahya olduğunu söyleyen Başer, şimdiye kadar diğer ülkelerde yapılan bazı yayınlarda gördükleri gibi Türkiye’de de erkeklerin kadınlara göre daha büyük olasılıkla COVID-19’a yakalanma olasılığı görmediklerini belirtti. Başer, şehirlerdeki GSYİH'da yüzde 1'lik bir artışın vakaların büyüme hızındaki yüzde 1.12'lik artışa sebep olduğuna dikkat çekerek, Dünya Bankası'nın göstergelerini kullanarak yaptıkları analizlerde GSYİH ile COVID-19 vaka sayıları arasında güçlü ve anlamlı bir ilişki olduğuna dikkat çekti.

İstanbul’un Yoğunluğu Londra’nın 2 Katı

Prof. Dr. Onur Başer’in araştırmasında, Türkiye İstatistik Kurumu nüfus değerleri ve Google Earth kullanan çeşitli web sitelerinden alınan alan değerleri kullanılarak, Türkiye'deki her şehir için nüfus ağırlıklı yoğunluğu hesaplandı. 15 milyondan fazla nüfusa sahip İstanbul, nüfus ağırlıklı endeksine göre ilk sırada yer alıyor. İstanbul'da yaşayanlar, 1 kilometrekarelik bir alanda, ortalama 16 bin 757 kişiyle birlikte yaşıyor. İstanbul'un nüfus ağırlıklı yoğunluğu Barselona, Madrid ve Valensiya'dan daha düşük, ancak Paris nüfus yoğunluğundan daha yüksek ve Londra'nın neredeyse iki katı.

Araştırmaya göre, Türkiye'de bir kişi 1 kilometrekarelik bir alanda 3 bin 868 kişiyle birlikte yaşıyor. Ortalama eğitim seviyesi 7,5 yıl civarında ve nüfusun yüzde 9,12'si 65 yaş ve üzerinde. Erkek nüfusu kadın nüfusa göre biraz daha yüksek ve kişi başına gelir 9 bin 745 Dolar. Türkiye'de her 1000 kişi için, yaklaşık 1.9 doktor, 2.37 hemşire ve 2.22 sağlık çalışanı bulunuyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 3
  • İnanılmaz 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/10/2020 17:45:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9442

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Tedavi
Etoloji
Tıp
Araştırma
Mikoloji
Kadın Sağlığı
Carl Sagan
Viral
Nasa
Afrika
Parçacık
Neandertal
Beslenme Davranışları
Halk Sağlığı
Diş Hekimliği
Kuyruksuz Maymun
Ornitoloji
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Yas
Üreme
Astrofotoğrafçılık
Sinek
Gen
Madde
Nörobiyoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“60 yıl önce her şeyi biliyordum. Şimdi hiçbir şey bilmiyorum. Eğitim, cehaletini yavaş yavaş keşfetmektir.”
Will Durant
Geri Bildirim Gönder