Çocukların Cinsiyetini Anne mi Belirler, Baba mı?

Cinsiyeti Belirleyen X Kromozomu Sayısı mıdır, Y Kromozomunun Var Olup Olmaması mı?

Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Günümüzde hala eşlerine kendilerine belli bir cinsiyetten çocuk "vermedi" diye (kimi zaman şakayla karışık olsa da) kızan erkekler var mıdır bilemiyoruz... Açıkçası bize inanılmaz çağ dışı geliyor. Ancak ola ki halen bunu uygulayan erkekler varsa varsa, durun deriz. Çünkü neresinden baksanız anlamsız bir iş yapıyorsunuz. İşin sosyolojik anlamsızlığı bir yana, biyolojik olarak da tamamen anlamsız bir iş yapıyorsunuz.

İnsan da dahil olmak üzere memeli hayvanların ezici çoğunluğunun cinsiyeti X-Y kromozom sistemiyle tanımlanır. Bu X ve Y kromozomlarının biri anneden, diğeri babadan yavruya geçer. İki taraftan da X kromozomu gelirse, bebek XX kromozomlarına olur. Bu, biyolojik olarak "dişi"dir. Eğer ki bir taraftan X, diğer taraftan Y gelirse, bebek XY kromozomlarına sahip olur. Bu, biyolojik olarak "erkek"tir.

Şimdi... Annelerimiz (biyolojik olarak dişi olan insanlar) biyolojik olarak XX kromozomlarına sahiptirler. Dolayısıyla dişiler yavruya her zaman X kromozomu aktarabilirler. Hiçbir zaman Y aktaramazlar. Babalarımız (biyolojik olarak erkek olan insanlar) ise XY kromozomuna sahiptir. Babalar, yavruya X de aktarabilir, Y de... Bu nedenle çocuğun cinsiyetine aslen karar veren, babanın sperminden yavruya geçecek olan kromozomdur.

Bu kromozomun X mi Y mi olacağı tamamen rastlantısaldır. Halk arasında bu konuda atıp tutulan koca karı masallarının hepsi uydurmadır. Yiyecek, içecek, muska, üfleme, kapçıklama, zamanlama, esnetme, gerdirme, kalkan balığı pullarını deriye sürme vb. yöntemlerin hiçbiri çocuğun cinsiyetini belirlemenizi sağlayamaz.

Cinsiyeti Belirleyen X Kromozomu Sayısı mıdır, Y Kromozomunun Var Olup Olmaması mı?

Cinsiyeti nihai olarak belirleyen, Y kromozomunun bulunup bulunmamasıdır. Bunu görmek için cinsiyet kromozomuna bağlı hastalıkları ve sendromları inceleyebiliriz: 

XXY kromozom durumuyla karakterize edilen Klinefelter Sendromu'na sahip bireyler her zaman eşeysel olarak erkek oluyorlar. 2 X olmasına rağmen, tek Y'nin varlığı onları erkek yapıyor. Benzer şekilde, XXYY, XXXY, XXXXY kromozom durumlarıyla karakterize edilen sendromlardaki bireyler de eşeysel olarak erkek oluyorlar. Ne kadar X kromozomu bulunursa bulunsun, Y kromozomu bulunmadan bir bireyin erkek olması bilindiği kadarıyla mümkün değildir. Tek bir adet Y kromozomunun bulunması bile, 2-4 arası X kromozomuna rağmen bireyi eşeysel olarak erkek yapmaktadır. Tabii ki bu hastalıklar, kısırlıktan zihinsel sorunlara kadar birçok sorunla birlikte gelmektedir.

Buna karşılık X (Turner Sendromu), XXX (Üçlü X Sendromu), XXXX (Dörtlü X Sendromu) ve XXXXX (Beşli X Sendromu) ile karakterize edilen hastalıkların hepsinde birey eşeysel olarak dişi olmaktadır. Görüldüğü gibi, bu sendromlarda X sayısı ne kadar artarsa artsın birey dişi olarak doğmaktadır. Yine bu durumda da kromozomal çoklanma genellikle birçok sorunla birlikte gelmektedir.

Yapılan bazı araştırmalar bireylerin fiziksel görünümlerinin erkeğe ait eşey karakterlerini taşımasına rağmen Y kromozomunun olmayabileceğini göstermiştir. Ancak bu araştırmalar henüz genel geçer olarak kabul görmemiştir ve çoğunlukla insan-harici organizmalarda yapılmış deneylere dayanmaktadır. Fakat insanlarda da X ve Y kromozomları haricinde, otozomal olarak bilinen vücut kromozomlarında fiziksel özellikleri etkileyen genlerin bulunması çok muhtemeldir. Yani genellikle Y kromozomu bulunmamasına rağmen erkek eşey özelliklerinin bir kısmına sahip olmanın nedeni, Y kromozomunun noksanlığından ziyade, vücut kromozomları üzerinde bulunan bazı genlerin fiziksel görünüm üzerindeki etkisidir. 

Sonuç

Sonuç olursa, ne olursa olsun, çocuğun nihai cinsiyetini belirleyen erkektir; dişiler asla tek başlarına belirleyemezler. 

Bu nedenle eğer ki çocuğun cinsiyetinden mutsuz olacak kadar çağ dışı olan erkek okurlarımız kendilerine kızmalı; eşlerinize değil!

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 3
  • 9
  • 4
  • 2
  • 5
  • 0
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • N. Tartaglia, et al. (2008). A New Look At Xxyy Syndrome: Medical And Psychological Features. American Journal of Medical Genetics Part A, sf: 1509-1522.
  • N. Tartaglia, et al. (2011). 48,Xxyy, 48,Xxxy And 49,Xxxxy Syndromes: Not Just Variants Of Klinefelter Syndrome. Acta Paediatrica, sf: 851-860.
  • Y. G. Cho, et al. (2004). A Case Of 49,Xxxxx In Which The Extra X Chromosomes Were Maternal In Origin. Journal of Clinical Pathology, sf: 1004-1006.
  • Mayo Clinic. Triple X Syndrome. (2019, Ocak 18). Alındığı Tarih: 27 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Mayo Clinic
  • Office of Communications. Klinefelter Syndrome (Ks). (2016, Aralık 01). Alındığı Tarih: 27 Ağustos 2019. Alındığı Yer: NIH
  • ISNA. Does Having A Y Chromosome Make Someone A Man?. (2019, Ağustos 27). Alındığı Tarih: 27 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Intersex Society of North America

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/09/2019 01:44:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3979

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hayatta bizi zengin yapan aldıklarımız değil, verdiklerimizdir.”
Beecher
Geri Bildirim Gönder