Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

COVID-19 Hakkında Bilgi Alabileceğiniz Güvenilir, Faydalı ve Bilimsel Siteler

COVID-19 Hakkında Bilgi Alabileceğiniz Güvenilir, Faydalı ve Bilimsel Siteler
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

COVID-19 salgını bütün hızıyla devam ediyor. Bizim de haftalardır uyardığımız ve Dünya Sağlık Örgütü'nün 29 Haziran 2020'de yaptığı açıklamanın da vurguladığı gibi, "salgında en kötüsünü henüz yaşamadık". Bunu, COVID-19 testi ve antikor testi verilerinden net bir şekilde görmek mümkün. Dünya'nın henüz önemsenmeyecek kadar ufak bir kısmı (yaklaşık %1'i) hastalığa yakalandı ve daha şimdiden yarım milyondan fazla ölü var. Hastalığı durduramazsak, milyonlarla ifade edeceğimiz ölü sayıları çok uzakta değil.

Ancak salgın başından beri birçok faydalı ve bilgilendirici site de kuruldu ve çalışmalarını giderek kapsamlı bir şekilde sürdüren birçok güvenilir bilim oluşumu var. Biz, salgın başlangıcından beri yayınladığımız veriler, veri analizleri ve makalelerle okurlarımızı Evrim Ağacı COVID-19 Raporu sayfamız altında bilgilendirmeyi sürdürüyoruz. Burada ise, Evrim Ağacı olarak tavsiye ettiğimiz, bilgi alabileceğiniz COVID-19 sitelerini paylaşacağız.

Evrim Ağacı COVID-19 Site Tavsiyeleri

Dünya Sağlık Örgütü (WHO)

Haklarındaki tüm paranoya ve eleştirilere rağmen Dünya Sağlık Örgütü, küresel salgın konusunda en güvenilir bilgileri alabileceğiniz, en çok sayıda uzmanı bünyesinde barındıran, en önemli bilim kuruluşlarından birisi konumunda. Salgın hakkındaki en güncel bilgileri, analizleri ve tavsiyeleri Dünya Sağlık Örgütü'nün COVID-19 sitesinden alabilirsiniz.

Hastalık Kontrol ve Önlem Merkezi (CDC)

Merkezi ABD'de bulunsa da, Avrupa, Asya ve Afrika da dahil olmak üzere birçok kıtada ve ülkede faaliyet gösteren Hastalık Kontrol ve Önlem Merkezi, sadece salgınla ilgili en güncel bilgileri vermekle kalmıyor, aynı zamanda konu hakkında akademik makalelere de yer veriyor. Evrim Ağacı olarak bizim analizlerimiz de, Avrupa Hastalık Kontrol ve Önlem Merkezi'nin (ECDC) verilerine dayanıyor.

Our World in Data

Dünya'yı veri ışığında anlamlandırmaya çalışan en büyük bilim girişimlerinden birisi olan Our World in Data, COVID-19 için de özel bir veri analiz sayfası hazırladı. Bu sayfa üzerinden ülkeleri farklı metriklere göre birbiriyle kıyaslamanız ve gidişatı analiz etmeniz mümkün. Ayrıca Our World in Data, Dünya Sağlık Örgütü verilerini gün gün kontrol ederek belirli tutarsızlıklar tespit etmeyi başaran ve bu nedenle ECDC verilerinin daha güvenli olduğunu tespit eden ilk oluşum oldu.

Next Strain

Diğer siteler arasında biraz daha "akademik" kalan Nextstrain, GISAID'e girilen SARS-CoV-2 virüs genomlarının evrimsel akrabalık ilişkilerini, biriken mutasyonları ve evrimsel yolaklarını takip eden çok önemli bir site. Siteyi kullanarak, COVID-19'a sebep olan virüsün farklı soy hatlarının filogenisini yakından takip edebilirsiniz.

End Coronavirus

New England Complex Systems Institute'tan Prof. Dr. Yaneer Bar-Yam tarafından kurulan End Coronavirus sitesi, ülkelerin COVID-19 ile mücadelesine göre Kazanıyor (Winning), Az Kaldı (Nearly There) ve Önlem Almalı (Need Action) şeklinde 3 ana kategoriye ayırıyor ve ülkelerin grafiklerini an an takip ediyor. End Coronavirus sitesinden Türkiye de dahil bütün ülkelerin son durumunu öğrenebilirsiniz.

COVID-19 Projections

Her ne kadar COVID-19 konusundaki "gelecek tahminlerinin" çok güvenilir olmadığını düşünsek de, SEIR modelini en verimli şekilde (ve açık kaynak olarak) kullanan COVID-19 Projections sitesi, makina öğrenmesinden de güç alarak Türkiye de dahil birçok ülkeye yönelik gelecek tahminlerinde bulunuyor.

John's Hopkins Üniversitesi COVID-19 Veri Paneli

Salgın başından beri en popüler olan COVID-19 veri panellerinden birisi, John's Hopkins Üniversitesi tarafından hazırlanıyor. Veri paneli üzerinden salgındaki son durumu bütüncül olarak görmek mümkün; ancak bazı verileri kıyaslaması alternatiflerine göre çok kolay değil.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Worldometer

Aslen Dünya popülasyon verilerini takip etmek üzere kurulmuş olan Worldometer, COVID-19 için de özel bir sayfa oluşturdu. Worldometer, basit arayüzü dolayısıyla birçok kişinin en faydalı bulduğu veri takip sitelerinden birisi konumunda. Dünya Sağlık Örgütü verilerini takip ediyor olmasından ötürü ECDC kadar isabetli sonuçlar veremiyor; ancak genel toplamı takip etmek açısından faydalı bir araç.

Virginia Üniversitesi COVID-19 Veri Paneli

John's Hopkins'e alternatif olarak, farklı biçimlerde veriyi sunan üniversitelerin başında Virginia Üniversitesi geliyor. Hazırladıkları özel panelde, sadece genel verileri görmekle kalmıyorsunuz, aynı zamanda bir "zaman çizelgesi" olarak da salgının gidişatını harita üzerinden izleyebiliyorsunuz.

Washington Üniversitesi COVID-19 Veri Paneli

Washington Üniversitesi'nin hazırladığı veri panelinde ise, diğer üniversitelerinkine ek olarak "Durumsal Isı Haritası" (Situational Heatmap) isimli bir özellik bulunuyor. Bu özellik, ülkelerin zamana bağlı olarak gidişatını bir ısı haritası halinde gösteriyor ve hangi ülkenin ne durumda olduğunu ve işlerin zamanla nasıl değiştiğini kolayca görebilmenizi sağlıyor.

South China Morning Post COVID-19 Eğitim Paneli

Sadece veri almanın ötesine geçip, hastalıkla ilgili bugüne kadar öğrendiklerimizi bir bütün olarak görmek isterseniz, South China Morning Post gazetesinin COVID-19 eğitim paneli, bir multimedya sitesi olarak görev yapıyor ve size COVID-19 (ve genel olarak koronavirüsler) hakkında bilgiler veriyor.

Visual Capitalist Pandemi Tarihi İnfografiği

COVID-19, çoktan 21. yüzyılın en ölümcül salgını unvanına erişti; ancak geçmiş yüzyıllardaki salgınlarla da kolaylıkla yarışabilecek gibi gözüküyor. Bu nedenle, halihazırda çok kaliteli infografikler hazırlayan Visual Capitalist sitesi, giderek büyüyen COVID-19 salgınını tarihteki diğer salgınlarla kıyaslayan bir infografik hazırladı. Buradaki COVID-19 dairesi, salgınla birlikte büyümeye devam ediyor ve böylece tarihsel önemini her geçen gün biraz daha iyi anlamamızı sağlıyor.

Washington Post COVID-19 Simülatörü

Halkı doğru bilgilendirme konusunda veriden ve bilimsel analizden güç alan gazetelerden bir diğeri ise Washington Post ve hazırladıkları COVID-19 simülatörü. Bu simülatörü kullanarak, farklı önlemler altında salgının nasıl yayılmasının beklendiğini öğrenebiliyorsunuz. Bu durum, salgınla ilgili gerekli önlemleri almak konusunda sizi bilinçlendirebilir ve teşvik edebilir.

Financial Times COVID-19 Veri Paneli

Financial Times'ın hazırladığı veri paneli, üst düzey istatistik uzmanlarının katkıları sayesinde diğer sitelerde yaygın olarak görmediğimiz çok özel analizlere yer veriyor (sonradan bunlar, diğer sitelere de yayılıyor). Bu panel sürekli güncellendiği için siz bu yazıyı okurken yepyeni grafiklerle ve analizlerle donatılmış olabilir; ancak fazladan ölüm analizlerinden tutun da, salgının gidişatının bölgesel analizlerine kadar birçok detayı bu panelden takip edebilirsiniz.

CMMID COVID-19 Bulaş Modeli Paneli

Eğer teknik analizler ve simülasyonlar hoşunuza gidiyorsa, COVID-19'un hangi şartlar altında nasıl yayılacağını modelleyen araçların en faydalılarından birisi, Enfeksiyon Hastalıklarının Matematiksel Modellenmesi Merkezi (CMMID) tarafından hazırlanan bulaş modeli paneli. Bu panelde farklı önlemlerin ve şartların, salgının gidişatına nasıl etki edeceğini modellemeniz ve buna göre önlemler almanız mümkün.

Epidemi Hesaplayıcı

Genişletilmiş bir SEIR modeli kullanarak salgının farklı parametreler altında nasıl seyredeceğini görmenin en güzel yollarından bir diğeri ise, OpenAI araştırmacılarından Gabriel Goh ve ekip arkadaşları tarafından hazırlanan Epidemi Hesaplayıcı. Akademik makalelerden gelen matematiksel bir altyapıya dayanan bu hesaplayıcı sayesinde, çok sayıda parametreyi bir arada analiz ederek, bir salgının belli şartlar altında nasıl davranacağını öğrenebilirsiniz.

***

Eğer siz de bu listede bulunması gereken siteler olduğunu düşünüyorsanız, bize ulaşın!

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Muhteşem! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Grrr... *@$# 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/09/2020 16:59:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8944

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Yapay Zeka
Factchecking
Parçacık
Diyet
Hız
Doğa Olayları
Maskeler
Kafatası
Mühendislik
Davranış
Seçilim
Bağışıklık Sistemi
Işık
Mistisizm
Balina
Mars
Yemek
Beslenme
Zooloji
Evrim Teorisi
Mantık
Tardigrad
Metabolizma
Sinir Sistemi
Pandemi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Kaba kuvvete başvuran biri, mantığını kullanmaktan korkar.”
Kenya Atasözü
Geri Bildirim Gönder